Voor de 90 jarige Hanna Zandvoort Lammertink was het bezoek van koning Willem Alexander aan natuurgebied De Borkeld een bijzonder moment. Haar familie runt al sinds 1920 een boerderij in het Overijsselse gebied. Tijdens zijn werkbezoek sprak de koning met haar over de toekomst van het familiebedrijf en de gevolgen van de stikstofproblematiek voor boeren in de omgeving.
´Dat was prachtig en dat op mijn leeftijd nog´, vertelde ze over de ontmoeting. Achter de bijzondere gebeurtenis schuilt echter ook onzekerheid. De maatregelen die nodig zijn om de natuur te herstellen, kunnen gevolgen hebben voor boerenbedrijven in de buurt. Voor Hanna staat er veel op het spel: ze hoopt dat haar familie de boerderij, die al generaties lang bestaat, kan blijven voortzetten.
Een beschermd natuurgebied onder druk
De Borkeld ligt tussen Rijssen, Holten en Markelo en is aangewezen als Natura 2000 gebied. Die Europese beschermingsstatus betekent dat de bijzondere natuur behouden moet blijven. Het gebied is geliefd bij wandelaars, maar staat ook voor grote uitdagingen op het gebied van natuurbeheer.
Verdroging en een teveel aan stikstof zetten de natuur onder druk. Om het gebied te herstellen, zijn maatregelen nodig die ook invloed kunnen hebben op boeren die in de omgeving actief zijn. Juist daarom brachten koning Willem Alexander en landbouwminister Jaimi van Essen een werkbezoek aan De Borkeld. Ze wilden met betrokkenen praten over de problemen en mogelijke oplossingen.
Wandelaars herkennen de koning niet meteen
Tijdens een wandeling door het natuurgebied kregen de koning en de minister uitleg over de natuur en de maatregelen die nodig zijn voor herstel. Onderweg spraken ze met boeren, natuurbeheerders en andere betrokkenen. Daarbij stond de vraag centraal hoe natuurherstel en landbouw in de toekomst naast elkaar kunnen blijven bestaan.
Niet iedereen die het gezelschap tegenkwam, had meteen door wie er meeliep. Een groep wandelaars dacht aanvankelijk dat het om een personeelsuitje ging. ´We dachten dat het een personeelsfeestje was van Staatsbosbeheer´, vertelde een van hen aan een verslaggever van Blauw Bloed.
Toen duidelijk werd dat ze de koning hadden ontmoet, was de verrassing groot. De wandelaar omschreef Willem Alexander als een gewone man, maar noemde de ontmoeting tegelijkertijd bijzonder. De informele sfeer paste bij het werkbezoek, waarbij de nadruk lag op gesprekken met mensen die dagelijks met het gebied te maken hebben.
De boerderij bestaat al sinds 1920
Het gesprek met Hanna Zandvoort Lammertink maakte duidelijk hoe diep de landbouwgeschiedenis in het gebied verankerd is. Haar familie begon in 1920 met een boerderij. In de afgelopen eeuw groeide het bedrijf aanzienlijk. ´Toen we begonnen hadden we negen koeien. Nu zijn dat er 125´, vertelde ze.
Die ontwikkeling maakt de mogelijke gevolgen van nieuwe maatregelen extra ingrijpend. De boerderij is niet zomaar een bedrijf, maar een familiegeschiedenis die al meer dan honderd jaar voortduurt. Hanna hoopt dan ook dat haar familie de werkzaamheden kan blijven voortzetten. ´Ik zou het heel jammer vinden als het bedrijf na zoveel jaren moet stoppen´, zei ze.
Boeren werken aan een eigen toekomstplan
Volgens landbouwminister Jaimi van Essen hebben de boeren rond De Borkeld zelf al belangrijke stappen gezet. Ze hebben de handen ineengeslagen en gezamenlijk een plan opgesteld voor de toekomst van het gebied. De minister was positief over het initiatief en gaf aan dat de boeren volgens hem al verder waren dan hij had verwacht.
De betrokken agrariërs hebben de provincie aangeboden om zelf maatregelen te nemen. Daarmee willen ze bijdragen aan het herstel van de natuur en tegelijkertijd ruimte creëren voor nieuwe vergunningen. Het plan moet dus een oplossing bieden voor twee belangen die in het gebied samenkomen: de bescherming van de natuur en het voortbestaan van landbouwbedrijven.
Minister wil ruimte geven aan initiatieven
Van Essen staat open voor plannen die vanuit de boeren zelf komen. ´Waarom zou ik daartegen zijn? Als het maar zo wordt vastgelegd dat we weer vergunningen kunnen verlenen´, zei hij. Voor de minister is het belangrijk dat de afspraken niet alleen op papier bestaan, maar ook aantoonbaar bijdragen aan de gestelde doelen.
Toch waarschuwde hij dat er nog veel werk te verzetten is. De stikstofuitstoot moet verder omlaag en het natuurherstel vraagt om concrete resultaten. Of het plan van de boeren uiteindelijk voldoende is om nieuwe vergunningen mogelijk te maken, staat nog niet vast. Voor bedrijven in de omgeving blijft het daarom afwachten welke maatregelen daadwerkelijk worden ingevoerd.
Miljarden voor veranderingen in de landbouw
Volgens Van Essen is er 20 miljard euro beschikbaar om de noodzakelijke veranderingen mogelijk te maken. Hij erkent dat er veel van boeren wordt gevraagd en dat de overgang naar een landbouwsector met minder uitstoot grote gevolgen kan hebben voor hun bedrijfsvoering.
Een deel van de mogelijke ondersteuning is gericht op aanpassingen in stallen en veranderingen in veevoer. Zulke maatregelen moeten helpen om de stikstofuitstoot te verminderen. Voor melkveehouders zoals de familie Zandvoort Lammertink kan de beschikbare steun van belang zijn bij de vraag hoe hun bedrijf er de komende jaren uit zal zien. Over een concrete verdeling van het genoemde bedrag per bedrijf of gebied is daarmee nog niets gezegd.
Werkbezoek eindigt op een melkveehouderij
Na de wandeling door De Borkeld bezochten de koning en de minister een melkveehouderij in de omgeving. Bij aankomst begroette Willem Alexander de aanwezige vrouwen met een vriendelijke ´Dag dames´. Daar kregen de bezoekers meer te horen over de dagelijkse praktijk van boeren die vlak bij een beschermd natuurgebied werken.
Ook het nieuwe kabinetsbeleid voor agrariërs kwam ter sprake. Van Essen, die zelf uit Twente komt, wilde tijdens het bezoek zowel de mogelijkheden als de problemen in het gebied onder de aandacht brengen. De ontspannen aanpak viel daarbij op. ´We hadden allebei mooie wandelschoenen aan, dus het zag er minder stijf uit dan in het Haagse nu en dan´, merkte hij op.
Bronnen en credits
Bron: Weekend
