Een 23-jarige man uit Nieuwolda die twaalf slagerijen bedreigde met een machete en thuis aantekeningen bewaarde over een gewapende aanval op vleesindustriemedewerkers, verlaat de gevangenis direct na zijn veroordeling. De rechtbank in Groningen legde hem maandag vijftien maanden cel op, maar het onvoorwaardelijke deel heeft hij al uitgezeten in voorarrest. Hoe een zaak die begon als mogelijk terrorisme eindigde als een veroordeling wegens ernstige bedreiging, vertelt een opmerkelijk verhaal over radicalisering, psychische kwetsbaarheid en de grenzen van het strafrecht.
Dreigmails met een duidelijke boodschap
In september 2025 stuurde Bas V. veertien e-mails naar meerdere slagerijen in de provincies Groningen en Drenthe. De inhoud liet aan duidelijkheid niets te wensen over. “Jullie krijgen één waarschuwing, meer niet”, schreef hij. “Als de winkel morgen niet dicht is, kom ik met een machete en steek ik iedereen dood.” Zijn doel was helder: de slagers bang maken en hen dwingen te stoppen met hun werk. Volgens het Openbaar Ministerie handelde hij daarbij vanuit radicale overtuigingen over dieren- en milieubescherming.
Zeven slagerijen deden aangifte. Kort daarna werd V. opgepakt. In zijn woning vonden rechercheurs inderdaad een machete. Maar daarmee was de zoektocht niet voorbij. Op zijn in beslag genomen telefoon troffen zij ook uitgebreide notities aan. Daarin beschreef hij dat hij een kapmes en een pistool met geluidsdemper nodig had. Het doel van die wapens, zo stond er, was om mensen te doden die verantwoordelijk zijn voor de vernedering van dieren. V. bekende later achter zowel de dreigmails als de notities te zitten.
Vier jaar of vijftien maanden: een wereld van verschil
Het Openbaar Ministerie zag in V. meer dan alleen een bedreiger. Aanklagers beschouwden hem als iemand die moord aan het voorbereiden was met een terroristisch oogmerk en eisten twee weken geleden vier jaar gevangenisstraf, waarvan één jaar voorwaardelijk. Dat is een zware aanklacht met vergaande gevolgen, ook op persoonlijk vlak. De rechtbank in Groningen dacht daar echter anders over.
De rechter erkende dat de gevonden teksten veelzeggend zijn. Toch oordeelde hij dat niet bewezen is dat V. terreur in de samenleving wilde zaaien. “De teksten op zijn telefoon zeggen iets over zijn gedachtewereld, maar niet dat hij de samenleving ermee wilde ontwrichten”, aldus de rechtbank. Daarmee viel de zwaarste aanklacht weg. Het resultaat: vijftien maanden cel, waarvan 136 dagen voorwaardelijk. Dat is ruim drie keer minder dan wat het OM had geëist.
Direct vrij na de zitting
Omdat Bas V. het onvoorwaardelijke deel van zijn straf al had uitgezeten in voorarrest, hoefde hij na de uitspraak niet terug naar de gevangenis. Hij verliet de rechtszaal als vrij man. Dat neemt niet weg dat er wel degelijk consequenties aan zijn vrijlating zijn verbonden. Gedurende een proeftijd van ruim drie jaar mag hij niet opnieuw de fout ingaan. Doet hij dat wel, dan moet hij alsnog het voorwaardelijke deel van zijn celstraf uitzitten.
Bovendien stemde de rechter in met aanbevelingen van de deskundigen die V. onderzochten. Zij stelden bij hem een gameverslaving, een wietverslaving, ADHD en autisme vast. Volgens die deskundigen is hij verminderd toerekeningsvatbaar en heeft hij behandeling nodig. Daarnaast willen zij dat hij verhuist naar een beschermde woonvorm. De rechter volgde dat advies, en er is inmiddels een plek voor hem gevonden bij een project voor begeleid wonen.
Slagerijen leefden maanden in onzekerheid
Terwijl de juridische procedure zich ontvouwde, keken de betrokken slagerijen toe. Zeven van hen hadden aangifte gedaan na de ontvangen dreigmails. Voor de ondernemers betekenden de berichten een directe aanslag op hun gevoel van veiligheid. Een e-mail waarin iemand aankondigt met een machete langs te komen, is geen abstract gevaar. Dat V. thuis ook daadwerkelijk een machete had liggen, maakte de dreiging extra concreet en beklemmend.
De veroordeling biedt de slagerijen nu enige geruststelling. De dader is bekendgemaakt en veroordeeld. Bovendien staat vast dat hij onder begeleiding wordt geplaatst en behandeling krijgt. Toch blijft de vraag hangen hoe kwetsbaar ondernemers in de vleesindustrie zijn voor dit soort gerichte bedreigingen vanuit radicale hoeken.
Radicalisering en psychische problematiek
De zaak roept bredere vragen op over de relatie tussen extreme overtuigingen en psychische kwetsbaarheid. Bas V. combineerde een radicale visie op dierenrechten en milieubescherming met meervoudige problematiek op psychisch vlak. Deskundigen stelden vast dat hij verminderd toerekeningsvatbaar is. Dat oordeel speelde mee in zowel de hoogte van de straf als de bijkomende maatregelen. Behandeling en begeleiding staan daarmee centraal in zijn toekomst, naast de opgelegde straf.
Het Openbaar Ministerie zag in de combinatie van radicale notities en concrete wapens reden genoeg om terrorisme ten laste te leggen. De rechtbank trok echter een scherpe grens: boosheid, onmacht en frustratie uiten in teksten is iets anders dan het aantoonbaar willen ontwrichten van de samenleving. Die nuance is juridisch cruciaal. Zonder bewijs van terroristisch oogmerk vervalt de zwaarste aanklacht, hoe verontrustend de gevonden notities ook klinken.
Behandeling als sluitstuk van de straf
De komende periode verblijft Bas V. in een beschermde woonvorm, waar hij begeleiding en behandeling ontvangt. Dat is niet alleen in zijn belang, maar ook in dat van de mensen om hem heen. De rechtbank combineert zo de opgelegde straf met een gerichte aanpak van de onderliggende problematiek. Of die aanpak het gewenste effect heeft, zal de komende jaren moeten blijken. Voorlopig is de zaak afgesloten met een uitspraak die de ernst van de bedreigingen benadrukt, maar tegelijk recht doet aan de complexe persoonlijkheid achter de dreigemails.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, NOS
