Paulien Cornelisse (50) werkte tot het laatst door: ‘Het overheersende gevoel is enorme blijdschap’

Schrijfster en cabaretière Paulien Cornelisse is woensdag 30 september 2026 op 50-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Ze stierf in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam, omringd door haar geliefden. Haar management en uitgeverij maakten het overlijden bekend. Op dezelfde dag werd ook duidelijk dat haar geplande terugkeer naar het theater niet doorging. Cornelisse was tot kort voor haar dood dagelijks op televisie te zien.

Nog geen twee weken geleden op tv

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van De slimste mens verscheen Cornelisse met een blauw mutsje. Presentator Herman van der Zandt merkte aan het begin van de uitzending op dat ze er anders uitzag dan in het vorige seizoen. Daarop vertelde ze dat ze in de tussentijd chemotherapie had gekregen.

Door de behandeling was ze haar haar verloren. “Dat groeit nu een beetje terug, maar niet heel overtuigend”, zei ze in het programma. Tijdens de opnames droeg ze daarom steeds een muts, pet of hoed. Een pruik zag ze niet zitten: “Een pruik wilde ik absoluut niet.” De styling zorgde ervoor dat er altijd een mutsje of hoedje voor haar klaarlag.

Met een muts voelde ze zich niet helemaal zichzelf, vertelde ze. Toch noemde ze het “van alle mogelijke opties de beste”. Over haar gezondheid zei ze dat die van dag tot dag verschilde. Ze gebruikte nog altijd medicijnen, die volgens haar behoorlijk zwaar waren.

Vooral blij was ze dat ze weer mocht meedoen. “Het overheersende gevoel nu is toch wel de enorme blijdschap dat ik hier mag zijn met jou en met jullie allemaal”, zei ze. Sinds 2025 was Cornelisse vast jurylid van het programma, als opvolger van Maarten van Rossem.

Een terugkeer op het podium die niet doorging

Op de ochtend van haar overlijden maakte theater DeLaMar in Amsterdam bekend dat haar voorstellingen niet doorgaan. De show Waar was ik gebleven zou van oktober tot half januari beperkt worden gespeeld. Het zou haar terugkeer op het podium zijn geweest.

Haar gezondheid en beperkte energie lieten dat niet meer toe. Het theater liet weten dat het Cornelisse voorlopig niet lukte om op het podium te staan. Een paar uur later overleed ze.

Sinds augustus 2024 ziek

In augustus 2024 maakte Cornelisse bekend dat ze kanker had. Ze annuleerde toen haar theatertournee met de voorstelling Komma, nog voor de première. Zo kon ze zich richten op behandeling en herstel.

Haar columns bleef ze schrijven, zolang het ging. Een aantal daarvan speelde zich af in wachtkamers en het ziekenhuis. Over haar ziekte zelf schrijven wilde ze niet zolang ze er nog middenin zat. “Je mag best over iets vertellen wat erg voor je is, maar als je er nog middenin zit, werkt het niet”, zei ze daarover.

In De slimste mens sprak ze over hoop en wanhoop. “Wat ik heb geleerd, is dat het helpt om hoopvol te zijn, maar tegelijkertijd dat je ook plaats moet bieden aan wanhoop.” Over de impact van de diagnose zei ze: “Ik weet nu meer dan een jaar dat ik kanker heb. Dat is een tegenslag waar ik elke dag mee wakker word.”

Haar management en uitgeverij stelden dat ze ondanks de ziekte een “buitengewoon productief” leven bleef leiden. Dat blijkt ook uit haar werk in die jaren. Haar boek De verwarde cavia – Terug op kantoor, waaraan ze tijdens haar behandelingen begon, won in 2025 de NS Publieksprijs.

Doorbraak met een bestseller

Cornelisse werd op 24 februari 1976 in Amsterdam geboren en studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar grote doorbraak kwam in 2009 met het boek Taal is zeg maar echt mijn ding. Daarin onderzocht ze met humor hoe mensen taal gebruiken en wat ze daarmee bedoelen. Het boek werd een bestseller en werd in 2018 verfilmd.

Later volgden onder meer En dan nog iets, Taal voor de leuk en Japan in honderd kleine stukjes. Met haar fictiedebuut De verwarde cavia schreef ze over een cavia die op kantoor werkt. In 2025 schreef ze het Boekenweekessay Hèhè. Onze Taal riep haar uit tot taalpionier van de eeuw, en ze was Taalstaatmeester 2025.

Van cabaret tot televisie

Op het toneel stonden onder meer Dagbraken, Hallo Aarde, Maar ondertussen, Om mij moverende redenen en Aanstalten. Voor Dagbraken, haar eerste solovoorstelling, ontving ze de Neerlands Hoop. Haar humor was droog en eigenzinnig en richtte zich op taal en de kleine eigenaardigheden van het dagelijks leven.

Sinds 2008 organiseerde ze met Micha Wertheim Echt Gebeurd, een avond waarop mensen waargebeurde verhalen vertellen. Het grote publiek kende haar ook van televisie. In 2013 won ze Wie is de Mol?. Voor de VPRO maakte ze de Japan-reisserie Tokidoki.

Columnist op de voorpagina

Ook als columnist was Cornelisse zichtbaar. Vanaf 2018 schreef ze drie keer per week een column op de voorpagina van de Volkskrant. In die korte stukjes keek ze met verwondering naar alledaagse situaties. Op die manier bereikte ze ook lezers die nooit een theater van binnen zagen.

Cornelisse was de partner van schrijver en podcastmaker Chris Bajema.