Patty Brard (71) vecht na acht jaar nog tegen verslaving: ´Ergste wat er is´

Patty Brard (71) rookt al ongeveer acht jaar niet meer. Toch is ze er niet van overtuigd dat de strijd ooit helemaal voorbij is. De presentatrice noemt stoppen met roken ‘de moeilijkste verslaving die er is’. Ze ziet dat aan haar dochter Priscilla, die ook is gestopt maar na het eten nog altijd last heeft van hunkering naar een sigaret. Nu hoopt Brard anderen te steunen die de stap willen zetten, als supporter tijdens de campagne Stoptober.

Een sigaret voor de spiegel op dertienjarige leeftijd

Het begon allemaal heel jong. Brard was dertien, misschien veertien jaar oud toen ze met een sigaret voor de spiegel ging staan. ‘Roken begon destijds om stoer te doen’, vertelt ze. Wat als een pose begon, groeide uit tot een gewoonte die tientallen jaren zou blijven.

Van stoer doen naar stevig verslaafd bleek maar een kleine stap. De sigaret nam steeds meer ruimte in haar dagelijks leven in, tot ze er bijna niet meer buiten kon. Brard illustreert dat met een herinnering uit haar jeugd. Als haar ouders visite hadden, was ze er blij mee. Dan kon ze helpen met opruimen en zo een peuk vinden om die vervolgens zelf op te roken.

Stoppen van de ene op de andere dag

Acht jaar geleden ging er bij Brard iets om. Rond dezelfde periode onderging ze een gastric bypass. Ze besloot haar leefstijl volledig aan te pakken, en die grote schoonmaak ging niet alleen over eten. ‘Ik stopte met eten, drinken, roken, alles’, vertelt ze. ‘Ik wilde de beste versie van mezelf worden.’

Ze bouwde het roken niet af. ‘Van de een op de andere dag ben ik helemaal gestopt met roken’, zegt ze. Samen met het roken liet ze ook andere ongezonde gewoontes achterwege, zoals drinken en ongezond eten. Het was een ingrijpende koerswijziging voor iemand die jarenlang een sigaret als vaste metgezel had gehad.

Hunkering die jaren later nog opspeelt

Dat het stoppen blijvend is gelukt, betekent voor Brard niet dat de verleiding is verdwenen. Ze beschrijft roken als de moeilijkste verslaving die bestaat. Dat ziet ze volgens haar eigen woorden terug bij haar dochter Priscilla. Ook zij heeft de sigaret uit haar leven verbannen en is volgens Brard al enige tijd gestopt.

Toch steekt bij Priscilla nog altijd de trek in een sigaret de kop op, vooral na de maaltijd. ‘Ik zie nu bijvoorbeeld aan mijn dochter dat ze, ondanks dat ze ook is gestopt, nog steeds last heeft van die hunkering naar een sigaret na het eten’, zegt Brard. Het voorbeeld laat volgens haar zien hoe hardnekkig de verslaving kan zijn, ook jaren nadat iemand is gestopt.

Steun voor anderen tijdens Stoptober

Die ervaring maakt Brard geschikt als ervaringsdeskundige voor de campagne Stoptober. Tijdens de maand, waarin mensen gezamenlijk proberen te stoppen met roken, wil ze vooral een steunpilaar zijn voor wie de stap wil zetten. Ze speelt daarbij de rol van supporter: iemand die zelf heeft meegemaakt hoe lastig het is en die anderen wil aanmoedigen.

Haar eigen verhaal loopt daarbij als een rode draad door haar boodschap. Wie stopt, stopt niet alleen met een gewoonte, maar neemt afscheid van een stuk van zijn dagelijks leven. Brard weet uit ervaring dat dat zwaar kan zijn, ook lang na de eerste weken.

De angst om te laat te zijn

Tegelijk is er bij Brard een vraag die niet verdwijnt: is ze op tijd gestopt? Ze vertelt dat ze zich niet wil voorstellen dat ze ooit te maken krijgt met rookgerelateerde gezondheidsproblemen. ‘Ik wil niet aan de zuurstof hoeven, COPD lijkt me een van de meest vreselijke dingen’, zegt ze.

Volgens haar bestaan er ‘heel veel nare rookgerelateerde ziektes’. Haar hoop is dat de keuze van acht jaar geleden op tijd kwam. ‘Ik hoop dat ik op tijd het licht heb gezien’, zegt ze. Het is nadrukkelijk een hoop, geen vaststelling: hoe haar gezondheid er precies voor staat, maakt Brard in dit gesprek niet duidelijk.

Gezond oud worden als missie

Die hoop past bij wat Brard zelf als haar grote missie omschrijft: gezond oud worden. De zeventigplusser blijft daarbij actief en zit niet stil. Volgend jaar is ze weer te zien in haar eigen realityprogramma, het format waarmee ze al jaren bekend is bij het televisiepubliek.

Wie Brards verhaal volgt, ziet een vrouw die haar leven acht jaar geleden radicaal omgooide, zonder omwegen. Ze kijkt niet alleen terug op wat ze achter zich liet, maar ook op wat dat vraagt van wie zich eraan waagt. Haar boodschap aan mensen die nu overwegen te stoppen is impliciet duidelijk: het is zwaar en het blijft soms zwaar, maar het kan.