Benzinekloof tussen België en Nederland bereikt nieuw record: ‘Meer dan 70 cent per liter’

Het prijsverschil bij de pomp tussen België en Nederland loopt woensdag op tot een recordniveau van meer dan 70 cent per liter benzine. De Federale Overheidsdienst Economie in Brussel maakte bekend dat de maximumprijzen voor brandstof met ingang van woensdag 5 augustus fors omlaag gaan. In Nederland dalen de prijzen ook, maar die daling is beduidend kleiner, waardoor het verschil tussen beide buurlanden verder oploopt.

Hoe het verschil zo groot werd

De brandstofprijzen in België reageren rechtstreeks op veranderingen in de mondiale olieprijs via een wettelijk systeem van maximumprijzen. Daardoor kunnen Belgische pompprijzen snel en sterk dalen zodra de olieprijs zakt. In Nederland werkt het anders. Hier kennen we geen wettelijke maximumprijs; in plaats daarvan hanteren brancheorganisaties adviesprijzen. Die adviesprijzen dalen doorgaans trager en minder ver dan de Belgische maximumprijzen. Bovendien worden de Nederlandse adviesprijzen langs de snelweg gevraagd, terwijl de werkelijke pompprijzen elders vaak wat lager liggen.

Daarnaast speelt de vertraging in de doorberekening van olieprijzen een rol. Brandstofprijzen aan de pomp reageren namelijk niet onmiddellijk op schommelingen in de olieprijs, maar pas na enige tijd. Dat fenomeen werkt in dit geval in het voordeel van automobilisten in België, omdat zij nu profiteren van de forse olieprijsdaling die maandag 3 augustus plaatsvond.

Trump en Iran als oorzaak van de olieprijsdaling

Die olieprijsdaling op maandag was geen toeval. De Amerikaanse president Donald Trump deed uitspraken over het voorlopig afblazen van een geplande aanval op Iran. Dat nieuws zorgde onmiddellijk voor rust op de oliemarkten, omdat een conflict in de regio normaal gesproken de aanvoer van olie bedreigt. Zodra dat dreigende scenario van tafel ging, daalden de olieprijzen snel. Dinsdag trokken de prijzen voor ruwe olie overigens licht aan. Brentolie werd ruim 2 procent duurder en noteerde op 85,68 dollar per vat, maar die stijging was nog niet groot genoeg om de daling van maandag volledig te compenseren.

De concrete cijfers bij de pomp

De Belgische maximumprijs voor een liter Euro95 daalt woensdag met ruim 9 cent tot 1,866 euro per liter. Ter vergelijking: in Nederland bedroeg de adviesprijs voor benzine op dinsdag 4 augustus nog 2,599 euro per liter, een daling van ruim 2 cent ten opzichte van de dag ervoor, aldus gegevens van consumentenvoordeelplatform UnitedConsumers. Het verschil tussen die twee prijzen bedraagt daarmee meer dan 70 cent per liter. Het is belangrijk daarbij te vermelden dat de Belgische prijs een maximumprijs is en de Nederlandse een adviesprijs, en dat beide niet noodzakelijk exact overeenkomen met wat een individuele automobilist bij een willekeurig tankstation betaalt.

Ook voor diesel is België goedkoper, al is het verschil daar kleiner. Vanaf woensdag bedraagt de Belgische dieselprijs 2,211 euro per liter. In Nederland daalde de adviesprijs voor diesel op dinsdag met ruim 2 cent tot 2,635 euro per liter. Het verschil bij diesel komt daarmee uit op bijna 42 cent per liter, aanzienlijk kleiner dan het benzinegat maar nog altijd fors.

Aantrekkelijk voor grenstankers

Voor automobilisten die vlakbij de grens wonen, met name in provincies als Noord-Brabant, Limburg en Zeeland, kan het lonen om even de grens over te rijden. Een volle tank van 50 liter benzine kost in België op basis van de maximumprijs zo’n 93 euro, terwijl diezelfde tank op basis van de Nederlandse adviesprijs bijna 130 euro zou kosten. Dat is een verschil van ruim 37 euro per tankbeurt. Toch is dit voordeel niet voor iedereen even groot. De extra kilometers en tijdskosten bepalen mede of de rit financieel de moeite loont, en de werkelijke prijs bij een Nederlands tankstation buiten de snelweg ligt doorgaans lager dan de genoemde adviesprijs.

Bovendien geldt de lage Belgische maximumprijs als een bovengrens. Belgische pomphouders mogen minder vragen, maar niet meer. In de praktijk betekent dit dat sommige stations in België zelfs nog goedkoper zijn dan de maximumprijs aangeeft. Daarmee is het prijsverschil in theorie nog iets groter dan de berekende 70 cent.

Waarom Nederland duurder blijft

Het hoge prijsniveau in Nederland heeft meerdere oorzaken. De Nederlandse accijnzen op brandstof behoren tot de hoogste in Europa. Bovendien ontbreekt een systeem van wettelijke maximumprijzen, waardoor marktpartijen meer ruimte hebben in hun prijsstelling. UnitedConsumers volgt de adviesprijzen nauwgezet, maar die prijzen weerspiegelen niet altijd de concurrentie tussen tankstations in stedelijke gebieden of langs provinciale wegen, waar de prijs soms aanzienlijk lager is dan de geadviseerde prijs langs de snelweg.

Verwachting voor de komende dagen

De olieprijzen bewegen de komende dagen vermoedelijk opnieuw, afhankelijk van de ontwikkelingen rond Iran en de reactie van OPEC-landen op de marktsituatie. De lichte stijging van Brentolie op dinsdag laat zien dat de markt nog nerveus is. Als de olieprijs verder stijgt, volgen de pompprijzen uiteindelijk met enige vertraging. Dat geldt zowel voor België als voor Nederland. Voorlopig kunnen automobilisten echter profiteren van relatief lage brandstofkosten, en is grenstanken in België financieel aantrekkelijker dan het in lange tijd is geweest.