Documentairemaker Nicolaas Veul worstelt in de VPRO-serie ‘Zoals het komt: 100 dagen in de gehandicaptenzorg’ met het contact leggen met zijn cliënt Eline. De vrouw gedraagt zich vaak apathisch en reageert soms nergens op, terwijl ze op andere momenten wel aanspreekbaar is. De aflevering waarin dit gedrag centraal staat, is woensdag 30 september om 20.25 uur te zien op NPO 3, meldt TVgids.nl.

Veul loopt honderd dagen stage in de gehandicaptenzorg, bij mensen met een ernstige verstandelijke beperking. Voor eerdere reeksen van ‘100 dagen’ liep hij al uitdagende stages, onder meer in het onderwijs en in de geestelijke gezondheidszorg. Daar wist hij telkens de volledige termijn vol te maken, mede doordat hij goed contact wist te krijgen met de mensen om wie het ging.
Contact met Eline blijft moeizaam
In de gehandicaptenzorg verloopt dat anders. Zijn cliënten hebben een ernstige verstandelijke beperking, waardoor communiceren met hen lastig is. Dat frustreert Veul geregeld, aldus TVgids.nl. Bij Eline speelt dit probleem sterk. Ze is vaak compleet apathisch, maar niet altijd. Veul probeert desondanks contact met haar te leggen en begrijpt niet goed waarom dat de ene keer wel lukt en de andere keer niet.
Niet alleen Veul tast in het duister. Ook de ouders van Eline worstelen volgens TVgids.nl met het gedrag van hun dochter. Zij zien hetzelfde wisselende patroon en kunnen evenmin verklaren waarom hun dochter zich op sommige momenten volledig terugtrekt.
Eerdere stages verliepen anders
Het contrast met eerdere afleveringen van ‘100 dagen’ is groot. In het onderwijs en de psychiatrie kon Veul terugvallen op taal en gesprekken om een band op te bouwen. In de gehandicaptenzorg ontbreekt die mogelijkheid vaak, wat de stage tot een andere ervaring maakt dan zijn eerdere trajecten.

Vaste routine biedt houvast op zorgpark
Volgens LINDA. werkt Veul honderd dagen als begeleider op een zorgpark waar bewoners hun hele leven intensieve zorg nodig hebben. Daar blijkt de dagelijkse routine heilig: opstaan, koffie drinken en tandenpoetsen gebeuren op vaste momenten. Die voorspelbaarheid geeft bewoners een veilig gevoel, ook wanneer verbale communicatie ontbreekt.
Die vaste structuur staat in schril contrast met de onvoorspelbaarheid die Veul bij Eline ervaart. Waar de routine bij andere bewoners houvast biedt, blijft haar gedrag voor zowel hem als haar ouders moeilijk te doorgronden.
Andere bewoners tonen vergelijkbare uitdaging
Eline is niet de enige cliënt bij wie communicatie een obstakel vormt. Volgens LINDA. maakt Veul ook kennis met bewoner Kees, die zowel doof als blind is en een verstandelijke beperking heeft. Begeleiders gebruiken verschillende manieren om met Kees te communiceren, maar zijn binnenwereld blijft voor Veul grotendeels ondoorgrondelijk. Hij zegt daarover: “Er was geen routekaart om contact te leggen. En op taal kon ik hier niet terugvallen.”
Deze uitspraak weerspiegelt een terugkerend thema in de serie: bij cliënten die zich nauwelijks met woorden kunnen uitdrukken, moet Veul andere manieren vinden om verbinding te zoeken. Bij Eline lukt dat wisselend, bij Kees blijkt het eveneens een grote opgave.

Andere bewoners en hun families
Ook de verhalen van andere bewoners en hun ouders maken indruk in de tweede aflevering, aldus LINDA. Zo vertelt Anne-Marieke, moeder van bewoner Tobias, dat ze al vroeg merkte dat haar zoon veel stiller was dan zijn broer. “Het lukt hem niet om er zinnetjes van te maken”, zegt ze. Uit onderzoek bleek volgens LINDA. dat Tobias een unieke genafwijking heeft, die destijds nog niet eerder bij iemand anders was vastgesteld. Daardoor bleef het lange tijd zoeken naar de juiste behandeling voor hem. Zijn ouders verdiepten zich zelf uitgebreid in zijn medische dossier om betrokken te blijven bij beslissingen over zijn zorg.
Tijdens een overleg met zorgverleners vertelt een begeleider over een eerdere heftige reactie van Tobias op een bepaald medicijn: “Dus het moet heel voorzichtig en heel langzaam.” Wanneer Veul Tobias zijn medicatie geeft, biedt hij water aan en blijft hij tegen hem praten. Een ervaren begeleider wijst hem erop dat hij daarmee onbedoeld te veel van Tobias vraagt. “Het is gewoon moeilijk als je niet communiceert”, reageert Veul. Hij trekt daaruit een les: “Goede zorg betekent soms juist dat je even niets doet.”
Uitzending op NPO 3 en online
De aflevering waarin Veul probeert contact te maken met Eline, is woensdag 30 september 2026 om 20.25 uur te zien op NPO 3. Volgens LINDA. wordt de serie uitgezonden door de VPRO en is deze ook te streamen via NPO Start. De reeks verschijnt wekelijks op woensdagavond.
Terugkerend patroon in de serie
Het worstelen met contact vormt een rode draad door de aflevering. Waar Veul bij eerdere ‘100 dagen’-reeksen doorgaans snel aansluiting vond bij de mensen met wie hij werkte, blijkt dat in de gehandicaptenzorg allerminst vanzelfsprekend. De situatie rond Eline en haar ouders illustreert hoe onvoorspelbaar het gedrag van cliënten met een ernstige verstandelijke beperking kan zijn, ook voor wie al langere tijd bij hen betrokken is.

Voor Veul betekent dit dat hij zijn aanpak moet bijstellen ten opzichte van eerdere stages. Waar taal en gesprek eerder houvast boden, moet hij nu vertrouwen op observatie, geduld en kleine signalen om iets van contact tot stand te brengen.
Bronnen en credits
Bronnen: LINDA., TVgids.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.
Foto: Geel gebouw van een zorgcentrum — Methem (Mikko J. Putkonen) (bron), CC BY 3.0
Foto: Zorggebouw met rode dakpannen — Wickler (bron), CC BY-SA 4.0
Foto: Lang bakstenen zorggebouw — Wickler (bron), CC BY-SA 4.0










