FNV zet WIA bovenaan voor overleg met werkgevers: ‘De kern is de verbetering’

De FNV verwacht volgende week met de werkgevers om tafel te gaan over de toekomst van de sociale zekerheid. Voorzitter Hans Spekman zei dat woensdag bij de busremise van de Haagse vervoerder HTM. Volgens hem draait het in die gesprekken vooral om de verbetering van de WIA, de uitkering voor arbeidsongeschikten.

Overleg in de Stichting van de Arbeid

Spekman verwacht dat het gesprek plaatsvindt in de Stichting van de Arbeid. In dat overlegorgaan zitten de werkgevers samen met de vakbonden. Een vaste datum voor het overleg noemde hij niet. Hij sprak over volgende week, maar het gaat om een verwachting en nog niet om een afspraak die definitief is vastgelegd.

De FNV-voorzitter denkt dat het niet bij één bijeenkomst blijft. Hij verwacht eerst enkele inleidende gesprekken te voeren. Zulke gesprekken dienen om af te tasten waar de partijen elkaar vinden en welke onderwerpen op de agenda komen.

De WIA als kern van het gesprek

Over de inhoud was Spekman duidelijk. “Maar de kern is vooral hoe we de verbetering van de WIA voor elkaar gaan krijgen”, zei hij over de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Daarmee legt de FNV een concreet onderwerp neer, terwijl het gesprek formeel over de brede toekomst van de sociale zekerheid gaat.

De WIA is de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Volgens Spekman vallen veel mensen die arbeidsongeschikt zijn met de kabinetsplannen buiten de boot. “Zij zitten niet voor hun plezier ziek thuis”, zei hij in juni tegen NU.nl. Hij wees daarbij op longcovidpatiënten. Dat verklaart waarom de FNV de verbetering van de WIA nu als kern van het overleg ziet.

Dat de WIA zo nadrukkelijk vooropstaat, past bij eerdere uitspraken van Spekman. In juni zei hij in een interview met NU.nl dat de plannen voor de WIA van tafel moesten. Hetzelfde gold voor een mogelijke verkorting van de WW-duur. Nu spreekt hij niet meer over het afwenden van plannen, maar over het verbeteren van de regeling.

Dank aan buschauffeurs bij HTM

Spekman sprak zijn verwachting uit tijdens een bezoek aan de busremise van HTM in Den Haag. Samen met PRO-leider Jesse Klaver bedankte hij daar buschauffeurs. Zij hadden gestaakt tegen de eerdere kabinetsplannen rondom sociale zekerheid.

De acties liepen de afgelopen maanden op. In juni kondigde Spekman een forse actieweek aan, met acties in de metaalsector, op Schiphol, bij sociale werkplaatsen, in het openbaar vervoer, in ziekenhuizen en bij reinigingsdiensten. Volgens hem was de actiebereidheid onder de leden groot. Dat zag hij bijvoorbeeld ook in het streekvervoer, waar medewerkers eveneens aan de acties meededen.

Met die locatie benadrukte de FNV de rol van de stakende werknemers. De bonden voerden de afgelopen tijd actie tegen voorgenomen bezuinigingen van het kabinet. Er werd onder meer gestaakt in het openbaar vervoer. Het bezoek aan de remise was daarmee een dankbetuiging aan precies die groep.

Plannen van tafel

Aanleiding voor het gesprek over de volgende stap is de ontwikkeling van dinsdagmiddag. Toen maakte het kabinet bekend dat de bezuinigingsplannen van tafel zijn. Spekman noemt dat een overwinning.

In juni zei Spekman dat het geld van de plannen voor hem pas van tafel was als het uit de boeken was verdwenen. Toen had het kabinet al de plannen voor verhoging van de AOW-leeftijd geschrapt. Dat vond hij niet genoeg, omdat het bedrag nog op de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stond. “Ik neem het pas serieus als het geld weg is uit de boeken”, zei hij toen.

Hij wees op de omvang van de oorspronkelijke plannen. “Toen we begonnen werd er 6,8 miljard bezuinigd op sociale zekerheid. Dat is nu van tafel, echt van tafel”, zei hij. Het bedrag van 6,8 miljard euro is het bedrag dat Spekman zelf noemt. Ook in juni noemde hij die som toen hij de plannen bekritiseerde.

Van blokkade naar overleg

De toon van de FNV is sindsdien veranderd. In juni zei Spekman, toen net voorzitter, dat de bond niet met het kabinet in gesprek ging zolang de bezuinigingen niet van tafel waren. Hij kondigde acties aan, onder meer in het openbaar vervoer. Hij zei toen ook dat de FNV wel met werkgevers sprak, maar dat er geen sprake was van een sociaal akkoord. Zo’n akkoord sluit je volgens hem af met vakbonden, werkgevers en het kabinet.

Die voorwaarde is volgens Spekman nu vervuld. Dat de gesprekken weer in beeld komen, hangt daarmee rechtstreeks samen met de beslissing van het kabinet van dinsdag. De acties hebben in zijn ogen bijgedragen aan die uitkomst.

Wat er nu volgt

Voor de komende dagen blijft het bij verwachtingen. Wanneer het overleg precies begint, wie er aan tafel zitten en hoe de werkgevers de WIA willen aanpakken, is niet bekend. Spekman sprak over inleidende gesprekken, niet over een onderhandelingsresultaat.

Duidelijk is wel wat de FNV wil bespreken. De bond zet de verbetering van de WIA voorop, nu de bezuinigingsplannen van tafel zijn. De komende weken moet blijken of werkgevers en vakbonden in de Stichting van de Arbeid een gezamenlijke lijn vinden.