Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog dreigt failliet te gaan door grote financiële problemen. Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD), verantwoordelijk voor dierenwelzijn, sluit niet uit dat het kabinet financieel bijspringt. Tijdens een debat in de Tweede Kamer maakte hij donderdag duidelijk dat een beslissing voorlopig uitblijft. Eerst wil hij weten hoe het miljoenentekort is ontstaan en of de problemen structureel zijn.
De situatie is dringend. Het centrum vreest binnen korte tijd failliet te gaan en kan niet langer rekenen op financiële steun van de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen. Daardoor komt de vraag steeds nadrukkelijker bij het Rijk te liggen. In de Tweede Kamer lopen de meningen uiteen over de vraag of belastinggeld moet worden ingezet om het WEC te redden.
Miljoenentekort zet toekomst van het WEC op het spel
Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee kampt met een aanzienlijk financieel tekort. Tijdens het Kamerdebat werd geen exact bedrag bevestigd, maar Erkens omschreef de genoemde bedragen als fors. Volgens de staatssecretaris moet de omvang van het tekort daarom nadrukkelijk worden meegewogen bij een eventuele beslissing over steun.
De gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen hebben inmiddels aangegeven geen publiek geld meer in het centrum te willen steken. Daarmee zijn belangrijke mogelijke geldschieters weggevallen en ligt de verantwoordelijkheid voor een eventuele reddingsoperatie mogelijk bij de landelijke overheid.
Tegelijkertijd klinkt kritiek op de financiële gang van zaken bij het centrum. Volgens critici heeft het WEC zijn problemen mogelijk deels zelf veroorzaakt. Voor Erkens is het daarom belangrijk om eerst duidelijkheid te krijgen over de manier waarop de organisatie in deze situatie terecht is gekomen.
De staatssecretaris wil voorkomen dat het kabinet geld beschikbaar stelt zonder voldoende inzicht in de achterliggende oorzaken. Ook moet duidelijk worden of een eventuele financiële bijdrage het probleem daadwerkelijk oplost of slechts tijdelijk verlichting biedt.
Staatssecretaris maakt onderscheid tussen gebouw en zeehondenopvang
Erkens begrijpt de zorgen over de toekomst van het WEC, maar maakt een belangrijk onderscheid. Het redden van het centrum als organisatie en het behouden van de opvangfunctie voor zeehonden zijn volgens hem twee verschillende zaken.
Dat betekent dat het voortbestaan van de zeehondenopvang niet noodzakelijk afhankelijk hoeft te zijn van het voortbestaan van het WEC in Lauwersoog. Als het centrum financieel niet te redden blijkt, moet worden bekeken of de opvang en de bijbehorende zorg op een andere manier kunnen worden voortgezet.
Die benadering biedt mogelijk een uitweg voor het kabinet. Financiële steun aan het volledige centrum is immers een andere beslissing dan het garanderen van opvang voor dieren die hulp nodig hebben.
Erkens heeft nog niet aangegeven welke optie de voorkeur van het kabinet heeft. Wel wil hij met de betrokken partijen onderzoeken welke mogelijkheden er zijn en wat de overheid eventueel kan doen.
Daarbij speelt ook de tijdsdruk een grote rol. Volgens de berichtgeving zou het centrum binnen twee weken failliet kunnen gaan als er geen oplossing komt. Daardoor is er weinig ruimte om de financiële situatie langdurig te onderzoeken voordat er een beslissing nodig is.
D66 wil vooral zekerheid voor de dieren
D66-Kamerlid Marieke Vellinga Beemsterboer begrijpt dat het kabinet niet zomaar miljoenen euro’s beschikbaar wil stellen. Volgens haar moet eerst goed worden onderzocht wat er precies aan de hand is.
´Voordat we daar onverdroten inspringen, moeten we wel even heel goed nadenken´, zei zij tijdens het debat.
Tegelijkertijd vindt D66 dat de opvang van zeehonden de komende maanden gegarandeerd moet blijven. ´Maar de opvang moet wel gegarandeerd zijn voor de komende maanden´, benadrukte Vellinga Beemsterboer.
Volgens de partij hoeft die garantie niet per se te betekenen dat het WEC zelf overeind blijft. D66 ziet mogelijkheden om zeehonden elders onder te brengen als dat nodig blijkt. Ecomare op Texel wordt daarbij genoemd als een mogelijke alternatieve opvanglocatie.
Ook PRO staat kritisch tegenover het verstrekken van extra geld aan het centrum. Kamerlid Laura Bromet vraagt zich af of een financiële reddingsoperatie verstandig is als de dieren ook ergens anders terechtkunnen.
´Ik weet niet of het verstandig is om er nog meer geld in te steken´, zei Bromet. ´Als dieren op een andere plek terechtkunnen, dan kunnen wij daarmee leven.´
Partij voor de Dieren wil dat het kabinet ingrijpt
De Partij voor de Dieren neemt een duidelijk ander standpunt in. Kamerlid Ines Kostić heeft het kabinet nadrukkelijk gevraagd om op korte termijn financieel bij te springen.
Volgens haar heeft de regering een wettelijke verplichting om dieren in nood te helpen. Vanuit die redenering moet het kabinet niet te lang wachten met handelen wanneer de opvang dreigt weg te vallen.
De discussie gaat daarmee niet alleen over de financiële toekomst van een organisatie, maar ook over de verantwoordelijkheid van de overheid voor dierenwelzijn. Voorstanders van snelle steun vrezen dat een langdurig onderzoek de opvang in gevaar kan brengen. Tegenstanders van een reddingsoperatie willen juist voorkomen dat publiek geld wordt besteed zonder dat duidelijk is hoe de financiële problemen zijn ontstaan.
Een oplossing moet dus zowel rekening houden met de financiële situatie als met de continuïteit van de zorg voor de zeehonden.
Ecomare en A Seal kunnen mogelijk opvang overnemen
Tijdens het debat wees Erkens op twee andere locaties waar zeehonden in nood kunnen worden opgevangen: Ecomare op Texel en A Seal in Stellendam. Daarmee zijn er in ieder geval alternatieven die kunnen worden onderzocht als het WEC zijn deuren moet sluiten.
De staatssecretaris ging ook in op de dieren die momenteel in Lauwersoog verblijven. Volgens hem is het niet aan de orde dat deze zeehonden moeten vertrekken voordat ze weer in de natuur kunnen worden uitgezet.
Dat betekent dat de huidige dieren in principe in de opvang kunnen blijven totdat ze voldoende zijn hersteld om terug te keren naar hun natuurlijke leefomgeving. Daarmee probeert Erkens duidelijk te maken dat een mogelijk faillissement niet automatisch hoeft te betekenen dat de bestaande opvangdieren zonder zorg komen te zitten.
Of Ecomare en A Seal daadwerkelijk voldoende capaciteit hebben om alle benodigde opvang over te nemen, is daarmee nog niet vastgesteld. Daarover moeten de betrokken partijen verdere duidelijkheid geven.
Kabinet moet snel beslissen over mogelijke steun
Voorlopig heeft Erkens geen financiële toezegging gedaan. De staatssecretaris houdt de mogelijkheid open dat het Rijk bijspringt, maar wil eerst inzicht krijgen in de oorzaken van het tekort, de omvang van de problemen en de vraag of deze blijvend zijn.
Dat laatste punt is belangrijk. Als het om een eenmalig financieel probleem gaat, kan een tijdelijke bijdrage mogelijk voldoende zijn. Bij een structureel tekort bestaat het risico dat het centrum na een reddingsoperatie opnieuw in de problemen komt.
De naderende deadline maakt de afweging ingewikkeld. Als het WEC inderdaad binnen twee weken failliet dreigt te gaan, moeten de gesprekken met het centrum, de gemeente en de provincie snel duidelijkheid opleveren.
De komende periode moet uitwijzen of het kabinet bereid is geld beschikbaar te stellen of dat de opvangfunctie elders wordt ondergebracht. Eén punt staat centraal in het debat: ook als het voortbestaan van het WEC onzeker blijft, moet er een oplossing komen voor de zeehonden die afhankelijk zijn van opvang en verzorging.
Bronnen en credits
Bron: AD
