Paulien Cornelisse in een blauwe jurk op het podium

Volkskrant en NRC nemen afscheid van columniste Paulien Cornelisse: ‘Lief, wijs, grappig, slim, onvergetelijk’

De Volkskrant en NRC nemen zaterdag met rouwadvertenties afscheid van Paulien Cornelisse. De schrijfster en cabaretière overleed woensdag op 50-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. Voor beide kranten schreef zij columns. Ook bekenden, collega’s en bedrijven uit de media- en theaterwereld hebben advertenties geplaatst.

Paulien Cornelisse op het podium

Een hele pagina in de Volkskrant

In de Volkskrant, waar Cornelisse tot haar dood een column op de voorpagina had, is een volledige pagina gevuld met berichten. De familie, onder wie haar partner Chris en zoon Wiek, koos een citaat uit haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding: “Uiteindelijk is maar heel weinig écht belangrijk. Liefde. Dood. Sex. Eten. Vriendschap. Bruistabletten. Minderen. Verrekijkers.” De familie sluit af met de mededeling: “We nemen afscheid van Paulien in besloten kring.”

Op dezelfde pagina staan berichten van onder meer ’team Uitgeverij Cornelisse’, Theaterbureau De Mannen, de medewerkers van theater DeLaMar, comedians en medewerkers van Comedytrain, het team van De slimste mens, de KRO-NCRV en de hoofdredactie van de krant. Claudia de Breij en haar partner Jessica van Geel schrijven: “Hè? Lieve Paulien, zonder jou snappen we er niks van. Wat was het fijn om je te kennen. Dankjewel voor alles.”

Acht jaar columnist, een telefoontje vorige week

Hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant zei eerder dat het overlijden “inslaat als een bom”. Hij noemde het “een verlies voor heel Nederland”. Cornelisse was acht jaar columnist bij de krant. Vorige week belde zij hem om te zeggen dat haar column mogelijk niet zou terugkomen.

Haar ziekte werd in 2024 vastgesteld. Volgens Klok wist zij zich daarna dapper staande te houden. Over haar werk zei hij: “Ze gaf de krant een prettige, originele en lichte toon.” Ze was ook “een ontzettend lieve collega”, zei hij. “Het was een feest als ze op de redactie kwam.”

Lees ook:  Paulien Cornelisse (50) werkte tot het laatst door: 'Het overheersende gevoel is enorme blijdschap'

NRC: een advertentie van de redactie

NRC, de krant waar Cornelisse jarenlang een wekelijkse column had, plaatst een advertentie namens de hoofdredactie en redactie. Daarin staat haar “volstrekt originele kijk op taal” centraal. Ook is er een gezamenlijk bericht van collega’s en bekenden, voornamelijk uit de mediawereld. Het begint met de woorden: “Wij zijn verdrietig door het overlijden van Paulien Cornelisse.” Ze omschrijven haar als “lief, wijs, grappig, slim, onvergetelijk”.

Het bericht is onderschreven door onder anderen Janine Abbring, Jeroen Wollaars, Jelle Brandt Corstius, Daniel Cornelissen, Ronald Goedemondt, Arjen Lubach, Brigitte Kaandorp, Theo Maassen en Maike Meijer. Ook De Breij en Van Geel hebben het bericht ondertekend.

Geen advertenties in Trouw en Parool

In Trouw en Parool staan geen rouwadvertenties, maar beide kranten besteden wel aandacht aan het overlijden. In ‘Het commentaar’ van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie, wordt haar “grote talent voor verwondering” omschreven. De krant schrijft: “In haar eigen droogkomische stijl bood ze al analyserend en beschouwend inzicht in menselijk gedrag.” Parool-columnist Sylvia Witteman beschrijft een anekdote uit de boekenwinkel, waar zij deze week werd gecondoleerd met het overlijden.

Uitverkocht Boekenweekessay en een publieksprijs

In de boekenwereld klinkt veel verdriet. Boekenkoepel CPNB zegt diep getroffen te zijn. “Paulien was taal”, zegt Evelien Aendekerk, directeur toen Cornelisse het Boekenweekessay schreef. “Ze heeft er heel veel boeken over geschreven, en die wisten iedereen te bereiken, op een leuke en toegankelijke manier.”

Lees ook:  Tony Scott laat een leegte achter in de Nederlandse muziek: 'Warmte en humor voortleven'

De stichting spreekt van “een unicum in de geschiedenis van de Boekenweek”, omdat het essay op de tweede dag volledig was uitverkocht. Datzelfde jaar won Cornelisse na drie eerdere nominaties de NS Publieksprijs met De verwarde cavia – Terug op kantoor. Dat boek stond, net als veel van haar titels, maandenlang in de lijst van bestverkopende boeken.

Een lege plek in de slimste mens

Omroep KRO-NCRV, waarvoor Cornelisse De slimste mens maakte, noemt zich diep geraakt. Directievoorzitter Arie Koornneef roemt haar eigenzinnige blik, rake opmerkingen en nieuwsgierigheid. De afleveringen van het programma zijn al voor de zomer opgenomen. In overleg met haar familie besloot de omroep de uitzending van woensdagavond niet uit te zenden; die wordt later ingehaald.

Presentator Herman van der Zandt zei ongelooflijk verdrietig te zijn. “Ze was iemand met wie ik enorm kon lachen”, herinnert hij zich. “Ze kwam, ondanks het feit dat ze hartstikke ziek was en tussen de behandelingen door, super energiek binnen.”

Collega-cabaretier en taalliefhebber

Dolf Jansen leerde Cornelisse kennen bij Comedytrain. Hij zag haar afgelopen zomer nog op theaterfestival Oerol op Terschelling. “Of dat in theater, een boek, poëzie of een column is, zij liet op zo veel manieren merken hoe belangrijk taal is”, zei hij. “Ze was een strijder voor taal.”

Voormalig radiopresentator Frits Spits noemde haar sprankelend. “Ze heeft de Nederlandse taal, die af en toe de neiging heeft een beetje grijs te zijn, nieuwe kleur gegeven.”

Lees ook:  Vandaag Inside fileert weggestuurd tv-programma: 'Mensen voor lul zetten'

Burgemeester, premier en lezers

Ook de politiek reageerde. Amsterdams burgemeester Femke Halsema schreef op Instagram dat een eigenzinnige taalvirtuoos verloren gaat, “iemand die hield van het kleine, het alledaagse, van het absurde en van het theater”. Premier Jetten noemde het nieuws “ontzettend verdrietig”. Hij omschreef haar als “scherp, grappig en ontzettend lief” en zei dat de impact van haar woorden, verhalen en voorstellingen voortleeft.

Onder haar laatste Instagram-bericht van afgelopen juni staan ruim 200 reacties. Het merendeel bestaat uit hartjes en berichten van lezers die haar gaan missen. “De wereld mist kleur zonder Paulien”, schrijft een van hen.

Paulien Cornelisse in een blauw shirt

Afscheid in besloten kring

Het afscheid van Cornelisse zelf vindt volgens haar familie plaats in besloten kring. De advertenties in de kranten bieden collega’s, bekenden en lezers de plek om publiek stil te staan bij haar werk.

Bronnen en credits

Bronnen: Nieuws.nl, RTL Boulevard, nos.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen, nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze redactie.

Foto: Paulien Cornelisse in een blauwe jurk op het podium — Dirk Annemans (bron), CC BY-SA 4.0

Wat vind jij van dit artikel?

0 reacties · 0 keer gedeeld

Laatste video's