Nederlanders hebben nog nauwelijks vertrouwen in het kabinet-Jetten. Vlak voor Prinsjesdag blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws dat nog maar 16 procent van de bevolking vertrouwen heeft in de regering. Dat is een halvering ten opzichte van de start van het kabinet, zeven maanden geleden. Ook de daadkracht van het kabinet krijgt een dramatisch laag cijfer: slechts 10 procent van de ondervraagden vindt dat er genoeg is gepresteerd.
Een moeizame start wordt een crisis
Het kabinet-Jetten begon zeven maanden geleden met de nodige ambitie. Er waren grote plannen voor woningbouw, koopkracht en migratie. Maar de werkelijkheid bleek weerbarstig. Interne conflicten tussen coalitiepartijen zorgden voor vertraging. Wetsvoorstellen liepen vast in de Tweede Kamer. En de communicatie vanuit het kabinet oogde vaak chaotisch.
Volgens het onderzoek van RTL Nieuws is het gevolg duidelijk zichtbaar in de cijfers. Waar bij aantreden nog rond de 30 procent van de kiezers vertrouwen had in de nieuwe regering, is dat nu geslonken tot 16 procent. Een halvering in zeven maanden tijd is opvallend snel. Politicologen spreken van een ongekend tempo waarin het vertrouwen wegzakt.
Ook op straat merkt RTL Nieuws weinig optimisme. Nederlanders die worden geïnterviewd, spreken hun zorgen uit over de toekomst. Eén ouder verwoordt het treffend: ‘Ik maak me zorgen om mijn kind.’ Die uitspraak vat de stemming in het land samen. Mensen zien een kabinet dat worstelt, terwijl grote problemen als de wooncrisis en de zorg onopgelost blijven.
Daadkracht ontbreekt volgens kiezers
Naast het algemene vertrouwen is er nog een cijfer dat opvalt. Slechts 10 procent van de ondervraagden vindt dat het kabinet voldoende daadkracht heeft getoond. Dat is een schrikbarend laag percentage voor een regering die nog geen jaar aan de macht is. Negen op de tien Nederlanders zien dus onvoldoende resultaten.
Deze uitkomst raakt niet alleen critici van het kabinet. Ook onder aanhangers van de coalitiepartijen zelf overheerst ontevredenheid. Kiezers van D66, VVD en CDA tonen zich kritisch over het gebrek aan tempo en duidelijke keuzes. Dat is opmerkelijk, want normaal gesproken blijft de eigen achterban langer welwillend tegenover een kabinet waar de eigen partij deel van uitmaakt.
Politiek analisten wijzen op de kwetsbare positie van een minderheidskabinet. Zonder stevige meerderheid in de Kamer is het lastig om wetsvoorstellen snel door te voeren. Elk debat wordt een onderhandeling. Dat proces kost tijd, en tijd is precies wat kiezers niet meer willen geven.
Reacties uit Den Haag en daarbuiten
De cijfers komen op een gevoelig moment. Prinsjesdag staat voor de deur, het moment waarop het kabinet traditiegetrouw zijn plannen voor het komende jaar presenteert. Normaal gesproken is dit een kans om vertrouwen te herwinnen. Nu lijkt het eerder een test die het kabinet dreigt te verliezen voordat de troonrede is uitgesproken.
Binnen coalitiekringen wordt de uitslag met zorg ontvangen. Fractieleden erkennen in gesprekken dat de communicatie beter moet. Sommigen pleiten voor een duidelijkere koers, anderen willen juist meer luisteren naar de samenleving. De verdeeldheid binnen de coalitie zelf lijkt daarmee een deel van het probleem te zijn.
Oppositiepartijen grijpen de cijfers uiteraard aan. Zij spreken van een falend kabinet dat de aansluiting met de bevolking volledig kwijt is. Verschillende Kamerleden roepen op tot een fundamentele koerswijziging, of zelfs tot vervroegde verkiezingen. Het kabinet zelf heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op het onderzoek.
Wat betekent dit voor de rest van het jaar
De vraag is nu wat dit betekent voor het vervolg van de kabinetsperiode. Een dalend vertrouwen zet druk op elke beslissing die het kabinet neemt. Elke maatregel wordt kritischer bekeken. Elke misstap wordt breder uitgemeten. Voor een minderheidskabinet is dit extra riskant, omdat draagvlak in de samenleving cruciaal is om steun in de Kamer te behouden.
Daarbij komt dat Prinsjesdag traditioneel een ijkpunt is. De troonrede en de begroting bepalen mede hoe het kabinet de komende maanden wordt beoordeeld. Slaagt het kabinet erin om met concrete plannen te komen, dan is er misschien nog ruimte voor herstel. Blijft de indruk van besluiteloosheid hangen, dan kan het vertrouwen verder wegzakken.
Zorgen onder gewone Nederlanders
Wat vooral opvalt in het onderzoek van RTL Nieuws, is de toon van de reacties op straat. Mensen praten niet in abstracte politieke termen, maar in persoonlijke zorgen. De uitspraak over het maken van zich zorgen om een kind, laat zien hoe dicht politiek en dagelijks leven bij elkaar liggen. Onzekerheid over wonen, zorg en de toekomst van kinderen speelt een grote rol.
Deze persoonlijke invalshoek maakt het onderzoek extra relevant. Het gaat niet alleen om politieke spelletjes in Den Haag. Het raakt aan het gevoel van veiligheid en perspectief dat burgers verwachten van hun regering. Als dat gevoel wegvalt, is het logisch dat het vertrouwen instort.
De weg naar Prinsjesdag
Met deze cijfers in de hand gaat het kabinet-Jetten een spannende Prinsjesdag tegemoet. De verwachtingen zijn laag, maar de druk om te presteren is hoog. Analisten wijzen erop dat het kabinet weinig ruimte meer heeft voor nieuwe misstappen. Elk verkeerd signaal kan het toch al lage vertrouwen verder ondermijnen.
Voorlopig blijft het bij cijfers en signalen. Pas na Prinsjesdag zal blijken of het kabinet in staat is om het tij te keren. Tot die tijd blijft de boodschap van de Nederlandse kiezer duidelijk: het vertrouwen is broos, en de geduld raakt op.
Bron: RTL Nieuws
Foto: De stoet op het Binnenhof in Den Haag tijdens Prinsjesdag — Rijksoverheid (bron), CC0
