Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk onderhandelen over het beëindigen van hun afspraak om migranten uit te wisselen. Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigt dat wordt gesproken over de voorwaarden voor het einde van de overeenkomst uit 2025. Londen had de afspraak liever voortgezet. Britse regeringsbronnen verwachten dat de deal donderdag verloopt, en de Britse regering verwerkt inmiddels geen nieuwe dossiers meer.
Zo werkte de ruil tussen Londen en Parijs
De afspraak draaide om een eenvoudig principe: het VK stuurt migranten terug naar Frankrijk die per boot het Kanaal overstaken. In ruil neemt het VK een aantal asielzoekers uit Frankrijk op die langs legale weg asiel hadden aangevraagd. Voorrang gaat daarbij naar mensen met familie in het VK.
Onder de noemer ‘één binnen, één buiten’ ging Frankrijk ermee akkoord dat het VK in principe elke migrant die in een bootje het Kanaal had overgestoken, naar Frankrijk mocht terugsturen. De Britse regering zou in ruil een gelijk aantal mensen aanvaarden. De praktijk bleek weerbarstiger dan het principe.
Pilootproject van ruim een jaar
Het project begon officieel begin augustus 2025 als pilootproject. In het akkoord was een looptijd van drie jaar opgenomen. Tegelijk bevatte het een passage waarmee beide landen er vroegtijdig mee konden stoppen. Van die mogelijkheid wordt nu gebruikgemaakt, iets meer dan een jaar na de start.
De Britse regering laat weten dat er geen nieuwe dossiers meer worden verwerkt. Daarmee is de proef feitelijk al ten einde, nog voordat het akkoord formeel afloopt. Parijs en Londen werken al jaren samen om het aantal migranten dat het Kanaal oversteekt terug te dringen, en dat blijft ook zo.
Verschil van inzicht over verlenging
Opvallend is het verschil in houding tussen de twee landen. Het VK zou de overeenkomst graag willen verlengen, terwijl Frankrijk daar niet toe bereid lijkt. Frankrijk dringt bovendien aan op een akkoord op Europees niveau, in plaats van een tweezijdige afspraak met alleen het VK.
De Franse onderhandelingspositie draait dus niet om een nieuwe variant van dezelfde deal, maar om een bredere aanpak waarin meer landen betrokken zijn. Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken gaf alleen aan dat er wordt gesproken over de voorwaarden voor beëindiging.
Ongeveer 1.500 teruggestuurde migranten
Sinds de start zijn ongeveer 1.500 asielzoekers die met bootjes naar het VK kwamen, teruggestuurd naar Frankrijk. Het aantal mensen dat via de legale weg van Frankrijk naar het VK overkwam, ligt naar verluidt wat lager. De Britse krant The Guardian sprak eerder van meer dan 1.400 teruggestuurden onder de afspraken.
Die aantallen zijn volgens de Britse minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood beperkt. Eerder deze maand zei ze in het parlement: ‘De aantallen zijn nog altijd relatief klein.’ Volgens de BBC zou de Britse regering ontgoocheld zijn over de omvang die het project uiteindelijk bereikte, al heeft Londen dat zelf niet in zulke woorden bevestigd.
Uitwijzingsvluchten gaan nog even door
Ondanks het einde van het pilootproject zijn de gevolgen niet onmiddellijk voor iedereen voelbaar. Een woordvoerder van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat er de komende weken nog uitwijzingsvluchten plaatsvinden voor mensen die al in het VK zijn opgesloten. Zij vallen nog onder de eerder gemaakte afspraken.
Het ministerie benadrukt dat het VK met Frankrijk zal blijven samenwerken om overtochten in kleine bootjes tegen te gaan. ‘We hebben echte vooruitgang geboekt’, klinkt het. De Britse regering wil de geleerde lessen uit het project gebruiken om migranten die niet het recht hebben om in het VK te blijven, ook in de toekomst het land uit te zetten.
Minder oversteken dan vorig jaar
Het einde van de ruil komt op een moment dat de oversteek over het Kanaal aanzienlijk minder vaak plaatsvindt dan de voorbije jaren. Dit jaar zijn tot nu toe iets meer dan 19.000 mensen op die manier in het VK aangekomen. In dezelfde periode vorig jaar waren dat er iets meer dan 32.000. Afgelopen zomer werd zelfs het laagste aantal in zes jaar opgetekend.
Daarvoor worden meerdere oorzaken genoemd, waaronder meer politiepatrouilles en een verscherpt toezicht op de stranden van Noord-Frankrijk. Toch blijft de tocht gevaarlijk. Begin deze week overleefden twee vrouwen en een kind van tien jaar de overtocht niet. Naar verluidt werden ze vertrappeld in een overvolle boot met meer dan honderd mensen aan boord.
Wat er nu volgt
De onderhandelingen over de voorwaarden voor beëindiging lopen. Als de verwachting van Britse regeringsbronnen klopt, verloopt de overeenkomst donderdag. Wat daarna in de plaats komt, is nog niet duidelijk. Frankrijk zet in op een Europese oplossing, Londen zegt de samenwerking tegen de oversteken voort te zetten.
