Theaterproducent Joop van den Ende beseft dat het eindig is en bouwt door: ‘Van mijn knieën tot mijn kruin voel ik me 40’

Op zijn 84e heeft Joop van den Ende een agenda die ver voorbij de komende jaren reikt, en hij praat er opvallend nuchter over. De theaterproducent weet dat zijn leven binnenkort afgelopen kan zijn, maar wijst tegelijk op de levensverwachting in zijn familie. “Ik kom uit een generatie met goede genen”, zegt hij in een interview met het AD.

Een familie met een lange levensduur

Zijn vertrouwen baseert Van den Ende op zijn directe omgeving. Een broer van hem is inmiddels 90 jaar oud en zijn overleden zus werd 89. Voor hem is dat reden om te geloven dat hij nog tijd heeft, al ontkent hij niet dat die tijd begrensd is.

Die twee gedachten bestaan in zijn eigen woorden naast elkaar. Over het maken van plannen voor de komende jaren zegt hij: “Het is een beetje mijn kop in het zand steken. Ik weet heus wel dat het binnenkort afgelopen kan zijn.” Hij benoemt dus zelf dat zijn vooruitkijken ook een manier is om niet te veel bij het einde stil te staan.

Neuropathie en een rollator

Dat Van den Ende zich goed voelt, zegt hij ondanks een lichamelijke beperking. Hij heeft neuropathie in zijn benen. Door die zenuwaandoening loopt hij met een rollator. Zijn eigen beeld van zijn conditie is er niet minder positief om.

“Van mijn knieën tot mijn kruin ben ik… nou ja, voel ik me 40”, zegt hij. Het is een uitspraak over zijn eigen gevoel, niet over een medische vaststelling. Wel laat ze zien hoe hij naar zijn leeftijd kijkt: als iets wat hem niet hoeft te stoppen.

Phantom of the Opera keert in 2028 terug

Dat hij niet stilzit, blijkt uit zijn betrokkenheid bij de terugkeer van The Phantom of the Opera in Nederland. De voorstelling staat gepland voor 2028. Het AD meldt dat de kaartverkoop binnenkort van start gaat, een datum is nog niet bekendgemaakt.

Het stuk wordt in het interview omschreven als ‘zijn’ Phantom, een productie die nauw met zijn naam verbonden is. De terugkeer betekent dat hij een van zijn bekendste titels opnieuw naar het Nederlandse publiek brengt, terwijl hij ondertussen al aan iets nieuws werkt.

Surabaya Dreams rond 2030

Achter de schermen bereidt Van den Ende namelijk een nieuwe show voor. Het gaat om de musical Surabaya Dreams, die rond 2030 moet verschijnen. Daarmee kijkt hij ruim vier jaar vooruit vanaf het moment van het interview, en dat doet hij bewust.

Stoppen met werken lijkt voor hem voorlopig niet aan de orde. “Wat ik gewoon het allerleukste vind in het leven, is nieuwe dingen maken”, zegt hij. Hij noemt zichzelf in het gesprek een workaholic: “Ik ben een workaholic.”

Van decorbouwer tot mediamagnaat

Dat gevoel voor werken ligt diep in zijn loopbaan besloten. Van den Ende werd in 1942 in Amsterdam geboren. Op zijn vijftiende ging hij aan het werk als decorbouwer bij de Opera, en het theater zou hij daarna niet meer verlaten. Zelf groeide hij volgens Story op in ‘nette armoede’.

In 1990 startte de door hem geproduceerde soap Goede Tijden, Slechte Tijden, die inmiddels meerdere generaties kijkers aan zich bond. In 1993 ging hij met concurrent John de Mol in zee. Het bedrijf Endemol bereikte met onder meer Big Brother een internationale doorbraak. In 2008 was hij de laatste Zomergast van dat jaar.

Erkenning voor zijn televisiewerk

Voor zijn bijdragen aan de Nederlandse televisie ontving Van den Ende de Gouden Televizier Oeuvre-Ring. Hij was oprecht geraakt toen hij het nieuws hoorde en zei dankbaar en trots te zijn dat hij deze erkenning mocht ontvangen.

De prijs past bij een loopbaan die theater en televisie verbindt: van revues en toneel in de jaren zeventig tot televisiedrama en soaps. Dat hij nu, ruim zestig jaar nadat hij als jongere begon, nog steeds nieuwe producties voorbereidt, maakt zijn eigen woorden over doorgaan geloofwaardig.

Cultuur, tv en AI in het gesprek

Het interview met het AD gaat verder dan zijn plannen en zijn gezondheid. Van den Ende praat ook over het culturele klimaat in Nederland, de afkalving van lineaire televisie en de voordelen van AI. Over de inhoud van die standpunten is in de aangeleverde samenvatting niets verder bekend.

Eerder haalde hij al in een paginagrote advertentie uit naar de politiek, onder het motto dat er geen woord over kunst en cultuur in de troonrede stond. Zijn betrokkenheid bij de culturele sector reikt dus verder dan zijn eigen producties.

Wat er nu in het vooruitzicht ligt

De actuele stand is helder: Van den Ende werkt door aan twee grote producties en weigert zijn leeftijd als reden te zien om af te bouwen. De kaartverkoop voor Phantom of the Opera start binnenkort, de musical Surabaya Dreams is nog in voorbereiding.

Zelf houdt hij beide perspectieven vast. Hij weet dat het einde dichterbij komt, maar rekent op de levensduur van zijn familie en op zijn eigen energie. Zijn plannen voor 2028 en 2030 laten zien welke van die twee gedachten bij hem de overhand heeft.