Er zijn politici die beloften doen en ze vervolgens stil laten verdwijnen. Carola Schouten is duidelijk niet zo iemand. De burgemeester van Rotterdam daalde donderdagochtend af van de Euromast, precies zoals ze had toegezegd aan de Rotterdamse kiezers. Bovendien deed ze dat niet onopgemerkt: publiek en binnen- en buitenlandse media stonden klaar om het moment vast te leggen.
Een belofte geboren uit lage opkomstcijfers
De achtergrond van deze opmerkelijke actie ligt in de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen. Schouten maakte haar belofte op een moment waarop de lage opkomst bij lokale verkiezingen een hardnekkig probleem bleek. Ze koppelde een concrete persoonlijke toezegging aan het democratische proces: als meer Rotterdammers dan in 2022 naar de stembus zouden gaan, zou zij van de Euromast abseilen. Dat was geen kleine belofte. De toren in het Rotterdamse park steekt meer dan honderd meter boven de grond uit.
In 2022 bedroeg de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen slechts 38,9 procent. Dat was al een teleurstellend cijfer, en velen vroegen zich af of Rotterdammers überhaupt meer interesse zouden tonen. Toch lukte het nipt. Bij de meest recente verkiezingen kwam de opkomst uit op 40,7 procent, zo meldde het ANP. Het verschil was klein, maar de belofte was een belofte. Daarmee stond de burgemeester voor een eenvoudige keuze: doen of niet doen.
Opkomst net boven de grens, afspraak is afspraak
De stijging van bijna twee procentpunt klinkt bescheiden. Toch was voor Schouten de rekensom snel gemaakt. De opkomst was hoger dan in 2022, en dus gold de afspraak. Bovendien is het politiek gezien relevant dat een burgemeester een ongekend persoonlijk middel inzet om de democratische betrokkenheid te stimuleren. Dat doet een bestuurder doorgaans niet zonder overtuiging, en Schouten leek die overtuiging volledig te bezitten.
Verslaggever Peter Groenendijk van het AD observeert dat de burgemeester de laatste maanden sowieso steeds zichtbaarder is geworden. Volgens hem lijkt dat een bewuste keuze. Of dat klopt, valt niet objectief te verifiëren, maar de abseilactie past in elk geval in een patroon waarbij Schouten nadrukkelijk aanwezig is in het publieke debat en op straat. Daarmee onderscheidt ze zich van bestuurders die liever op de achtergrond opereren.
De afdaling: begeleider, publiek en adrenaline
Donderdagochtend was het dan zover. Geflankeerd door een begeleider daalde Carola Schouten af langs de buitenzijde van de Euromast. Beneden stond een publiek te kijken en aan te moedigen. Tijdens de afdaling klonk er aansporing vanuit de menigte, en bij aankomst volgde applaus. Volgens het ANP trok de actie ook de aandacht van internationale media, wat de reikwijdte van het moment onderstreepte.
Na afloop sprak Schouten over haar ervaring. Zij zei dat de eerste stap het zwaarst was. “De stap over het randje was het engst”, verklaarde ze, en voegde eraan toe dat ze bij aankomst vol adrenaline zat. Dat zijn uitspraken die herkenbaarheid oproepen. Iedereen die ooit iets beangstigends heeft gedaan, begrijpt precies wat ze bedoelde. Daarmee maakte de burgemeester de actie menselijk, zonder overdreven theater.
Geen show, wel effect
Opvallend is dat het AD eerder rapporteerde dat Schouten er beslist geen show van wilde maken. De actie moest een belofte zijn, geen politiek spektakel. Of dat volledig gelukt is, valt te bezien. Binnen- en buitenlandse media waren aanwezig, er stond publiek te kijken, en de burgemeester daalde af voor het oog van de camera. Dat is per definitie een publiek moment. Toch geeft de manier waarop ze erover sprak, nuchter en direct, het gevoel dat er geen regie achter schuilging.
De reacties op de afdaling waren positief. Toeschouwers moedigden haar aan en applaudisseerden bij aankomst. Daarmee was het niet alleen een politieke actie, maar ook een menselijk moment. Rotterdam zag zijn burgemeester iets doen wat ze had beloofd, en dat is in de huidige politieke cultuur zeldzamer dan het zou moeten zijn. Bovendien voelde de actie voor velen als bewijs dat een bestuurder zijn of haar woord serieus neemt.
Grotere vraag achter de afdaling
Wat de abseilactie ook laat zien, is hoe moeilijk het is om kiezers naar de stembus te krijgen. Een opkomst van 40,7 procent bij de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen betekent dat bijna zes op de tien Rotterdammers niet stemde. Dat is een forse meerderheid die zich niet uitsprak. Schouten zette een creatief middel in om betrokkenheid te stimuleren, maar de fundamentele uitdaging blijft bestaan. Daarin staat Rotterdam overigens niet alleen: lage lokale opkomst is een landelijk fenomeen.
Verslaggever Peter Groenendijk plaatst de actie in een bredere context. De burgemeester, zo stelt hij vast, is de laatste tijd vaker en bewuster zichtbaar. Of de Euromast-afdaling onderdeel is van een langetermijnstrategie rondom profilering of puur een consequentie is van een gegeven belofte, blijft voorlopig onbeantwoord. Beide verklaringen zijn denkbaar, en ze sluiten elkaar niet uit.
Wat nu
Met de afdaling afgehandeld, keert Carola Schouten terug naar het dagelijkse bestuur van Rotterdam. De actie heeft haar naam even buiten de stadsgrenzen gebracht, mede dankzij de internationale media-aandacht. Tegelijkertijd roept ze bij lokale bestuurders elders in het land misschien de vraag op wat zij zelf bereid zijn te doen om kiezers te bereiken. Een hogere opkomst dan veertig procent blijft voor de meeste Nederlandse gemeenten een verre droom, en de Euromast-methode is niet voor iedereen weggelegd.
Bronnen en credits
Bronnen: AD, Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
