Een medewerker van een grondverzetbedrijf schrok maandagmorgen van zijn vondst op het strand van Camperduin. Tussen het zand en het vloedmerk lagen meerdere doorweekte rugtassen, gevuld met persoonlijke bezittingen. De inhoud laat weinig aan de verbeelding over: wie deze tassen pakte, bereidde zich voor op een gevaarlijke, uren durende tocht over zee.
Vondst bij de Hondsbossche Duinen
Marco Snijders, medewerker van het grondverzetbedrijf, trof de tassen aan tijdens werkzaamheden ter hoogte van de Hondsbossche Duinen. Één rugtas lag wat hoger tegen het duin, de andere bevond zich achter de dijk bij de parkeerplaats. De tassen waren doorweekt en vol met zand.
Uit de tassen kwamen spullen tevoorschijn die een direct verband suggereren met bootmigranten. Zo zat er een portemonnee bij met visitekaartjes van asieladvocaten in Frankrijk. Daarnaast lagen er handschoenen, magnesiumpillen, een tandenborstel en tandpasta in. In een blauwe rugtas zaten bovendien een horloge, zakdoekjes, een aansteker, nicotinepleisters, babyolie en een oplaadbaar ov-pasje van een openbare vervoersdienst in Parijs.
De politie komt de gevonden spullen later deze week ophalen, zo bevestigde Snijders aan regionale omroep NH Nieuws. Vooralsnog is niet vastgesteld aan wie de tassen precies toebehoren, of van welke specifieke groep migranten ze afkomstig zijn.
Spullen verraden gevaarlijke tocht
De inhoud van de tassen is veelzeggend. Magnesiumpillen helpen bij het bestrijden van spierkrampen, iets wat migranten nodig hebben na urenlang in een kleine rubberboot te hebben gezeten. Handschoenen beschermen tegen de bijtende kou op de Noordzee. Eerder onderzoek van NH Nieuws toonde al aan dat migranten dit soort specifieke spullen bewust meenemen voor de overtocht van Frankrijk naar Engeland.
Vermoedelijk raakten de eigenaren hun bezittingen kwijt tijdens de oversteek. Hoe de tassen precies in Noord-Holland zijn beland, is niet vastgesteld. De stroming in de Noordzee kan goederen over grote afstanden meevoeren. Het is dan ook niet zeker of de tassen afkomstig zijn van één en dezelfde groep.
Niet de eerste keer op de Noord-Hollandse kust
De vondst in Camperduin is geen incident op zich. In 2023 spoelden ook op het strand bij Texel meerdere rugzakken van migranten aan. Die tassen bevatten kledingstukken, schoenen, babyspullen en formulieren die bootvluchtelingen ontvangen van hulporganisaties in Frankrijk. In oktober 2022 spoelde bij Egmond aan Zee een groene rubberboot aan met rugtassen, die aantoonbaar door vluchtelingen was gebruikt voor de oversteek.
Nog zorgwekkender was de vondst in 2023 bij Texel, waarbij een onderlichaam en een voet aanspoelden. Forensisch onderzoek van de Nederlandse politie wees uit dat het ging om lichaamsdelen van twee verschillende mannen, vermoedelijk verdronken migranten. In de broekzak die nog om het onderlichaam zat, vonden agenten een Franse simkaart. De persoon droeg bovendien meerdere broeken, een kenmerk dat rechercheonderzoekers herkennen bij mensen die het Kanaal proberen over te steken.
Illegale oversteek via Nederland neemt toe
Na een jarenlange daling neemt het aantal mensen dat illegaal via Nederland de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk probeert te maken, weer toe. Bij twee recente uitreiscontroles in Hoek van Holland troffen medewerkers van de Koninklijke Marechaussee in totaal 22 verstekelingen aan. Half februari verstopten zeventien mensen zich in een koeltrailer van een vrachtwagen die richting het Verenigd Koninkrijk reed. Een week later stuitte de marechaussee op vijf personen die zich hadden verscholen in een caravan. In beide gevallen hield de marechaussee twee verdachten van mensensmokkel aan.
Vanuit Frankrijk en België, maar ook vanuit Nederland, proberen jaarlijks tienduizenden mensen de oversteek te maken naar Engeland. Daarbij kiezen criminele netwerken ook steeds vaker voor kleine rubberboten. Dat is buitengewoon gevaarlijk. Eerder dit jaar kwamen bij een afzonderlijk incident 22 migranten om het leven, nadat ze zes dagen op zee hadden rondgedreven in een rubberboot.
Criminele netwerken verdienen grof geld
Achter de smokkelroutes gaat georganiseerde criminaliteit schuil. Volgens Europol betalen migranten tussen de 1.000 en 2.000 euro per persoon voor de oversteek. Dat levert smokkelnetwerken enorme winsten op. Vorige week roldeden Europese opsporingsdiensten een groot crimineel netwerk op. Daarbij arresteerden zij 21 personen, onder wie vier kopstukken in Duitsland. Het ging om Iraaks-Koerdische en Syrische leden, die zich bezighielden met de levering van rubberboten, motoren, jerrycans met benzine en binnenbanden die als reddingsvesten moesten fungeren tijdens de oversteek.
De gevaren van dit soort tochten zijn dan ook levensgroot. In 2019 stierven 39 Vietnamese migranten in een koeltruck in Engeland. Zij waren uren opgesloten in een luchtdichte container, zonder enige ventilatie. Dergelijke tragedies vormen de donkere keerzijde van een industrie die draait op wanhoop en betaalt met mensenlevens.
Wat de tassen achterlaten
De aangespoelde rugtassen in Camperduin zijn meer dan zomaar gevonden voorwerpen. Ze vertellen het stille verhaal van mensen die alles hebben meegenomen wat ze nog bezaten, op weg naar een onzekere toekomst. Een asieladvocatenkaartje, een ov-pasje uit Parijs, babyolie. Elk voorwerp getuigt van een leven dat ergens anders begon en van een hoop die ergens ver over de horizon lag.
De politie behandelt de vondst serieus en haalt de spullen op voor verder onderzoek. Of de eigenaren ooit worden gevonden, is hoogst onzeker. Wat wél zeker is: zolang smokkelnetwerken actief blijven en de vraag naar oversteekpogingen aanhoudt, zal de Noordzeekust zijn stille getuigenissen blijven leveren.
