Terwijl de politie bij een boerenprotest op de N35 eerder deze week nog volledig aan de kant bleef staan, pakt ze nu wél door. Boeren die maandagavond na een protestactie in Sexbierum met hun landbouwvoertuigen de A31 in het noorden van Friesland opreden, krijgen een bekeuring. De reden is helder: op een snelweg rijden met een trekker is in Nederland gewoon verboden. Bovendien bemoeilijkten sommige boeren het opsporen door hun kentekens af te plakken, wat de zaak voor de politie extra gecompliceerd maakt.
Protest in Sexbierum als aanleiding
Het boerenprotest begon maandagavond in Sexbierum, een dorp in het noorden van Friesland. Boeren kwamen er bijeen om te demonstreren tegen het stikstofbeleid van het kabinet. Na afloop van de bijeenkomst besloot een deel van de demonstranten met hun landbouwvoertuigen de snelweg op te gaan. Dat is echter een stap te ver, zo stelt de politie nu nadrukkelijk. Landbouwvoertuigen zoals tractoren zijn wettelijk niet toegestaan op snelwegen. De politie liet dan ook weten dat de betrokken boeren een bekeuring kunnen verwachten.
De protestactie in Sexbierum past in een breder patroon van boerenacties die dit jaar regelmatig plaatsvinden. Bovendien speelt dit incident zich af in een periode van toenemende spanning tussen de agrarische sector en de overheid over het stikstofbeleid. Vervolgens trekken steeds meer boerengroepen naar snelwegen en provinciale wegen om hun onvrede kenbaar te maken. Daarmee groeit ook de druk op de politie om duidelijk te maken waar de grens ligt.
Kentekens afgeplakt: politie zoekt eigenaren
Een complicerende factor is dat bij een deel van de trekkers op de A31 de kentekens waren afgeplakt. De politie probeert nog te achterhalen wie de eigenaren van deze voertuigen zijn, zo laat een woordvoerder weten. Het afplakken van een kenteken is echter zelf ook verboden. Daarmee riskeerden deze boeren een dubbele overtreding: zowel het rijden op een snelweg met een landbouwvoertuig als het onherkenbaar maken van hun trekker.
Deze tactiek is eerder dit jaar al vaker vertoond. Op 30 juli blokkeerden ongeveer tachtig tractoren de A35 bij Almelo. Toen konden de autoriteiten achteraf geen boetes uitdelen, omdat alle kentekens waren afgeplakt. De politie stond daardoor met lege handen. Nu lijkt de politie vastberaden om herhaling te voorkomen en doet actief navraag naar de identiteit van de onherkenbaar gemaakte trekkers.
Opvallend contrast met N35-blokkade
Het optreden van de politie bij de A31 steekt opvallend af bij het niet-ingrijpen van eerder deze week. Dinsdagochtend blokkeerden protesterende boeren ruim twee uur lang de N35 tussen Nijverdal en Wierden in Overijssel. De politie deed helemaal niets. Na ruim twee uur vertrokken de boeren uiteindelijk uit eigen beweging.
Een politiewoordvoerder legde dat uit met de stelling dat de blokkade van de provinciale weg geen gevaarlijke situatie opleverde. Bovendien was er geen sprake van geweld of vernieling. Daarom trad de politie niet op. Ook aan boeren die het kenteken van hun trekker hadden verwijderd, werden bij de N35-blokkade geen bekeuringen uitgeschreven. De woordvoerder voegde daaraan toe: “Hier lag voor ons, gezien het ordelijke verloop van de demonstratie, niet de prioriteit. Dit is ook de lijn die het Openbaar Ministerie, gemeenten en de politie hebben afgesproken.”
Waarom nu wél handhaving?
Het verschil in aanpak heeft alles te maken met de locatie. Een provinciale weg als de N35 kent andere regels dan een snelweg zoals de A31. Op een snelweg zijn landbouwvoertuigen wettelijk simpelweg verboden, ongeacht het verloop van de demonstratie. Daarmee heeft de politie bij de A31-rit juridisch geen ruimte om te kiezen voor gedogen. Het rijden op de snelweg is geen kwestie van handhavingsbeleid of bestuurlijk overleg, maar een harde wettelijke grens.
Bovendien speelt de veiligheid een belangrijke rol. Trekkers rijden aanzienlijk langzamer dan het overige snelwegverkeer. Dat levert gevaarlijke situaties op voor andere weggebruikers. Omdat de snelweg daarvoor ontworpen noch bedoeld is, laat de politie nu geen ruimte voor een gedoogconstructie zoals bij de N35.
Maatschappelijke discussie over handhaving
De wisselende aanpak van de politie roept vragen op in de samenleving. Wanneer grijpt de politie wel in en wanneer niet? Het achterwege blijven van handhaving bij de blokkade van de A35 bij Almelo, waarna geen boetes konden worden uitgedeeld, werd door critici als een problematisch precedent gezien. Het laat zien hoe kwetsbaar de handhaving is wanneer demonstranten bewust kentekens afplakken om herkenning te voorkomen.
De kwestie raakt ook aan het bredere debat over de verhouding tussen demonstratievrijheid en openbare orde. Echter, het gebruik van snelwegen als protestlocatie heeft een andere juridische status dan het blokkeren van provinciale wegen. Bovendien heeft de afgeplakte-kentekentruc de politie inmiddels meerdere keren voor de voeten gelopen. Daardoor groeit ook de politieke druk om hier structureel tegen op te treden.
Wat staat de betrokken boeren te wachten?
Boeren die wél identificeerbaar waren op de A31, kunnen een bekeuring verwachten. Hoeveel bestuurders precies een bekeuring ontvangen, is nog niet bekendgemaakt. De politie is nog bezig met het achterhalen van de eigenaren van de trekkers met afgeplakte kentekens. Dat onderzoek kan tijd kosten, maar de politie liet duidelijk weten dat men niet van plan is dit te laten liggen.
Intussen gaan de boerenprotesten in Nederland verder. Het stikstofbeleid blijft een gevoelig punt in de agrarische sector, en nieuwe acties zijn te verwachten. De vraag is of de recente handhaving bij de A31 demonstranten ervan zal weerhouden ook snelwegen te gebruiken als protestlocatie, of dat het eerder als aanleiding dient om de druk verder op te voeren.
Bronnen en credits
Bronnen: Nieuws.nl, Vandaag Inside
