De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag gezegd dat de Russische president Vladimir Poetin bereid is tot een nieuwe ontmoeting met de Verenigde Staten om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Trump deed die uitspraak tegenover de pers na een gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Een dag eerder had zich al een ander concreet resultaat afgetekend: de Franse president Emmanuel Macron zegde toe dat Frankrijk de luchtverdediging van Oekraïne gaat versterken.
Dat gebeurde tijdens een ontmoeting maandagavond, direct na aankomst van Trump en Zelensky in New York. De twee spraken toen al met Macron, nog voordat het gesprek tussen Trump en Zelensky dinsdag plaatsvond. Tijdens dat overleg bespraken Trump en Macron onder meer de noodzaak om Oekraïne te helpen met raketafweersystemen.
Macron belooft radars en onderscheppers
Na afloop van zijn ontmoeting met Zelensky zegde Macron toe dat Frankrijk de Oekraïense luchtverdediging gaat versterken met de levering van radars en onderscheppers. Daarmee committeert Frankrijk zich concreet aan extra materieel voor Oekraïne, op een moment dat het land onder aanhoudende Russische luchtaanvallen ligt. De precieze omvang en het tijdpad van de Franse levering zijn niet nader gespecificeerd.
Trump over bereidheid Poetin
Trump zei dat Poetin openstaat voor een nieuwe ontmoeting met de Verenigde Staten om tot een einde van de oorlog te komen. Die uitspraak kwam rechtstreeks van Trump zelf, tegenover journalisten na afloop van zijn gesprek met Zelensky. Een eigen bevestiging van Poetin of het Kremlin over die bereidheid ontbreekt vooralsnog.
Drukke diplomatieke agenda rond VN-top
De gesprekken in New York vonden plaats in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar wereldleiders dagelijks bijeenkomen. Binnen twee dagen sprak Trump zowel met Macron als met Zelensky, wat de urgentie van het Oekraïne-dossier op de internationale agenda onderstreept. Voor Zelensky vormden de ontmoetingen een kans om zowel bij de Verenigde Staten als bij Frankrijk aan te dringen op verdere steun.
Eerdere Amerikaans-Russische gesprekken
Ook president Poetin liet zich eerder in positieve bewoordingen uit over gesprekken met Oekraïne. Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov pleitte Poetin toen voor een vervolg op de onderhandelingen zonder camera’s, in een rustige omgeving.
De uitspraak van Trump volgt op eerder rechtstreeks contact tussen Amerikaanse gezanten en Poetin. Eerder spraken de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van Trump, urenlang met Poetin in Moskou. Volgens een woordvoerder van het Kremlin leverde dat gesprek geen doorbraak op.
Het Kremlin liet destijds weten dat Poetin had ingestemd met sommige Amerikaanse voorstellen voor vrede in Oekraïne, maar een aantal andere voorstellen zou hebben verworpen. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov noemde die verdeeldheid normaal in een onderhandelingsproces en zei dat Rusland bereid is zo vaak als nodig met de Amerikanen af te spreken om tot een akkoord te komen.
Overleg met Oekraïense delegatie in Florida
Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov is verdeeldheid over voorstellen normaal binnen een onderhandelingsproces. Peskov zei destijds dat Rusland bereid is zo vaak als nodig met de Amerikanen af te spreken om tot een akkoord te komen. Die uitspraak volgde nadat het Kremlin had laten weten dat Poetin met sommige Amerikaanse vredesvoorstellen had ingestemd, terwijl hij andere voorstellen zou hebben verworpen.
In diezelfde periode ontmoetten Witkoff en Kushner in de omgeving van Miami in Florida een Oekraïense delegatie onder leiding van Roestem Oemjerov, de chef van de veiligheidsraad van Oekraïne. Ook in dat overleg stond vrede in Oekraïne centraal. Deze eerdere gesprekken vormen de achtergrond waartegen de recente uitspraken van Trump en de toezegging van Macron moeten worden gezien.
Volgens een Amerikaanse functionaris vond de ontmoeting tussen de Amerikaanse gezanten en de Oekraïense delegatie destijds plaats in de omgeving van Miami. De Oekraïense delegatie stond onder leiding van Roestem Oemjerov, die als chef van de veiligheidsraad van Oekraïne optreedt. Ook bij dat overleg vormde vrede in Oekraïne het centrale gespreksonderwerp, in aanwezigheid van Witkoff en Kushner.
Volgens Peskov had het gesprek tussen Poetin en de Amerikaanse gezanten in Moskou destijds geen doorbraak opgeleverd, terwijl de recente uitspraak van Trump juist op nieuwe bereidheid tot overleg wijst.
Geen bevestiging van Russische kant
Over de door Trump genoemde bereidheid van Poetin tot een nieuwe ontmoeting met de Verenigde Staten heeft het Kremlin zich nog niet uitgesproken. Er is geen datum, locatie of concrete afspraak bekendgemaakt voor een dergelijke ontmoeting. De uitspraak van Trump staat vooralsnog op zichzelf, als weergave van wat hij zelf tegenover de pers verklaarde.
Voor Oekraïne blijven de toezeggingen van Frankrijk over radars en onderscheppers voorlopig het meest concrete resultaat van de reeks gesprekken in New York. Of en wanneer een nieuwe ontmoeting tussen de Verenigde Staten en Rusland volgt, is nog niet duidelijk.
