Van der Weijden sluit zijn zwemhoofdstuk definitief af: ‘Veel kinderen hebben dat geluk niet’

Maarten van der Weijden zet volgende week zijn allerlaatste grote stap in het water. De 45-jarige oud-olympisch kampioen legt in zes dagen een route af van 270 kilometer, langs 22 steden, en zamelt daarmee geld in voor onderzoek naar de bijwerkingen van kankerbehandelingen bij kinderen. Wat zijn persoonlijke verhaal zo krachtig maakt, is dat hij precies weet waarvoor hij zwemt.

Van leukemie naar olympisch goud en terug het water in

Van der Weijden genas jaren geleden zelf van leukemie. Daarna veroverde hij in 2008 olympisch goud op het open water. Maar zijn leven nam na de sportcarrière een nieuwe wending. Hij richtte de Maarten van der Weijden Foundation op en begon geld in te zamelen voor kankeronderzoek. Dat deed hij niet met kleine acties, maar met marathonprestaties in het water.

Zijn bekendste actie was de Elfstedentocht van 2019, die hij zwemmend voltooide onder grote publieke belangstelling. Een jaar eerder deed hij ook al een poging, maar die moest hij voortijdig staken door ziekte. Desondanks bleef hij doorzetten. Inmiddels haalde hij via zijn stichting bijna 18 miljoen euro op voor kankeronderzoek, al ontbreekt daarbij een exacte peildatum.

De zwaarste en meest persoonlijke tocht tot nu toe

De aankomende tocht overtreft alles wat Van der Weijden eerder deed. Hij legt 270 kilometer af in zes dagen, startend in zijn woonplaats Vught. Via steden als Den Bosch, Tilburg, Gouda en Woerden zwemt hij uiteindelijk naar Utrecht. In totaal doet hij 22 steden aan. Bovendien noemt hij dit uitdrukkelijk zijn langste en laatste grote zwemtocht.

De opbrengst van deze tocht gaat in zijn geheel naar het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. Dat is een bewuste keuze, want de focus van de actie ligt op een specifiek probleem: de bijwerkingen die kinderen ondervinden van hun kankerbehandelingen. Zowel de directe gevolgen als de schade op de lange termijn staan centraal in het onderzoek waarvoor Van der Weijden geld inzamelt.

Kinderen dragen de zwaarste lasten

Van der Weijden legt zelf uit waarom hij specifiek voor kinderen met kanker opkomt. Hij zegt dat hij niet alleen geluk had doordat hij herstelde, maar ook omdat hij geen blijvende schade overhield aan zijn behandelingen. Dat is voor veel kinderen anders. “Veel kinderen hebben dat geluk niet, terwijl zij nog een heel leven voor zich hebben”, aldus Van der Weijden.

Daarom, zegt hij, is het zo belangrijk om meer onderzoek te doen naar de gevolgen van kankertherapieën bij jonge patiënten. “Ik ga daarom nog één keer een grote zwemtocht maken om hiervoor geld in te zamelen.” Die woorden klinken als een afsluiting, maar ook als een krachtig statement. Het Prinses Máxima Centrum is het enige gespecialiseerde centrum in Nederland voor kinderen met kanker. Onderzoek naar langetermijnbijwerkingen staat er hoog op de agenda.

Volg de tocht live mee via livestream

Wie Van der Weijden wil aanmoedigen, hoeft het huis niet per se uit. De tocht wordt namelijk live gevolgd via een livestream en via sociale media. Zo kan iedereen meekijken terwijl hij dag na dag zijn kilometers maakt door het Nederlandse water. Dat publieke element speelt al jaren een belangrijke rol in zijn acties. De aandacht die hij genereert, leidt direct tot donaties.

Daarbij schuwt Van der Weijden zichzelf niet te relativeren. Hij zei eerder al dat mensen die hem een aandachtstrekker noemen, volkomen gelijk hebben. Toch is die aandacht precies wat het kankeronderzoek nodig heeft. Zonder de grote betrokkenheid van het publiek zou de teller van bijna 18 miljoen euro nooit zo hoog zijn gekomen.

Laatste tocht, maar geen afscheid van de strijd

Het is belangrijk om te nuanceren wat “laatste grote zwemtocht” precies betekent. Van der Weijden spreekt over zijn laatste grote zwemtocht, maar dat wil niet zeggen dat hij zich volledig terugtrekt uit zijn werk voor kankeronderzoek. Zijn stichting blijft actief en zijn betrokkenheid bij het onderwerp is diepgeworteld. De tocht is een afsluiting van een bepaald hoofdstuk, geen einde van zijn inzet als geheel.

Bovendien onderstreept de keuze voor het Prinses Máxima Centrum een bredere maatschappelijke urgentie. Kinderkanker is een onderwerp dat relatief weinig aandacht krijgt in het publieke debat, terwijl de impact enorm is. Behandelingen die het leven redden, kunnen ook jarenlange lichamelijke en mentale gevolgen hebben. Onderzoek daarnaar kost geld, en dat is precies wat Van der Weijden probeert op te halen.

Startschot klinkt maandag in Vught

Komende maandag stapt Maarten van der Weijden het water in bij zijn woonplaats Vught en begint hij aan wat hij zelf zijn zwaarste en laatste grote zwemtocht noemt. Zes dagen lang zwemt hij richting Utrecht, langs 22 steden en door het hart van Nederland. De opbrengst gaat rechtstreeks naar onderzoek dat de levens van zieke kinderen beter kan maken. Hoe het afloopt, volgt het publiek op de voet via de livestream die zijn team verzorgt.