Bij een droneaanval in Abyei, een betwist grensgebied tussen Soedan en Zuid Soedan, zijn maandag zeker 73 mensen om het leven gekomen. Dat melden de lokale autoriteiten. Zij wijzen het Soedanese regeringsleger aan als verantwoordelijke, maar die beschuldiging is voorlopig niet bevestigd door het leger zelf.
De aanval vond plaats in een regio die al jarenlang wordt geteisterd door spanningen en geweld. Abyei is rijk aan olie en wordt opgeëist door zowel Soedan als Zuid Soedan. De onduidelijke bestuurlijke situatie en de aanhoudende conflicten maken het gebied bijzonder kwetsbaar.
Olierijk gebied waar twee landen aanspraak op maken
Abyei ligt op de grens tussen Soedan en Zuid Soedan. Beide landen beschouwen het gebied als hun grondgebied, terwijl er afspraken bestaan over gezamenlijk bestuur. Een definitieve oplossing voor het conflict is er echter nog altijd niet. Daardoor blijven de politieke verhoudingen in de regio kwetsbaar.
De aanwezige olievoorraden vergroten het strategische belang van Abyei. Tegelijkertijd proberen inwoners er hun dagelijkse leven voort te zetten, onder meer door handel en landbouw. Geweld en onzekerheid vormen daarbij een voortdurend risico.
Conflict gaat terug tot de onafhankelijkheid van Zuid Soedan
De huidige situatie vindt haar oorsprong in 2011. In dat jaar scheidde Zuid Soedan zich af van Soedan en werd het een onafhankelijk land. De splitsing liet verschillende betwiste gebieden achter, waaronder Abyei, waarover beide landen het niet eens konden worden.
Een gezamenlijke bestuursvorm moest helpen om de spanningen te beperken, maar heeft niet geleid tot een definitieve regeling. De aanval van maandag onderstreept hoe kwetsbaar de situatie blijft, zeker wanneer het geweld in de bredere regio toeneemt.
Lokale autoriteiten melden 73 doden en negentien gewonden
Volgens Akol Ngor, waarnemend informatieminister in Abyei, heeft Soedan meerdere drones ingezet bij de aanval. Hij meldt dat zeker 73 mensen zijn omgekomen en dat negentien anderen gewond zijn geraakt. De precieze omstandigheden en de verantwoordelijkheid voor de aanval zijn nog niet onafhankelijk vastgesteld.
Het Zuid Soedanese ministerie van Buitenlandse Zaken meldde maandag al dat drones een markt ten noorden van de plaats Abyei hadden aangevallen. In die eerste verklaring werden nog geen aantallen slachtoffers genoemd. De cijfers van de lokale autoriteiten volgden later.
De berichten wijzen erop dat een plek waar mensen samenkwamen, het doelwit is geweest. Een onafhankelijk onderzoek naar de aanval en de omstandigheden waarin de slachtoffers vielen, ontbreekt vooralsnog.
Geweld tussen rivaliserende groepen blijft terugkeren
Abyei kampt al jaren met gewelddadige confrontaties. Die vinden niet alleen plaats tegen de achtergrond van het conflict tussen Soedan en Zuid Soedan, maar ook tussen rivaliserende etnische groepen en gewapende milities. Daardoor kunnen spanningen op verschillende niveaus tegelijk oplaaien.
Voor de lokale bevolking betekent dat een aanhoudende dreiging. Zelfs alledaagse activiteiten, zoals boodschappen doen op een markt, kunnen gevaarlijk worden wanneer gewapende groepen actief zijn of aanvallen plaatsvinden. De gevolgen treffen daardoor niet alleen strijders, maar ook mensen die proberen hun gezin te onderhouden.
Burgeroorlog in Soedan duurt al ruim drie jaar
De aanval vindt plaats tegen de achtergrond van de burgeroorlog in Soedan. Het regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces vechten al ruim drie jaar tegen elkaar. De strijd escaleerde nadat de leiders van beide partijen eerder samen een staatsgreep hadden gepleegd en vervolgens in conflict raakten over de verdeling van de macht.
De oorlog heeft grote delen van het land ontwricht en de bevolking blootgesteld aan aanhoudend geweld. De gebeurtenissen in Abyei staan daarmee niet los van de bredere instabiliteit, al is nog niet onafhankelijk vastgesteld hoe de aanval precies verband houdt met de strijdende partijen.
Drones maken de strijd steeds dodelijker
Drones spelen een steeds grotere rol in de oorlog. Volgens berichtgeving worden ze ingezet tegen onder meer water en elektriciteitsvoorzieningen, maar ook burgerdoelen worden getroffen. Een rapport van de Verenigde Naties zou in de eerste vijf maanden van dit jaar ongeveer duizend doden door dergelijke aanvallen tellen.
De strijdende partijen zouden hun drones uit het buitenland halen. Het regeringsleger zou onder meer toestellen uit Iran en Turkije gebruiken. Sudanese media hebben daarnaast melding gemaakt van leveringen uit Pakistan. De Rapid Support Forces zouden Chinese drones inzetten die via smokkelroutes vanuit de Verenigde Arabische Emiraten het land binnenkomen. De precieze herkomst van afzonderlijke toestellen is niet in alle gevallen duidelijk.
Burgers slaan op de vlucht
Voor veel Soedanezen heeft het voortdurende geweld ingrijpende gevolgen. Sommige inwoners zoeken bescherming in zelfgebouwde schuilplaatsen, terwijl anderen hun woning moeten verlaten. Ook de toegang tot markten en landbouwgrond komt onder druk te staan wanneer aanvallen en gevechten het dagelijks leven verstoren.
De aanval in Abyei maakt duidelijk hoe kwetsbaar burgers zijn wanneer geweld zich richt op of plaatsvindt in de buurt van plekken waar mensen samenkomen. De oorlog duurt inmiddels ongeveer drieënhalf jaar en heeft het bestaan van miljoenen mensen ontwricht.
Spanningen rond Abyei kunnen verder oplopen
Als de beschuldiging aan het adres van het Soedanese regeringsleger wordt bevestigd, kan dat de verhoudingen in de regio verder onder druk zetten. Omdat zowel Soedan als Zuid Soedan aanspraak maakt op Abyei, kunnen militaire incidenten er ook diplomatieke gevolgen krijgen. Of de aanval tot nieuwe maatregelen of officiële protesten leidt, moet nog blijken.
Voorlopig melden de lokale autoriteiten minstens 73 doden en negentien gewonden. De verantwoordelijkheid voor de aanval en de precieze toedracht zijn nog niet onafhankelijk vastgesteld. Voor de nabestaanden en de gewonden zijn de gevolgen ondertussen al ingrijpend, terwijl de bevolking van Abyei opnieuw wordt geconfronteerd met de onzekerheid die het gebied al jarenlang kenmerkt.
Bronnen en credits
Bron: DS
