Bijna drie jaar lang lagen ze begraven onder tonnen beton en staal, onbereikbaar voor familie en reddingswerkers. Afgelopen weekend vonden hulptroepen in Gaza de stoffelijke resten van 112 mensen die in november 2023 omkwamen bij een Israëlische luchtaanval op woonblokken in Gaza-Stad. Maandag 4 augustus 2026 werden zij gezamenlijk begraven, in een plechtigheid die duizenden Palestijnen trok en de wereld een ongekend beeld toonde van wat de oorlog in Gaza heeft aangericht.
Aanval op woonblokken in november 2023
Volgens het Palestijnse persbureau WAFA kwamen de slachtoffers om het leven op 22 november 2023, ruim anderhalve maand na de Hamas-aanslagen van 7 oktober in Israël. Israël viel op die dag woonblokken aan in Gaza-Stad. Bij die aanvallen kwamen naar schatting zo’n 300 Palestijnen om het leven, aldus WAFA. In de eerste uren werden enkele tientallen lichamen geborgen. De overigen lagen te diep onder het puin om direct te bereiken.
Waarom Israël deze specifieke woonblokken als doelwit had gekozen, is tot op heden niet duidelijk. Zowel de BBC als persbureau Reuters vroegen het Israëlische leger om een toelichting, maar kregen geen antwoord. Een officiële reactie of militaire rechtvaardiging voor de aanval is daarmee nog altijd uitgebleven.
Wie zijn de slachtoffers?
De 112 slachtoffers hadden onderlinge familiebanden. WAFA beschrijft hen als leden van de Abu Sharia al-Hassaina-familie. De BBC omschrijft de groep nauwkeuriger: het gaat eigenlijk om twee nauw verweven families die samen één clan vormen. Er zijn tegenstrijdige berichten over de precieze familiesamenstelling: RTL Nieuws spreekt op basis van de Gazaanse burgerbescherming over leden van twee grote families, terwijl NOS in de kop van één familie spreekt. Duidelijk is in elk geval dat de overledenen aan elkaar verwant waren en nu gezamenlijk zijn begraven.
Van sommige slachtoffers was nauwelijks iets meer over dan een handvol lichaamsdelen. Identificatie was daardoor een moeizaam en pijnlijk proces. Volgens een niet bij naam genoemd lid van het zoekteam herkenden reddingswerkers de overledenen aan kledingstukken, sieraden, littekens en andere lichamelijke kenmerken. Forensisch of DNA-onderzoek wordt in de beschikbare bronnen niet vermeld.
De zoektocht die weken duurde
In heel Gaza zijn reddingsteams en vrijwilligers al maandenlang bezig met het doorzoeken van puinhopen. De zoektocht naar de slachtoffers van de clan Abu Sharia al-Hassaina duurde meerdere dagen. Afgelopen weekend stuitten hulptroepen uiteindelijk op de resten, verborgen diep onder het instortende beton van de verwoeste woonblokken. Daarmee eindigde bijna drie jaar van onzekerheid voor overlevende familieleden.
Het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza schat bovendien dat er nog altijd ongeveer 7400 lichamen onder het puin van verwoeste gebouwen liggen. Dat gegeven onderstreept hoe groot de zoekoperatie is, en hoeveel families nog steeds wachten op uitsluitsel over het lot van hun dierbaren.
Een uitvaart op een plein in Gaza-Stad
Maandag lagen de zakken met de stoffelijke resten uitgestald op een plein in Gaza-Stad. Op elke zak lag een Palestijnse vlag. Sommige zakken waren voorzien van een foto van de overledene. Duizenden Palestijnen kwamen samen voor de plechtigheid, een indrukwekkende en sombere bijeenkomst. Daarna vertrok een lange stoet naar een nabijgelegen begraafplaats, waar de 112 mensen na bijna drie jaar eindelijk ter aarde werden besteld.
De omvang van de begrafenis en het tijdsverloop tussen overlijden en begraving maken deze plechtigheid uitzonderlijk, ook in de context van een oorlog die al bijna drie jaar duurt en tienduizenden slachtoffers heeft gemaakt.
Oorlog gaat door ondanks wapenstilstand
Officieel geldt er in Gaza al geruime tijd een wapenstilstand. Toch voert Israël nog bijna dagelijks aanvallen uit. Volgens NOS zijn er sindsdien ruim 1200 Palestijnen gedood. Dat gegeven plaatst de massabegrafenis van maandag in een bredere werkelijkheid: de berging van slachtoffers en de strijd gaan in Gaza gelijktijdig door.
Het totale dodental aan Palestijnse zijde bedraagt inmiddels ruim 73.000, aldus Palestijnse medische bronnen. Dat cijfer is afkomstig van Palestijnse gezondheidsautoriteiten en wordt in de beschikbare bronnen niet onafhankelijk geverifieerd. Het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza gaat ervan uit dat er nog duizenden lichamen wachten om gevonden te worden.
Een bredere zoektocht zonder einde in zicht
De begrafenis van de 112 leden van de Abu Sharia al-Hassaina-clan maakt zichtbaar hoe groot de menselijke tol van de oorlog is, ook onder de oppervlakte. Elke puinhoop in Gaza is een potentieel massagraf. Reddingsteams en familieleden graven nog altijd, soms met blote handen, op zoek naar mensen die na aanvallen nooit meer opdoken. De identificatie verloopt traag en zonder moderne forensische middelen, waardoor sommige doden nooit volledig te herkennen zijn.
De vraag waarom Israël op 22 november 2023 de woonblokken aanviel waar de Abu Sharia al-Hassaina-clan woonde, blijft onbeantwoord. Zolang het Israëlische leger geen toelichting geeft, bestaat er geen officiële verklaring voor de aanval die 112 mensen het leven kostte. Die onzekerheid maakt het rouwproces voor overlevenden des te zwaarder: zij begraven hun familie, maar weten niet waarom ze moesten sterven.
Bronnen en credits
Bronnen: NOS, RTL Nieuws
