LUMC zet isolatiekamers en team klaar voor ebolapatiënt uit Congo: ‘Bezoekers kunnen gewoon blijven komen’

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) staat klaar voor de komst van een patiënt die in de Democratische Republiek Congo besmet is geraakt met het ebolavirus. De patiënt komt vandaag, donderdag 1 oktober, naar Leiden en wordt daar in strikte isolatie opgenomen. Volgens het ziekenhuis hoeven andere patiënten en bezoekers zich geen zorgen te maken over hun gezondheid.

Met een privévliegtuig rechtstreeks naar Leiden

De patiënt werkte als hulpverlener in Congo en werd daar ziek. Het gaat om een medewerker van Artsen zonder Grenzen. De reis naar Nederland gaat met een speciale vlucht. Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de patiënt donderdag ‘met een privévliegtuig onder medische begeleiding gerepatrieerd en bij aankomst rechtstreeks naar het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gebracht en in strikte isolatie opgenomen’ wordt.

Hoe laat de patiënt in Nederland landt en bij het ziekenhuis aankomt, maakt het LUMC niet bekend. Een woordvoerder zegt alleen dat het ‘ergens vandaag’ gebeurt. Ook of het om een man of een vrouw gaat, deelt het ziekenhuis niet. ‘In het kader van privacy kunnen we alleen zeggen dat het om een hulpverlener gaat’, aldus de woordvoerder.

Vervoer en verpleging volgens vaste voorzorgsregels

De patiënt wordt geïsoleerd vervoerd, volgens de ‘geldende voorzorgsmaatregelen van het LUMC’. In het ziekenhuis wordt de patiënt vervolgens ‘in strikte isolatie verpleegd’. Het LUMC meldt dat de afdeling waar de patiënt terechtkomt goed is voorbereid op mensen met ernstige infectieziekten.

Naast isolatiekamers voor patiënten zijn ‘alle beschermingsmiddelen voor onze medewerkers aanwezig’, laat het LUMC weten. Het LUMC beschikt bovendien over gespecialiseerde isolatiefaciliteiten. ‘Om goed voorbereid te zijn en te blijven, wordt regelmatig geoefend op de komst van patiënten met mogelijk ernstige ziekten’, aldus het ziekenhuis.

Geen aparte maatregelen voor bezoekers

Het LUMC wil bezoekers en andere patiënten geruststellen. Volgens het ziekenhuis heeft de opvang van de patiënt geen invloed op de rest van het ziekenhuis. ‘Als patiënt of als u op bezoek komt in het LUMC loopt u geen risico op besmetting. U hoeft geen aparte maatregelen te treffen. U kunt gewoon op bezoek blijven komen’, schrijft het ziekenhuis.

Dat het ziekenhuis dit zo nadrukkelijk benoemt, hangt samen met de aard van de ziekte. Ebola geldt als zeer besmettelijk en kan ernstig verlopen. Daarom gaan de voorbereidingen verder dan bij een gewone opname, met aparte kamers en volledige bescherming voor het personeel dat de patiënt verzorgt.

Een uitbraak die in mei werd vastgesteld

De komst van de patiënt vindt plaats tegen de achtergrond van een grote uitbraak in Congo. Die werd in mei 2026 vastgesteld. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) riep op zondag 17 mei de internationale noodsituatie uit voor de uitbraak in de provincie Ituri.

Inmiddels zijn in Congo meer dan 8000 ebolabesmettingen vastgesteld. De autoriteiten melden 8067 besmettingen. Het dodental staat volgens officiële cijfers op 3901. De uitbraak wordt gezien als de dodelijkste in de geschiedenis van Congo. Het werkelijke aantal besmettingen kan veel hoger liggen dan de officiële telling.

Vergelijking met de uitbraak in West-Afrika

Een nog zwaardere epidemie vond plaats tussen 2014 en 2016 in West-Afrika. Daarbij overleden zeker 11.000 mensen in Guinee, Liberia en Sierra Leone. Er waren tienduizenden besmettingen. Het aantal doden in Congo is dus nog lager dan toen, maar de uitbraak is ook nog gaande.

Zoektocht naar contacten schiet tekort

De topman van de Afrikaanse gezondheidsorganisatie CDC waarschuwde eerder dat de zoektocht naar mensen die mogelijk zijn blootgesteld aan het virus tekortschiet. Er zijn volgens hem veel minder mensen in beeld dan op grond van het aantal besmettingen te verwachten is. Dat maakt het lastiger om de verspreiding in te dammen.

Voor de hulpverleners ter plaatse blijft het werk risicovol. Artsen zonder Grenzen zegt erg mee te leven ‘met deze medewerker die, ondanks alle voorzorgsmaatregelen, besmet is geraakt’. De organisatie stelt dat de maatregelen om besmetting te voorkomen ‘secuur en uitgebreid’ zijn.

Risico nooit helemaal uit te sluiten

Toch kan het risico volgens de hulporganisatie nooit volledig worden weggenomen. ‘AzG-medewerkers werken onder zware en complexe omstandigheden met patiënten die regelmatig ernstig ziek worden binnengebracht. Daardoor kan het risico op besmetting nooit helemaal worden uitgesloten’, aldus Artsen zonder Grenzen.

Wat er nu bekend is

Over de gezondheidstoestand van de patiënt zijn geen details bekend. Dat geldt ook voor leeftijd, geslacht en nationaliteit. Het LUMC houdt die gegevens om privacyredenen achter. Zeker is dat de patiënt in Congo besmet raakte, per vliegtuig naar Nederland komt en in Leiden in strikte isolatie wordt verpleegd.

Het LUMC heeft aangekondigd de patiënt vandaag op te vangen. Zodra de patiënt in Leiden is aangekomen, begint de behandeling in de isolatiekamer. Voor bezoekers van het ziekenhuis verandert er volgens het LUMC niets.