Wierd Duk eist onderbouwing van premier Jetten: ‘Hij is niet één of andere opiniemaker’

Opiniemaker Wierd Duk vraagt zich af over welke groeperingen premier Rob Jetten het had in zijn speech op het D66-congres. Volgens Duk mag een premier niet zomaar een vage complottheorie de wereld in helpen. Een regeringsleider moet zijn uitspraken juist goed onderbouwen, vindt hij. De kritiek kwam in het programma Nieuws van de Dag, waar Duk als opiniemaker optreedt.

Wat Jetten zei in zijn speech

Jetten hield zijn speech op het congres van D66. Daarin ging hij in op geweld tegen minderheden, onder meer op basis van geaardheid en kleur. Zulke aanvallen komen volgens de premier ‘niet zomaar uit de lucht vallen’. Hij wilde groepen die geweld tegen homoseksuelen en de LHBTI-gemeenschap plegen of aanwakkeren hard aanpakken.

In dezelfde speech zei Jetten dat het gaat om ‘goed georganiseerde en goed gefinancierde organisaties die proberen eerst een kleine groep te pakken en daarna een steeds grotere groep’. Het doel van die organisaties is volgens hem ‘alleen maar zelf meer macht te krijgen en de eigen diepe zakken meer te vullen’. Jetten noemde in het gedeelte dat in de berichtgeving is aangehaald geen namen van organisaties.

Duk: ‘Vage complottheorie’

Precies daar zet Duk zijn kritiek neer. Hij vraagt zich hardop af waar Jetten het over heeft. ‘Je kunt als premier niet zomaar een vage complottheorie de wereld in helpen, maar je moet je uitspraken juist goed onderbouwen’, zei hij. Het oordeel dat het om een complottheorie gaat, is dat van Duk. Jetten heeft zijn uitspraken zelf niet zo gekwalificeerd.

Duk wijst bovendien op de positie van de spreker. Een premier heeft volgens hem een verantwoordelijkheid die anders is dan die van anderen in het publieke debat. ‘Hij is niet één of andere opiniemaker’, zei Duk over Jetten. Zijn boodschap is dat een uitspraak van een regeringsleider meer gewicht heeft dan een mening aan een talkshowtafel, en daarom meer onderbouwing vraagt.

Excuses en een verspreking

Een dag na het congres bood Jetten excuses aan voor zijn woorden. Hij sprak van een verspreking. Daarmee heeft de premier zelf gezegd dat de uitspraak niet zo bedoeld was als ze klonk. Wat hij dan precies had willen zeggen, blijkt uit de aangeleverde informatie niet.

Duk betwijfelt in Nieuws van de Dag hoe oprecht die excuses zijn. Dat is zijn eigen inschatting van de premier; er is geen aanwijzing voor het tegendeel of voor het gelijk van Duk. Het blijft daarom een standpunt van een opiniemaker en geen vastgesteld feit.

Reactie van Mona Keijzer

Ook vanuit de politiek kwam kritiek. Nieuws van de Dag wijst op een reactie van Mona Keijzer, die de uitspraak van Jetten ‘onpremierwaardig’ noemde. Hoe ze dat verder onderbouwde, is niet bekend. Haar oordeel staat los van dat van Duk, maar richt zich op dezelfde uitspraak van de premier.

Wie is Wierd Duk

Duk is historicus, journalist en auteur en werkt sinds 1 november 2017 als algemeen verslaggever bij De Telegraaf. Sinds 2025 verschijnt hij op dinsdagen en donderdagen in Nieuws van de Dag op SBS6 als opiniemaker van de dag. Daarnaast schuift hij sinds 2022 aan bij Vandaag Inside, als wisselende gast aan tafel bij Wilfred Genee, Johan Derksen en René van der Gijp.

In de media staat Duk bekend als een uitgesproken opiniemaker. Zijn commentaar op Jetten past in die rol: hij laat zich regelmatig kritisch uit over de politieke koers van de dag en over de manier waarop bestuurders spreken.

Ook de VVD in het vizier

In dezelfde week liet Duk zich ook elders kritisch uit over de politiek. In Vandaag Inside bespraken Johan Derksen, Raymond Mens en Duk het Nederlandse minderheidskabinet. Bij dat gesprek hoort de kop waarin Duk wordt geciteerd: ‘Eigenlijk is de VVD gewoon een soort filiaal van D66!’ Het is een stellige uitspraak van Duk zelf, niet een vastgesteld feit over de verhouding tussen beide partijen.

De twee optredens laten zien dat Duk in korte tijd op verschillende plekken commentaar leverde op het kabinet en op de politieke verhoudingen eromheen. Zijn oordeel over de uitspraken van Jetten blijft daarbij een persoonlijke opvatting.

Wat de discussie draait om

De discussie gaat in de kern over de vraag hoe concreet een premier moet zijn als hij over georganiseerde groepen spreekt. Jetten sprak in zijn speech over goed georganiseerde en goed gefinancierde organisaties, zonder dat in de aangehaalde passages namen vallen. Duk vindt dat onvoldoende en zegt dat een premier juist moet uitleggen wat hij bedoelt.

De premier heeft zijn uitspraak inmiddels een verspreking genoemd en excuses aangeboden. Daarmee is voor Duk de kous kennelijk niet af: hij blijft zich afvragen over welke groeperingen het ging en hoe oprecht de excuses zijn.