Repatriëring Zwitserse busramp vordert terwijl slachtoffers thuisfront verwerken: ‘Dagelijks de gevolgen’

Het busongeluk bij het Zwitserse Susch raakt twee mensen op een manier die anderen nauwelijks kunnen begrijpen. Marscha Bibo uit Epe draagt al dertig jaar de littekens van de Schegramp, en Eddie Gereke uit Delden verloor daarbij zijn moeder. Terwijl de repatriëring van passagiers gestaag op gang komt, breekt het nieuws uit Zwitserland opnieuw open wat nooit volledig genas.

Busongeluk bij Susch: wat er gebeurde

Op donderdag verongelukte een bus in de buurt van Susch, in de Zwitserse Alpen. De bus doorboorde een vangrail op een plek waar wegwerkzaamheden plaatsvonden. Veertig inzittenden raakten gewond. Vijf Nederlanders overleefden het ongeluk niet: vier vrouwen en één man. Het gaat om een vrouw van 71 uit Haarlem, een vrouw van 79 uit Rotterdam, een vrouw van 80 uit Maastricht, een vrouw van 75 uit Noord-Brabant en een man van 75 uit de provincie Groningen, zo bevestigde het ministerie van Buitenlandse Zaken zaterdagochtend.

De politie doet onderzoek naar de precieze toedracht van het ongeluk. De bus is weggetakeld en wordt op een andere locatie onderzocht. Duidelijk is bovendien dat de situatie ter plaatse de hulpverlening bemoeilijkte, maar een team van alarmcentrale Eurocross is sinds vrijdagmorgen aanwezig in Zwitserland om de betrokkenen te begeleiden.

Terugkeer verloopt stap voor stap

Dertien passagiers zijn inmiddels teruggekeerd in Nederland of reizen zondag terug. Een deel van hen werd opgehaald met een bus. De overige terugkeerders reizen per ambulance, taxi of vliegtuig naar huis, afhankelijk van hun medische toestand. Eurocross benadrukt dat de wensen van de betrokkenen, hun veiligheid en een rustige reis daarbij centraal staan.

Elf passagiers liggen nog in het ziekenhuis. Eén van hen verblijft op de intensive care. De alarmcentrale hoopt de komende dagen meer getroffenen te kunnen repatriëren, zodra hun toestand dat toelaat. Daartoe blijft het team van Eurocross in Zwitserland aanwezig zolang dat nodig is.

Reisdocumenten waren aanvankelijk een obstakel

Een bijkomend probleem vertraagde de terugkeer aanvankelijk. Sommige slachtoffers beschikten niet over een paspoort of identiteitskaart, omdat die documenten nog in de verongelukte bus lagen. Dat creëerde een logistieke drempel bij de voorbereiding van de terugreis. Inmiddels heeft Eurocross dat probleem weten op te lossen: alle getroffenen beschikken weer over een geldig reisdocument, zo meldt de alarmcentrale.

Schegramp van 1996: een wond die nooit sloot

Terwijl de logistiek rondom de terugkeer gestaag vordert, slaat het nieuws voor Marscha Bibo en Eddie Gereke hard aan. Op 12 februari 1996 raakte bij Winterberg een bus van de weg met medewerkers van Sportcentrum De Scheg uit Deventer en hun partners. Zeven mensen kwamen om het leven, tientallen raakten gewond. Die ramp, sindsdien bekend als de Schegramp, veranderde het leven van velen voorgoed.

Marscha Bibo was 21 jaar oud toen ze in die bus zat, samen met haar toenmalige vriend, inmiddels haar man. Na een dag skiën en langlaufen sloeg het weer plotseling om. De weg werd spekglad. De bus raakte van de weg en stortte in een ravijn. Na de klap wist Marscha zichzelf naar buiten te werken, tussen gewonde en overleden collega’s door. Haar vriend kon ze op dat moment nergens vinden. Hij bleek zwaargewond. Pas twee dagen later zag ze hem terug. Beiden ondervinden dertig jaar later nog altijd dagelijks de gevolgen van die avond.

Eddie Gereke was veertien jaar oud toen zijn moeder bij de ramp omkwam en zijn vader zwaargewond raakte. Diezelfde avond zag hij op het Achtuurjournaal dat bij Winterberg een bus was verongelukt, exact op de plek waar zijn ouders op skitrip waren. Zijn vader overleefde de ramp, maar hield er ernstige lichamelijke klachten aan over die hem zijn verdere leven achtervolgden. Begin dit jaar overleed de vader van Eddie na euthanasie, vanwege die langdurige klachten. Daarmee verloor Eddie, dertig jaar na de ramp waarbij zijn moeder omkwam, ook zijn vader.

Oud verdriet keert terug bij elk nieuw ongeluk

Voor Marscha Bibo en Eddie Gereke zijn nieuwe busongelukken geen abstract nieuws. Ze activeren onmiddellijk de herinnering aan wat zij zelf meemaakten of verloren. Dat mechanisme is herkenbaar voor overlevenden van rampen en nabestaanden: een nieuwsbericht volstaat om de emotionele en lichamelijke reacties opnieuw op te roepen, ook als de ramp decennia geleden plaatsvond. De psychologische impact van de Schegramp is voor beiden nooit volledig verwerkt, en dat is voor veel overlevenden van vergelijkbare ongelukken het geval.

Bovendien illustreert het verhaal van Eddie hoe een ramp meerdere levens sloopt, soms pas op de lange termijn. Zijn vader overleefde 1996, maar de gevolgen van die nacht achtervolgden hem tot zijn dood. De keten van verlies die begon bij de Schegramp eindigde pas begin dit jaar, toen ook de vader overleed. Dat maakt duidelijk hoe lang de nasleep van een busongeluk werkelijk kan duren, voor de betrokkenen zelf en voor hun familie.

Onderzoek loopt, herstel duurt langer

De politie onderzoekt nog altijd de exacte toedracht van het busongeluk bij Susch. De bus is weggetakeld en wordt elders nader bekeken. Intussen werkt Eurocross door aan de begeleiding van de nog in Zwitserland verblijvende passagiers. De alarmcentrale verwacht de komende dagen meer mensen te kunnen repatriëren, naarmate hun medische toestand dat toestaat. Voor de overlevenden in Nederland begint echter een ander traject: dat van herstel, verwerking en, voor sommigen, de confrontatie met herinneringen die nooit helemaal verdwijnen.