Radio-icoon Tineke de Nooij hekelt jonge dj-generatie: ‘Niet om aan te horen’

Ze was de eerste vrouwelijke diskjockey van Nederland en ze heeft er duidelijk nog altijd een uitgesproken mening over. Tineke de Nooij (84) steekt haar kritiek op de huidige generatie radio-dj’s niet onder stoelen of banken. In een interview met De Telegraaf noemt ze hen ronduit verschrikkelijk, en haar redenering legt een opvallende kloof bloot tussen hoe radio vroeger klonk en wat er nu op de golven te horen is.

Een pionier met een scherpe tong

Tineke de Nooij bouwde haar reputatie op als absolute pionier in de Nederlandse mediawereld. Zij was de eerste vrouw die in Nederland achter de microfoon kroop als diskjockey, in een tijd dat de radiostudio nog vrijwel uitsluitend een mannendomein was. Decennialang was haar stem vertrouwd voor een heel land. Dat maakt haar kritiek op de huidige staat van de Nederlandse radio des te opmerkelijker. Ze spreekt niet als buitenstaander, maar als iemand die het vak door en door kent.

Bovendien is ze niet iemand die haar pensioentijd in stilte doorbrengt. De Nooij maakt nog altijd radio, zij het op lokaal niveau. Bij Omroep Laren staat ze nog regelmatig voor de microfoon. Dat geeft haar uitspraken extra gewicht. Ze vergelijkt niet vanuit nostalgie alleen, maar ook vanuit een actieve dagelijkse praktijk achter de knoppen.

Het grote bezwaar: de sidekick

Gevraagd naar haar mening over de hedendaagse radio-dj’s aarzelt Tineke de Nooij geen moment. “Verschrikkelijk”, zegt ze, en ze legt direct uit waarom. “Het zijn tegenwoordig allemaal dj’s die zo nodig een sidekick nodig hebben. Niet om aan te horen.” Daarmee wijst ze op een trend die de afgelopen jaren steeds dominanter is geworden op de Nederlandse radio. Grote zenders zetten vrijwel allemaal duo’s of zelfs grotere groepen achter de microfoon, waarbij de presentatoren elkaar voortdurend aanvullen, aanmoedigen of overdonderbabbelen.

Volgens De Nooij ontbreekt daardoor het echte vakmanschap. “Die jonge mensen weten niet wat radiomaken is”, zegt ze stellig. Ze doelt daarmee vermoedelijk op het vermogen om als solo-presentator een band op te bouwen met de luisteraar. Dat is een kunst die jaren oefening vergt, en die volgens haar in de huidige generatie nauwelijks meer wordt beheerst. Het is een harde uitspraak, maar Tineke heeft nooit om haar woorden verlegen gezeten.

Zelf luistert ze bijna geen radio meer

Ironisch genoeg stemt de vrouw die haar leven aan radio heeft gewijd tegenwoordig zelden af op een radiostation. De Nooij geeft toe dat ze bijna nooit meer luistert naar wat collega-presentatoren doen. Dat zegt op zichzelf al veel over hoe groot haar afkeer is geworden. Toch heeft ze het medium niet losgelaten. Integendeel: bij Omroep Laren doet ze wat ze altijd heeft gedaan, en dat naar eigen zeggen met groot plezier. “Dat doe ik veel liever; het is mijn lust en mijn leven. Heerlijk! Ik kan ook niets anders dan presenteren”, zegt ze in het interview.

Daarmee schetst Tineke de Nooij een beeld van iemand die haar eigen eilandje heeft gevonden in een medialandschap dat ze niet langer herkent. Ze kiest bewust voor de lokale omroep, omdat ze daar haar stijl kwijt kan zonder concessies te doen aan moderne formats of verplichte sidekicks. Dat is op zichzelf een statement, ook al spreekt ze dat niet expliciet zo uit.

Een boek als kroon op een rijk leven

Naast haar kritiek op de huidige radiowereld heeft Tineke de Nooij goed nieuws voor haar fans. Op 27 april verschijnt haar biografie, getiteld Tineke!. De datum is niet toevallig gekozen. Het is precies de dag waarop ze haar 85e verjaardag viert, een mijlpaal die ze op een bijzondere manier markeert. Het boek belooft openhartig te zijn. “Het is eigenlijk een boek met prachtige verhalen uit mijn rijke leven”, zegt ze erover. “Ik heb me in elk geval niet ingehouden. Iedereen mag alles over me weten en wat ik allemaal heb beleefd.”

Dat klinkt als een veelbelovende belofte van iemand die een carrière heeft gehad vol bijzondere momenten, controversiële meningen en een onmiskenbaar eigen geluid. De Nooij staat erom bekend direct en ongezouten te zijn, en dat zal in het boek vermoedelijk niet anders zijn. Wie haar uitspraken over de huidige generatie dj’s leest, begrijpt dat ze zich in het boek waarschijnlijk evenmin zal inhouden als achter de microfoon.

Een generatiekloof die groter lijkt te worden

De uitspraken van Tineke de Nooij raken aan een bredere discussie over hoe radiomaken is veranderd. Grote commerciële zenders sturen bewust aan op formats met meerdere presentatoren, omdat onderzoek uitwijst dat dit beter aanslaat bij jongere doelgroepen. Het gezelschapsgevoel, de humor en de ongedwongen conversatie zijn daarin leidend. Echter: wat voor de een entertainment is, is voor een veteraan als De Nooij een teken van onvermogen.

De vraag is bovendien of de huidige luisteraars haar kritiek delen. Jongere generaties zijn opgegroeid met podcasts, duo-presentaties en drukke ochtendshows. Zij kennen het klassieke radioformat van de sologastheer nauwelijks meer. Daardoor klinkt de kritiek van Tineke voor sommigen als nostalgie, terwijl anderen haar punt volledig onderschrijven. De generatiekloof in de mediasector is zelden scherper verwoord dan in dit interview.

Wat nu?

Tineke de Nooij gaat voorlopig door bij Omroep Laren, op haar eigen manier en met haar eigen regels. Haar boek Tineke! verschijnt op 27 april, tegelijk met haar 85e verjaardag. Daarin zal ze ongetwijfeld meer vertellen over haar visie op het vak dat haar leven heeft bepaald. Voor liefhebbers van eerlijke, directe radiogeschiedenis is dat boek nu al een aanrader. En voor wie wil weten wat zij vindt van de dj’s die haar opvolgers heten te zijn: dat is inmiddels duidelijk genoeg.