Tuchtcollege schrapt verpleegkundige voor half jaar uit zorg: ‘Seksuele relaties met patiënten’

Een verpleegkundige mag zes maanden lang niet werken in de zorg. Dat besliste het tuchtcollege in Den Bosch woensdag, na onderzoek naar seksuele relaties met patiënten. Tegelijkertijd verloren twee psychiaters hun plek in het BIG-register, met ingrijpende gevolgen voor hun loopbaan.

Drie zorgverleners tegelijk voor de tuchtrechter

Het is opvallend dat het tuchtcollege op één dag drie aparte zaken behandelde over hetzelfde thema. Twee psychiaters en één verpleegkundige stonden woensdag 15 juli 2026 elk afzonderlijk voor de tuchtrechter in Den Bosch. In alle drie de gevallen draaide het om seksuele relaties die de zorgverleners waren aangegaan met patiënten of voormalige patiënten. Dergelijke relaties gelden binnen de gezondheidszorg als een ernstige schending van professionele grenzen.

De tuchtrechtspraak in de zorg bestaat om patiënten te beschermen en het vertrouwen in de gezondheidszorg te bewaken. Bovendien toetst de tuchtrechter of zorgverleners handelen volgens de normen van hun beroepsgroep. Wanneer iemand die norm ernstig schendt, kan dat leiden tot schorsing of zelfs het verlies van de zogenoemde BIG-registratie. Zonder die registratie mogen zorgverleners geen beschermde beroepstitel meer voeren.

Wat het BIG-register betekent voor een zorgloopbaan

Het BIG-register is in Nederland een centrale pijler van de gezondheidszorg. De afkorting staat voor Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg. Wie daarin staat ingeschreven, mag wettelijk beschermde titels gebruiken, zoals arts of psychiater. Bovendien valt de ingeschrevene onder het tuchtrecht, wat patiënten extra bescherming biedt. Raakt een zorgverlener de registratie kwijt, dan verliest hij of zij daarmee ook het recht om als basisarts of specialist te werken.

Volgens berichtgeving van NU.nl zijn de twee psychiaters hun BIG-registratie kwijtgeraakt. De Telegraaf omschrijft de consequentie als niet meer mogen werken in de zorg. Echter zijn de precieze juridische grenzen van die maatregel niet volledig duidelijk uit de beschikbare informatie. Of de betrokken psychiaters nog beroep kunnen instellen tegen de uitspraak, is eveneens niet bevestigd.

Verpleegkundige zes maanden aan de kant

De verpleegkundige in deze zaak kreeg een andere straf dan de twee psychiaters. Het tuchtcollege legde hem of haar een schorsing van zes maanden op. Dat betekent dat de verpleegkundige gedurende die periode niet in de zorg mag werken. Na afloop van de schorsing is terugkeer in principe wel mogelijk, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.

Een schorsing van een half jaar is binnen het tuchtrecht een serieuze maatregel. Toch verschilt die aanzienlijk van het verlies van de BIG-registratie, dat als definitiever en zwaarder geldt. Daarnaast speelt de aard van het beroep een rol: psychiaters hebben doorgaans een langdurige en intensieve behandelrelatie met hun patiënten. Dat maakt de machtsverhouding extra kwetsbaar voor misbruik.

De kwetsbare positie van de patiënt centraal

In de gezondheidszorg bestaat een fundamenteel verschil in positie tussen zorgverlener en patiënt. De patiënt zoekt hulp en is afhankelijk van de kennis en het oordeel van de professional. Juist daardoor beschouwt de beroepsgroep seksuele relaties tussen zorgverleners en patiënten als een ernstige overschrijding. NU.nl omschrijft de betrokkenen in de titel als kwetsbare personen, al geven de beschikbare artikelteksten geen nadere toelichting op die kwalificatie.

Bovendien gelden in veel gevallen ook voormalige patiënten nog als een kwetsbare partij. De behandelrelatie kan een blijvende emotionele afhankelijkheid achterlaten. Daarom hanteren beroepsorganisaties in de zorg strikte richtlijnen over contacten met ex-patiënten. In alle drie de door het tuchtcollege behandelde zaken ging het om relaties met patiënten of voormalige patiënten.

Gevolgen voor vertrouwen in de zorg

Zaken als deze raken aan een breder vraagstuk: het vertrouwen van patiënten in zorgverleners. Wanneer mensen professionele hulp zoeken, stellen zij zich kwetsbaar op. Dat vertrouwen is essentieel voor goede zorg. Nieuws over zorgverleners die die vertrouwensband schenden, kan patiënten huiverig maken en de drempel om hulp te zoeken verhogen.

Tegelijkertijd laat het optreden van het tuchtcollege in Den Bosch zien dat het systeem functioneert. Zorgverleners die de grenzen van hun beroep overschrijden, worden ter verantwoording geroepen. Dat de drie zaken op dezelfde dag werden behandeld en breed werden uitgemeten in de media, versterkt het signaal dat dergelijk gedrag ernstige consequenties heeft.

Hoe het tuchtrecht werkt bij zorgverleners

Het tuchtrecht in de zorg is geen strafrecht. Dat wil zeggen dat een tuchtrechtelijke uitspraak losstaat van een eventuele strafrechtelijke vervolging. Het tuchtcollege beoordeelt of een zorgverlener heeft gehandeld in strijd met de professionele norm. De zwaarste sanctie die het college kan opleggen, is doorhaling uit het BIG-register. Dat is precies de maatregel die de twee psychiaters trof.

De uitspraken van woensdag zijn in elk geval een duidelijk signaal vanuit de tuchtrechtspraak. Of de betrokken zorgverleners in beroep gaan, is niet bekend. Dergelijke procedures kunnen enige tijd in beslag nemen. Vooralsnog staan de sancties en kunnen de patiënten die klacht indienden, weten dat hun zaak serieus is genomen.