Voormalig politiechef Sander Schaepman heeft onlangs een krachtig geluid laten horen over de manier waarop criminaliteit in Nederland besproken wordt. Tijdens een spraakmakend optreden bij Vandaag Inside uitte hij harde kritiek op het huidige debat over overlast en geweld. Volgens Schaepman ontbreekt het aan openheid als het gaat om het benoemen van gevoelige thema’s, waardoor problemen niet effectief kunnen worden opgelost. Hij stelt dat te veel mensen bang zijn om zich uit te spreken over zaken die spelen binnen bepaalde gemeenschappen, wat volgens hem het zoeken naar werkbare oplossingen in de weg staat.
Politieke correctheid als grote belemmering
In zijn analyse wees Schaepman vooral op de rol van politieke correctheid in het Nederlandse crimedebat. Hij gaf aan dat men vaak wordt weggezet als “xenofoob” of zelfs “racist” wanneer men feitelijke problemen aankaart, vooral als het gaat om de Marokkaanse gemeenschap. Volgens hem leidt deze houding tot een cultuur van terughoudendheid, waarbij politici en media schromen om eerlijk te zijn over de onderliggende oorzaken van geweldscriminaliteit. Schaepman is van mening dat dit taboe het gesprek over veiligheid in de samenleving ernstig belemmert.
Specifieke cijfers en internationale context
Schaepman schuwde niet om harde cijfers te noemen: volgens hem is de Marokkaanse gemeenschap “voor meer dan de helft in absolute zin” verantwoordelijk voor de meeste geweldsdelicten in Nederland. Dit patroon, zo vertelde hij, is ook zichtbaar in landen als België en Frankrijk. Door deze internationale vergelijking te maken, wilde Schaepman aantonen dat het hier niet om een Nederlandse uitzondering gaat, maar om een breder West-Europees fenomeen. Deze constatering zette volgens hem de noodzaak voor een eerlijke discussie kracht bij.
Het belang van feiten benoemen
Tijdens het televisie-interview benadrukte Schaepman dat het niet benoemen van feiten leidt tot een “oneerlijk en ineffectief beleid”. Wie problemen onder het tapijt schuift, stelt hij, kan geen echte oplossingen vinden. “Je moet beginnen bij de werkelijkheid,” verklaarde Schaepman. Hij vindt het essentieel dat er ruimte is voor een eerlijk gesprek, zonder dat men bang hoeft te zijn voor sociale of politieke repercussies. Volgens hem zal alleen op die manier de veiligheid voor iedereen in Nederland verbeterd kunnen worden.
Voormalig politiecommissaris Sander Schaepman over criminaliteit onder Marokkanen: “De Marokkaanse gemeenschap is voor meer dan de helft in absolute zin, dus niet eens relatief, verantwoordelijk voor de meeste, zeker de geweldscriminaliteit. Dan kun je niet ontkennen dat er iets… pic.twitter.com/xVJ1wts65w
— Strijder124 (@Strijder124) March 21, 2026
Oproep tot verantwoordelijkheid en gedragsverandering
Volgens Schaepman moeten de betrokken gemeenschappen actief onderdeel worden van de oplossing. Hij vindt dat het tijd is om het gesprek aan te gaan op basis van verantwoordelijkheid en gedragsverandering. “Het koesteren alleen is niet genoeg,” stelde hij. Schaepman pleit voor duidelijke afspraken en eventueel ook voor consequenties wanneer normen worden overschreden. De Marokkaanse gemeenschap zelf, maar ook de rest van de samenleving, moet volgens hem werken aan manieren waarop problematisch gedrag kan worden aangepakt.
Noodzaak van gedeelde normen en waarden
In het verlengde van zijn pleidooi wees Schaepman op het belang van gedeelde waarden. Hij vindt het cruciaal dat iedereen begrijpt welke normen en waarden Nederland groot hebben gemaakt, zoals tolerantie en respect voor elkaars ruimte. Schaepman vindt dat het tijd is om deze kernwaarden actief uit te dragen, zodat nieuwe generaties begrijpen wat er van hen verwacht wordt binnen de Nederlandse samenleving.
Kritiek op politiek en politie
Naast zijn analyse van het algemene debat richtte Schaepman zich ook op de reacties van politici en het optreden van de politie. Hij noemde het voorbeeld waar politieke partijen als DENK vooral reageren op incidenten die in hun belang zijn, maar stil blijven als het verdachte groepen betreft. Ook uitte Schaepman zijn zorgen over politieagenten die zich terugtrekken bij confrontaties. Volgens hem ondermijnt dit het gezag van de politie en de veiligheid van burgers.
Vertekend beeld door dark numbers
Een ander belangrijk punt dat Schaepman aanstipte, is het fenomeen van dark numbers. Veel criminaliteit, vooral binnen bepaalde groepen, wordt volgens hem niet geregistreerd omdat mensen geen aangifte durven te doen of het niet melden. Dit zorgt volgens Schaepman voor een vertekend beeld in de officiële statistieken, waardoor het probleem groter is dan vaak wordt getoond. Hij wees erop dat er op scholen sprake is van een echte angstcultuur, waardoor jongeren incidenten liever verzwijgen.
Wat betekent dit voor de toekomst?
De uitspraken van Sander Schaepman zorgen voor veel discussie in de media en samenleving. Zijn oproep tot openheid en verantwoordelijkheid raakt een gevoelige snaar in het nationale crimedebat. Het is nu aan politici, politie en betrokken gemeenschappen om deze uitdagende kwesties niet langer uit de weg te gaan. Alleen met een eerlijk en feitelijk gesprek, waarbij alle feiten op tafel komen, kan Nederland werken aan een veiligere en rechtvaardigere samenleving voor iedereen.
Bronnen en credits
Bron: Vandaag Inside
