Oekraïne kreeg in de nacht van zondag op maandag opnieuw geen vroege waarschuwing van zijn internationale partners voor een Russische raketaanval. Dat zegt president Volodymyr Zelensky in een verklaring. Rusland voerde de aanvallen in meerdere golven uit met ballistische raketten, waarbij onder meer de Oekraïense energiesector zwaar werd getroffen.
Volgens Zelensky raakten meer dan tien energievoorzieningen beschadigd en kwamen minstens 550.000 gezinnen zonder elektriciteit te zitten. Ook een medische kliniek, een school, een metrostation en woningen liepen schade op. Tegelijkertijd is er onenigheid ontstaan tussen Kyiv en Washington over de vraag of de Verenigde Staten tijdelijk zijn gestopt met het delen van inlichtingen. De Amerikaanse regering ontkent dat dit is gebeurd.
Zelensky zegt opnieuw geen waarschuwing te hebben gekregen
In zijn verklaring uit Zelensky zijn ongenoegen over het uitblijven van informatie voorafgaand aan de aanval. ´Ook nu kregen we weer geen vroege waarschuwing van onze partners´, verklaarde de Oekraïense president. Hij noemt daarbij geen specifieke landen of organisaties die volgens hem tekortgeschoten zijn.
Voor Oekraïne zijn tijdige waarschuwingen bijzonder belangrijk bij aanvallen met ballistische raketten. Deze wapens bereiken hun doel in relatief korte tijd, waardoor de beschikbare reactietijd beperkt kan zijn. Inlichtingen uit de Verenigde Staten spelen een rol bij het opsporen van dreigingen en het ondersteunen van de Oekraïense verdediging. Zonder tijdige informatie kan het moeilijker zijn om burgers te waarschuwen en luchtverdediging in te zetten.
Discussie over Amerikaanse inlichtingen
Zondag vertelde Zelensky aan de Amerikaanse televisiezender NBC dat de Verenigde Staten het delen van bepaalde inlichtingen korte tijd zouden hebben geblokkeerd. Volgens hem was Oekraïne daardoor tijdelijk veel minder goed in staat zich te beschermen tegen naderende ballistische raketten. Inmiddels zou de informatievoorziening na enige tijd weer op gang zijn gekomen.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak die lezing maandag tegen. Volgens hem hebben de Verenigde Staten het delen van de betreffende inlichtingen niet tijdelijk stopgezet. Ook minister van Financiën Scott Bessent reageerde kritisch op de beschuldigingen. Hij noemde Zelensky’s uitspraken zondag tegenover NBC ´roekeloos´. Daarmee staan de verklaringen van Kyiv en Washington tegenover elkaar.
Meer dan tien energievoorzieningen beschadigd
De Russische aanval vond volgens Zelensky plaats in de nacht van zondag op maandag en bestond uit meerdere golven ballistische raketten. De energiesector was een van de belangrijkste doelwitten. De schade leidde volgens de president tot stroomuitval bij minstens 550.000 gezinnen.
´Alleen al in deze ene nacht raakten meer dan tien energievoorzieningen beschadigd en gingen de lichten uit bij zeker 550.000 families´, verklaarde Zelensky. Daarnaast werden volgens hem andere civiele locaties geraakt, waaronder een medische kliniek, een school, een metrostation en woningen. De schade aan energievoorzieningen vormt opnieuw een probleem voor een land waarvan de infrastructuur al langdurig onder Russische aanvallen staat.
Vrouw komt om bij aanval op metrostation in Kyiv
In de Oekraïense hoofdstad Kyiv viel maandag een dodelijk slachtoffer bij een Russische luchtaanval op een metrostation. Burgemeester Vitali Klitsjko maakte via Telegram bekend dat een vrouw om het leven was gekomen. Drie andere mensen raakten gewond.
Ook een woontoren van 25 verdiepingen en andere gebouwen liepen schade op. Een getuige van persbureau Reuters meldde explosies in de stad. Op basis van de beschikbare informatie is niet duidelijk of de aanval op het metrostation rechtstreeks deel uitmaakte van dezelfde aanvalsgolven die de energievoorzieningen troffen.
Trump en Rubio ontkennen dat informatie werd achtergehouden
De Amerikaanse regering blijft de beschuldigingen van Zelensky afwijzen. Bessent verklaarde zondag dat president Donald Trump en Rubio categorisch hebben ontkend dat iemand binnen de regering verantwoordelijk was voor het blokkeren van inlichtingen voor Oekraïne. Hij vond het daarom onverantwoord dat Zelensky dergelijke beschuldigingen uitte.
Trump had eerder eveneens gezegd dat het niet klopt dat de Verenigde Staten geen inlichtingen meer met Oekraïne zouden delen. Rubio herhaalde maandag die boodschap. Voorlopig is er dus geen overeenstemming over wat er precies is gebeurd en welke informatie Oekraïne tijdens de recente aanvallen wel of niet heeft ontvangen.
Ook Starshield en de toegang tot satellietcommunicatie spelen mee
Naast de discussie over inlichtingen is er onenigheid geweest over Starshield, het militaire satellietnetwerk van SpaceX dat verwant is aan Starlink. Reuters meldde op basis van twee Amerikaanse functionarissen en een westerse functionaris dat het Pentagon opdracht had gekregen om het Starshield verkeer voor Oekraïne te vertragen. Wie binnen het Witte Huis dat bevel zou hebben gegeven, bleef onduidelijk.
Een hoge bron binnen het Witte Huis verklaarde dat de opdracht niet van Trump afkomstig was. Het Oekraïense leger heeft inmiddels opnieuw volledige toegang tot Starshield. Eerder was de snelheid van Oekraïense drones beperkt tot 160 kilometer per uur. De kwestie rond het satellietnetwerk vormt daarmee een extra element in de gespannen verhouding tussen Washington en Kyiv.
Dieseldeal en sancties zorgen voor verdere spanningen
De relatie tussen Oekraïne en de Verenigde Staten staat al langer onder druk. Trump sloot een dieseldeal met de Russische president Vladimir Poetin, waarbij volgens de berichtgeving ook zijn streven naar lagere dieselprijzen in aanloop naar de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november een rol speelt. Daarnaast werden Amerikaanse sancties tegen Rusland tijdelijk opgeschort via een vrijstelling op grond van de Graham wet.
Zelensky vindt dat dergelijke stappen Rusland kunnen aanmoedigen om de aanvallen voort te zetten. Volgens de Financial Times, dat zich baseert op drie ingewijden, hebben de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner tijdens gesprekken in Miami druk uitgeoefend op Oekraïne om aanvallen op Russische olieraffinaderijen te beëindigen. Daarbij zouden ze hebben gedreigd de uitwisseling van inlichtingen stop te zetten. Deze informatie is gebaseerd op bronnen van de krant en vormt geen publiek bevestigde overeenkomst.
Onzekerheid blijft terwijl aanvallen doorgaan
Na de nachtelijke aanvallen heeft Oekraïne te maken met schade aan meer dan tien energievoorzieningen en stroomuitval bij minstens 550.000 gezinnen. Ook zijn er meldingen van schade aan civiele gebouwen en is in Kyiv een vrouw omgekomen. Zelensky benadrukt dat zijn land opnieuw geen vroege waarschuwing van zijn partners heeft gekregen.
De Verenigde Staten houden vol dat zij de inlichtingen niet hebben geblokkeerd. Zolang beide partijen verschillende verklaringen geven, blijft onduidelijk wat er precies is gebeurd. Intussen blijft Oekraïne onder Russische aanvallen staan en is er nog geen doorbraak in de vredesgesprekken die een einde aan de oorlog moeten helpen maken.
Bronnen en credits
Bron: Telegraaf
