Een verontrustend fenomeen vindt plaats op Lord Howe Island, een klein vulkanisch eiland voor de oostkust van Australië. Hier leeft een kolonie van ongeveer 44.000 vleesvoetpijlstormvogels – ook wel mutton birds genoemd – waarvan de meeste inmiddels letterlijk vol plastic zitten. De gevolgen zijn ernstig: de vogels kraken en knarsen als ze bewegen, omdat hun lichamen zijn gevuld met harde stukken afval.
Ouders voeren hun jongen per ongeluk plastic
De problemen beginnen al vroeg in het leven van de vogels. Na de geboorte verblijven de kuikens zo’n 90 dagen in hun ondergrondse nest, waar ze afhankelijk zijn van hun ouders voor voedsel. Die brengen normaal vis en inktvis mee, maar pikken in plaats daarvan vaak plastic op uit de oceaan. In de magen van de kuikens worden onder andere ballonclipjes, LEGO-stukjes, pen- en flesdoppen en zelfs wielen van speelgoedautootjes aangetroffen.
Extreem geval: 778 stukjes plastic
In één geval werd bij een 80 dagen oude vogel maar liefst 778 stukjes plastic in de maag gevonden. Volgens onderzoekers heeft elke vogel gemiddeld minstens 50 plasticdeeltjes in zijn maag. Dit afval vormt soms wel 10 procent van het lichaamsgewicht van een kuiken – ruimte die anders bestemd is voor voeding.
Gevaarlijke gevolgen voor gezondheid
Volgens dr. Alex Bond van het Natural History Museum wordt het plastic niet alleen mechanisch een probleem, maar ook chemisch. Plastic absorbeert gifstoffen uit het zeewater, die vervolgens in de bloedbaan van de vogels terechtkomen. Deze stoffen richten schade aan in weefsels en organen. Onderzoek toont aan dat vogels met de meeste plastic ook de hoogste concentratie gifstoffen in hun lichaam hebben.
Chirurgische hulp aan levende vogels
Om te redden wat er te redden valt, brengen wetenschappers levende vogels naar een laboratorium waar ze de maaginhoud proberen te verwijderen. Door voorzichtig zeewater in de maag te pompen, worden vogels aangezet tot braken, waarbij het plastic uit hun lichaam komt. Deze techniek is één van de weinige manieren om de dieren nog een kans te geven op overleving.
Een leven vol pijn en onzekerheid
Dr. Bond zegt dat hij bij sommige vogels letterlijk het plastic voelt en hoort kraken als hij ze vasthoudt. Veel vogels sterven al voordat ze hun nest verlaten. Degenen die dat wel doen, zijn vaak te zwak om de oceaan over te steken naar Japan, hun bestemming tijdens de migratie. Velen verdrinken door uitputting.
Plasticosis: een nieuwe ziekte
In 2023 introduceerden Bond en zijn team de term ‘plasticosis’, een ziekte veroorzaakt door constante irritatie van de maagwand door plasticdeeltjes. Dit leidt tot littekens, ontstekingen en weefselbeschadiging. De populatie op Lord Howe Island is inmiddels fors afgenomen, en het probleem blijft groeien.
Wat kun je doen?
Het Natural History Museum roept op om minder wegwerpplastic te gebruiken, zoals waterflessen en koffiebekers. Ook is het belangrijk om plastic op stranden te melden en in te grijpen bij dieren die vastzitten in afval. Elk stukje minder plastic in de oceaan kan het verschil maken voor deze kwetsbare vogels.
