De NPO heeft de politie ingeschakeld naar aanleiding van misleidende e-mails waarin kinderen en jongvolwassenen worden benaderd voor een auditie voor een jeugdserie die niet bestaat. Dat meldt de omroep dinsdag. De mails doen zich voor als afkomstig van onder meer NPO Zapp en de Nederlandse Publieke Omroep, en gaan over een vermeende serie genaamd Nina’s Zomer. De NPO roept iedereen die zo’n e-mail heeft ontvangen op eveneens aangifte te doen of contact op te nemen met de politie.

Volgens de NPO gaat het om iemand die zich valselijk voordoet als medewerker van de publieke omroep. De e-mails zijn afkomstig van het domein @zappnpo.nl. Dat domein heeft volgens de omroep niets met de publieke omroep te maken, ondanks de sterke gelijkenis met officiële NPO-adressen. Ontvangers die op de mail reageren, krijgen een script toegestuurd en wordt gevraagd op basis daarvan een auditietape in te sturen. In dat script worden seksuele handelingen besproken, meldt de NPO.
Ouders en kinderen sloegen alarm
NPO Zapp zegt door oplettende ouders en kinderen op de hoogte te zijn gebracht van de e-mails. Zij merkten kennelijk dat er iets niet klopte aan de castingoproep en meldden dit bij de omroep. Daardoor kon de NPO relatief snel naar buiten treden met een waarschuwing, nog voordat duidelijk is hoeveel mensen de mail daadwerkelijk hebben ontvangen of erop hebben gereageerd.
Politie op de hoogte gebracht
De NPO benadrukt dat de omroep zelf al contact heeft opgenomen met de politie over de kwestie. Ontvangers van de misleidende e-mails wordt dringend gevraagd hetzelfde te doen. Daarmee legt de omroep de verantwoordelijkheid voor verdere opvolging nadrukkelijk bij justitie, en niet bij zichzelf als mediaorganisatie. Wie achter de nepmails zit, is vooralsnog niet bekend gemaakt.

Omroep noemt actie schokkend
In een persbericht laat NPO Zapp weten geschokt te zijn door de actie. “Het is van groot belang dat kinderen en jongeren beschermd worden tegen dit soort praktijken”, schrijft de omroep. Met deze verklaring plaatst NPO Zapp de zaak nadrukkelijk in het kader van kinderveiligheid, en niet slechts als een gewone vorm van phishing of oplichting.
Wat NPO Zapp precies is
Bij de eerste e-mail wordt nog niets over de inhoud van de auditie prijsgegeven. Pas nadat een ontvanger reageert, stuurt de afzender het script met verwijzingen naar seksuele handelingen toe, meldt RTL Nieuws. Die volgorde suggereert dat de afzender bewust eerst contact legt voordat de daadwerkelijke opzet van de valse castingoproep zichtbaar wordt.
De precieze werkwijze van de reactieprocedure roept vragen op. Nadat een ontvanger op de eerste e-mail reageert, wordt volgens de NPO een script toegestuurd waarop de gevraagde auditietape gebaseerd moet zijn. Deze opzet met een vervolgstap na eerste contact wijkt af van een gangbare castingoproep, waarbij normaal gesproken meteen duidelijk is wat er gevraagd wordt. Door de reactie in twee stappen op te bouwen, lijkt de afzender eerst vertrouwen te winnen voordat het script met verwijzingen naar seksuele handelingen wordt gedeeld.
NPO Zapp is het kinderblok van de NPO en richt zich vooral op kinderen tussen de 6 en 12 jaar oud, meldt RTL Nieuws. Dat onderscheidt het van het eveneens aan de publieke omroep gelieerde NPO Zappelin, dat zich richt op kinderen tot 6 jaar. Juist omdat NPO Zapp een vertrouwd merk is voor deze leeftijdsgroep, ligt misbruik van die naam extra gevoelig.

Geen bestaande serie
De serie Nina’s Zomer, waarvoor de nepmails een auditie beloven, bestaat volgens de beschikbare informatie niet. Er is geen aankondiging van een dergelijke productie bij de publieke omroep bekend. De naam lijkt uitsluitend te zijn bedacht om de castingoproep geloofwaardig te laten overkomen bij de doelgroep van kinderen en jongvolwassenen die de omroep normaal gesproken aanspreekt met echte programma’s.
Onduidelijkheid over omvang en dader
RTL Nieuws meldt dat mensen die de misleidende e-mail hebben ontvangen of hier meer informatie over hebben, gevraagd wordt zich te melden bij de redactie, via WhatsApp of e-mail. Dat verzoek staat los van de oproep van de NPO om aangifte te doen bij de politie.
Het is niet bekend hoeveel mensen de e-mail hebben ontvangen of hierop hebben gereageerd. Ook is niet vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het versturen van de berichten of het beheren van het domein @zappnpo.nl. De NPO heeft hierover geen nadere details naar buiten gebracht, anders dan dat de afzender zich ten onrechte voordoet als medewerker van de omroep.

Oproep blijft actueel
De NPO houdt vooralsnog vast aan de oproep aan ontvangers van de nepmails om zich te melden bij de politie. Daarmee blijft de zaak in eerste instantie een kwestie van individuele waakzaamheid: mensen die de e-mail krijgen, wordt gevraagd niet te reageren en de melding door te geven. Verdere stappen van de omroep of de politie zijn vooralsnog niet aangekondigd.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nederlands Dagblad, Nieuws.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws, Telegraaf.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.
Foto: Close-up van een bodycam op een politie-uniform — Sanderflight (bron), CC BY-SA 4.0
Foto: Nederlandse politieauto met nummer op de motorkap — Alf van Beem (bron), CC0










