Rusland en Oekraïne hebben volgens het Witte Huis een humanitair bestand afgesproken voor de Oekraïense stad Olesjky. De overeenkomst kwam er na bemiddeling van Melania Trump, de echtgenote van de Amerikaanse president Donald Trump. Het Witte Huis maakte de afspraak op vrijdag 23 oktober bekend.
Het bestand moet op 29 oktober ingaan en ervoor zorgen dat humanitaire hulp de stad kan bereiken. Ook moeten kwetsbare inwoners de mogelijkheid krijgen om te vertrekken. De aankondiging komt op een moment waarop Oekraïne al weken waarschuwt voor een dreigende humanitaire ramp in Olesjky, dat in door Rusland bezet gebied ligt.
Bestand moet op 29 oktober ingaan
Volgens het Witte Huis hebben Rusland en Oekraïne zich verbonden aan een humanitair bestand voor Olesjky. De afspraak geldt specifiek voor de stad en betekent dus niet dat er een bestand komt langs het volledige front. Het doel is om hulpverlening mogelijk te maken en kwetsbare bewoners veilig te evacueren.
De ingangsdatum is vastgesteld op 29 oktober, enkele dagen na de bekendmaking. Vanaf dat moment moeten hulporganisaties humanitaire goederen kunnen aanvoeren en moeten mensen die bijzonder kwetsbaar zijn de stad kunnen verlaten. Of de betrokken partijen zich daadwerkelijk aan de afspraken zullen houden, moet de komende dagen blijken.
Oekraïne waarschuwde voor humanitaire ramp
Olesjky ligt in een gebied dat door Rusland wordt bezet, vlak bij de frontlijn. Die ligging maakt het bijzonder moeilijk om hulpgoederen naar de stad te brengen of bewoners weg te halen. De aanhoudende oorlog en de Russische controle over het gebied bemoeilijken de toegang voor hulpverleners.
Oekraïne waarschuwde de afgelopen weken herhaaldelijk voor een dreigende humanitaire ramp. Volgens die waarschuwingen liet Rusland nauwelijks hulpgoederen toe. Daardoor zouden de achterblijvers steeds moeilijker aan noodzakelijke voorzieningen kunnen komen. Het nu aangekondigde bestand moet daar verandering in brengen door de toegang voor hulpverlening en evacuaties te regelen.
Nog slechts 1700 tot 2000 inwoners
Voor het uitbreken van de oorlog woonden er ongeveer 24.000 mensen in Olesjky. Inmiddels is de bevolking sterk afgenomen. Volgens de Verenigde Staten verblijven er nog naar schatting 1700 tot 2000 mensen in de stad. Een groot deel van de oorspronkelijke bevolking is dus vertrokken of niet langer aanwezig.
De inwoners die zijn achtergebleven, zijn volgens het Witte Huis vooral ouderen. Zij lopen extra risico wanneer voedsel, medicijnen en schoon drinkwater moeilijk verkrijgbaar zijn. Juist voor deze groep moet het bestand verlichting brengen. De mogelijkheid om hulp binnen te brengen en mensen te evacueren, kan voor hen van levensbelang zijn.
Melania Trump claimt belangrijke rol
In de verklaring van het Witte Huis omschrijft Melania Trump de situatie in Olesjky als nijpend. Ze benadrukt dat vooral de oudere inwoners dringend hulp nodig hebben. De verklaring legt de nadruk op basisbehoeften zoals medicijnen, voedsel en schoon water, die voor de achterblijvers moeilijk bereikbaar zouden zijn.
De presidentsvrouw schrijft de totstandkoming van de afspraak nadrukkelijk toe aan haar eigen bemiddeling. ´Het was overduidelijk dat het zonder mijn tussenkomst onmogelijk zou zijn geweest om humanitaire hulp de stad binnen te brengen en de ouderen te evacueren´, stelt ze volgens de verklaring.
Daarmee presenteert Melania Trump haar tussenkomst als doorslaggevend voor de overeenkomst. De praktische uitvoering moet echter nog beginnen. Pas wanneer het bestand ingaat en hulpgoederen daadwerkelijk de stad bereiken, wordt duidelijk wat de afspraak voor de inwoners betekent.
Ook de paus vroeg Poetin om hulp
De situatie in Olesjky kreeg de afgelopen tijd ook aandacht van de paus. Vorige week belde hij met de Russische president Vladimir Poetin om de toestand in de stad onder de aandacht te brengen. Het gesprek vond plaats enkele dagen na een operatie van de paus. Hij belde vanuit het ziekenhuis.
Het telefoongesprek onderstreepte de internationale aandacht voor de humanitaire omstandigheden in de stad. Het vond ongeveer een week voor de aankondiging van het bestand plaats. Of het gesprek invloed heeft gehad op de totstandkoming van de overeenkomst, is niet bekendgemaakt.
Eerder bemiddelde Melania Trump voor Oekraïense kinderen
Het is niet de eerste keer dat Melania Trump zich met een humanitair vraagstuk rond de oorlog tussen Rusland en Oekraïne bezighoudt. In het verleden speelde ze ook een rol bij de terugkeer van Oekraïense kinderen naar hun thuisland. Het ging om kinderen die na het uitbreken van de oorlog van hun familie waren gescheiden en in Rusland terecht waren gekomen.
De bemiddeling rond Olesjky sluit aan bij die eerdere inspanningen, al gaat het nu om een andere groep kwetsbare mensen. Waar haar eerdere betrokkenheid gericht was op kinderen, staat deze keer de veiligheid van de achtergebleven ouderen centraal. De afzonderlijke humanitaire afspraken veranderen op zichzelf niets aan de bredere oorlog tussen beide landen.
Alle ogen gericht op de uitvoering
De komende dagen wordt duidelijk of de aangekondigde afspraak standhoudt. Op 29 oktober moet het bestand ingaan en moet blijken of humanitaire goederen daadwerkelijk Olesjky kunnen bereiken. Voor de inwoners gaat het om essentiële voorzieningen zoals medicijnen, voedsel en schoon drinkwater.
Daarnaast moet de evacuatie van kwetsbare bewoners mogelijk worden gemaakt. In de stad verblijven nog enkele duizenden mensen, onder wie veel ouderen die moeilijk zelf kunnen vertrekken. De aankondiging biedt uitzicht op hulp, maar de daadwerkelijke gevolgen hangen af van de uitvoering. Voor de achterblijvers is vooral van belang dat de hulp tijdig aankomt en dat zij veilig kunnen worden geëvacueerd.
Bronnen en credits
Bron: NOS
