Politie en gemeente grijpen in bij Ter Apels zorgcentrum: ‘Ze zoeken een slaapplek’

Zorggroep Meander staat voor een ongewone uitdaging: jonge asielzoekers zochten eind juli en begin augustus een slaapplek op het terrein van woonzorgcentrum Kloosterheerd in Ter Apel. Dat leidde tot meerdere incidenten, waarna zowel de politie als de gemeente Westerwolde in actie kwamen. Inmiddels bewaakt een extern beveiligingsbedrijf het complex elke avond en nacht, maar een definitieve oplossing is er nog niet.

Een zorgcentrum dat altijd openstaat

Kloosterheerd is in de eerste plaats een thuis voor kwetsbare ouderen. Zij ontvangen er dag en nacht professionele zorg. Juist die onafgebroken bereikbaarheid trekt ongewenste aandacht. Een woordvoerder van zorggroep Meander, de organisatie waaronder Kloosterheerd valt, legt uit waarom de asielzoekers uitgerekend dit pand kozen: “Ze weten dat we 24 uur per dag open zijn.” Daardoor zagen jonge asielzoekers het zorgcentrum als een mogelijke overnachtingsplek.

Het zorgcentrum ligt in het dorp Ter Apel, in de gemeente Westerwolde. Die gemeente is landelijk bekend als thuisbasis van het grootste aanmeldcentrum voor asielzoekers in Nederland. De druk op voorzieningen in en rondom Ter Apel is daardoor structureel hoog. Voor bewoners van Kloosterheerd vormt die context echter een dagelijkse realiteit, los van politieke discussies over asielopvang.

Drie incidenten binnen enkele weken

Volgens berichten vonden er drie incidenten plaats, verspreid over eind juli en begin augustus. De bronnen beschrijven niet wat de incidenten precies inhielden. Wel is duidelijk dat jonge asielzoekers op het terrein rondhingen en toegang probeerden te vinden tot het gebouw. Omdat Kloosterheerd dag en nacht bereikbaar is voor bewoners en bezoekers, was de voordeur normaliter niet op slot. Dat maakte het terrein extra toegankelijk voor buitenstaanders.

Na de eerste incidenten trof zorggroep Meander alvast een directe maatregel: de toegangsdeur van het woonzorgcentrum wordt nu vanaf 22.00 uur van binnenuit gesloten. Daarmee sloot de zorggroep de makkelijkste toegangsweg af. Bovendien informeerde Meander vervolgens de politie, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de gemeente Westerwolde over de situatie.

Gemeente en politie reageren snel

De reactie van de gemeente Westerwolde liet niet lang op zich wachten. De gemeente zette eigen toezicht in rondom het zorgcomplex. Daarnaast is in de avond- en nachturen een professioneel beveiligingsbedrijf aanwezig bij Kloosterheerd. Samen moeten die maatregelen voorkomen dat jonge asielzoekers opnieuw het terrein betreden op zoek naar onderdak. De beveiliging werkt nauw samen met de gemeentelijk toezichthouders.

Ook het COA werd ingelicht over de situatie. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers en kan in principe sturen op de verblijfsomstandigheden van de betrokken jongeren. Of het COA concrete vervolgstappen heeft gezet, is niet bekendgemaakt. De politie heeft de melding geregistreerd en houdt de situatie in de gaten.

Bewoners en personeel in een lastige positie

Voor de bewoners van Kloosterheerd is de situatie ongemakkelijk. Zij zijn overwegend oud en zorgbehoevend, en zijn voor hun veiligheid afhankelijk van het personeel en de omgeving. Nachtelijke onrust op het terrein past daar niet bij. Het personeel van Meander staat bovendien voor een moreel dilemma: jonge mensen die buiten slapen, roepen ook meeleven op, maar de zorgplicht ligt in de eerste plaats bij de eigen bewoners.

De tijdelijke beveiliging neemt een deel van de onzekerheid weg, maar creëert ook extra lasten voor de zorgorganisatie. Beveiliging inhuren kost geld en capaciteit die normaliter naar de zorg gaat. Bovendien lost een bewaker elke nacht het onderliggende probleem niet op: jonge asielzoekers die buiten het officiële opvangsysteem vallen of daarbinnen geen geschikte plek vinden.

Meander zoekt naar structurele oplossing

Zorggroep Meander benadrukt dat de inzet van beveiliging een tijdelijke maatregel is. De organisatie zoekt actief naar een structurele oplossing, al is nog niet concreet gemaakt hoe die eruit moet zien. Daarvoor is samenwerking met de gemeente Westerwolde en het COA noodzakelijk. Alleen een goede afstemming tussen zorgpartijen, opvangorganisaties en lokale overheden kan voorkomen dat dit soort situaties zich herhaalt.

Het bredere vraagstuk rond Ter Apel speelt daarbij een rol. De gemeente staat al jaren onder druk door de omvang van de asielopvang in de regio. Lokale voorzieningen, van scholen tot zorgcentra, merken de gevolgen van die druk. Bovendien is het opvangsysteem landelijk al geruime tijd overbelast, waardoor asielzoekers soms buiten de reguliere opvang terechtkomen of onvoldoende begeleiding ontvangen.

Volgende stappen onzeker

Voorlopig blijft de beveiliging bij Kloosterheerd actief in de avond- en nachturen. Zorggroep Meander overlegt met de betrokken partijen over vervolgstappen. Zolang er geen structurele oplossing is, blijft de situatie kwetsbaar: een zorgcentrum voor ouderen dat extra bewaking nodig heeft, is geen wenselijke toestand. De komende weken zal blijken of het overleg tussen Meander, de gemeente Westerwolde en het COA tot concrete afspraken leidt die het probleem duurzaam oplossen.