De vakbonden FNV, CNV en VCP schorten al hun stakingen en protestacties tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid op. Daarmee schuiven ze meteen een inhoudelijke agenda naar voren. De bonden willen met het kabinet praten over verbetering van de arbeidsongeschiktheidsregeling WIA, het voorkomen van langdurige uitval en meer zeggenschap over de fondsen voor de WW en de WIA. Dat maakten ze dinsdag 29 september 2026 bekend.
Bonden noemen ultimatum ingelost
De bonden zeggen ‘opgetogen’ te zijn, omdat het kabinet de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid volgens hen heeft geschrapt. Volgens de FNV voldoet het kabinet daarmee aan het ultimatum dat de bonden hadden gesteld. Eerder eisten de vakbonden dat het kabinet volledig zou afzien van kostenbesparende ingrepen, bijvoorbeeld in de werkloosheidsuitkering en de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Nu die bezuinigingen van tafel zijn, zien de bonden de weg vrij voor overleg met de regering over de toekomst van het sociaal vangnet.
Acht maanden van conflict
De acties waren de afgelopen weken breed zichtbaar. Werknemers in onder meer het openbaar vervoer legden het werk neer, en ook in andere bedrijfstakken lag het werk stil. Overheidsmedewerkers demonstreerden op 8 september in Den Haag tegen wat de FNV ‘afbraak van de sociale zekerheid’ noemt. Met het opschorten van alle voorgenomen acties en stakingen stopt die reeks nu.
De bonden spreken van acht maanden strijd. In die periode weigerden ze om tafel te gaan, omdat ze zich door de bezuinigingen meteen onder druk gezet voelden. De vakbonden organiseerden onder meer een landelijke staking in het openbaar vervoer. Ook in andere bedrijfstakken legde personeel het werk neer. Dat verandert nu: de bonden zijn weer bereid te praten, en volgens CNV-voorzitter Hans Van den Heuvel is de uitgangspositie daarvoor ‘eindelijk gelijkwaardig’.
Wat de bonden op tafel willen leggen
Het eerste onderwerp is de WIA. De bonden willen problemen bij die regeling oplossen. Volgens hen komen veel mensen die deels arbeidsongeschikt zijn ondanks hun inspanningen helemaal niet meer aan het werk. Eerdere afspraken daarover worden volgens de bonden structureel niet gehaald. Zij willen dat dit verandert, omdat het volgens hen mensen zekerheid moet bieden en tegelijk moet zorgen dat werknemers zo lang mogelijk gezond aan het werk kunnen blijven.
Preventie in plaats van opvang achteraf
Het tweede onderwerp is het voorkomen van langdurige uitval. ‘We moeten niet wachten tot mensen langdurig uitvallen, maar dat voorkomen’, stellen de drie voorzitters gezamenlijk. Van den Heuvel noemt drie thema’s voor het gesprek met het kabinet: preventie, verbetering van het stelsel en duurzaam aan het werk blijven. De bonden willen daarbij ook inzetten op het duurzaam aan het werk houden en krijgen van mensen.
Zeggenschap over de fondsen
De drie voorzitters benadrukken dat de bonden niet alleen tegen de bezuinigingen streden, maar ook voor oplossingen. ‘We hebben gestreden tegen bezuinigingen, en voor oplossingen’, stellen zij. CNV-voorzitter Van den Heuvel zegt bovendien dat de actiedruk van de leden heeft gewerkt: ‘De bom in de polder is ontmanteld en de lont is gedoofd.’ Volgens hem heeft het kabinet geluisterd naar de miljoenen mensen die iedere dag Nederland draaiende houden.
Het derde punt is geld. De bonden willen meer zeggenschap over de fondsen voor de WW en de WIA. ‘Het geld is van ons, dat moet op een gezonde manier worden besteed’, zeggen de voorzitters. Zij zeggen klaar te zijn om samen te werken aan een sociale zekerheid die mensen zekerheid biedt en ervoor zorgt dat mensen zo lang mogelijk gezond aan het werk kunnen blijven. Wat het kabinet van deze wensen vindt, is nog niet bekend.
Spekman: ‘Belangrijke overwinning voor iedereen die werkt’
FNV-voorzitter Hans Spekman noemt de uitkomst een ‘belangrijke overwinning voor iedereen die werkt, gestaakt heeft en iedereen die heeft actiegevoerd’. Volgens hem kun je het sociale vangnet zomaar nodig hebben als je ziek of werkloos wordt. De bonden hebben volgens Spekman duidelijk gemaakt dat je niet zomaar het mes kunt zetten in de werknemersverzekeringen voor ziekte en ontslag. Hij noemt de uitkomst ‘een klinkende overwinning voor de bonden en voor de polder, die nu aan zet is’.
Van Holstein: geen overwinning alleen voor de bonden
Ook Nic van Holstein, voorzitter van de VCP, kijkt vooruit. ‘Het was erop of eronder, de bezuinigingen moesten van tafel’, zegt hij. Hij noemt het goed dat de politiek de weg vrijmaakt voor noodzakelijk overleg met sociale partners. Volgens Van Holstein moeten problemen echt worden aangepakt en bij de kern worden opgelost door mensen te helpen. ‘Laten we gaan werken aan een positieve agenda voor Nederland’, zegt hij. Het moet volgens hem niet alleen een overwinning voor de bonden zijn, ‘maar een overwinning voor iedereen’.
Politiek als aanleiding
De leiders van de oppositiepartijen PRO en Volt meldden dinsdag al dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel zijn. Het kabinet zou dinsdagmiddag de nieuwe plannen bekendmaken, na onderhandelingen met de oppositiepartijen. Wat die plannen precies inhouden, was op het moment van de bondsverklaring nog niet bekend. Voor de bonden is de eerste stap gezet: de acties liggen stil en de gesprekken kunnen beginnen over de onderwerpen die zij zelf hebben gekozen.
Bronnen en credits
Bronnen: De Dagelijkse Standaard, Nederlands Dagblad, Nieuws.nl, wnl.tv, fnv.nl, metronieuws.nl
