Londen veroordeelt aanslag op joodse hulpdienst Hatzola: ‘Geen plaats voor antisemitisme’

In de nacht van zondag op maandag zijn vier ambulances van de joodse hulporganisatie Hatzola in brand gestoken in de Londense wijk Golders Green. De Britse politie behandelt de brandstichting als een antisemitisch haatmisdrijf en is actief op zoek naar drie verdachten. Er vielen geen gewonden, maar de schade — zowel materieel als maatschappelijk — is aanzienlijk. Prominente politici en religieuze leiders veroordeelden de aanval in niet mis te verstane bewoordingen.

Nachtelijke aanslag in het hart van een joodse wijk

Rond 01.45 uur kwamen hulpdiensten ter plaatse aan de Highfield Road in Golders Green, een wijk in het noorden van Londen waar veel joodse Britten wonen. Vier ambulances stonden in brand. Kort daarop werden ook explosies gemeld: die werden veroorzaakt doordat gasflessen aan boord van de ambulances door de hitte ontploften. De kracht van de explosies was zodanig dat ruiten van een nabijgelegen appartementencomplex sneuvelden. Als voorzorgsmaatregel werden omwonenden tijdelijk geëvacueerd en werden meerdere straten in de omgeving afgesloten voor het verkeer.

De brandweer slaagde erin de vlammen te bedwingen en te voorkomen dat het vuur zich verder verspreidde. Hoewel de ambulances volledig uitbrandden, raakten er geen mensen gewond. De politie voert sindsdien extra patrouilles uit in de wijk en staat in nauw contact met lokale religieuze leiders en gemeenschapsorganisaties.

Wie is Hatzola?

Hatzola is een non-profitorganisatie van vrijwilligers die gratis medische noodhulp verleent aan de joodse gemeenschap. De organisatie is actief in wijken met een groot joods bevolkingsaandeel, zoals Golders Green, en speelt een onmisbare rol in de lokale gezondheidszorg. De vrijwilligers reageren op medische noodgevallen en werken nauw samen met de officiële hulpdiensten. De vernieling van vier ambulances treft de organisatie dan ook diep: niet alleen financieel, maar ook in haar vermogen om kwetsbare gemeenschapsleden te helpen.

De buurtorganisatie Shomrim, die toezicht houdt in de wijk, reageerde fel op het incident. Volgens Shomrim was er overduidelijk sprake van een bewuste, gerichte aanval. “Dit was niet alleen een criminele daad van brandstichting, maar een gerichte en zeer zorgwekkende gebeurtenis die een vitale hulpdienst voor de lokale joodse gemeenschap raakt,” aldus de organisatie in een verklaring. Shomrim zegt volledig mee te werken met het politieonderzoek.

Camerabeelden tonen verdachten

Beelden van beveiligingscamera’s in de omgeving tonen drie personen met capuchons die kort voor het uitbreken van de brand bij de ambulances aanwezig waren. Op de beelden is te zien hoe de mannen wat lijkt op een jerrycan met brandbare vloeistof over de voertuigen gieten, waarna de brand ontstaat en de verdachten vluchten. Op sociale media circuleren ook andere beelden van de aanslag, maar de authenticiteit hiervan is door de autoriteiten nog niet officieel bevestigd.

Hoofdinspecteur Sarah Jackson van de Metropolitan Police liet weten dat het onderzoek in volle gang is. “We weten dat dit incident veel zorgen zal veroorzaken binnen de gemeenschap en agenten blijven ter plaatse om dringend onderzoek te doen,” verklaarde Jackson. “We zijn bezig met het analyseren van camerabeelden en denken dat we in dit vroege stadium op zoek zijn naar drie verdachten.” Tot dusver zijn er nog geen arrestaties verricht.

Politieke veroordelingen op het hoogste niveau

Premier Keir Starmer reageerde snel en krachtig op het nieuws. Via het sociale medium X sprak hij van een “diep schokkende, antisemitische aanval” en benadrukte hij dat er in de Britse samenleving “geen plaats is voor antisemitisme”. Ook minister van Volksgezondheid Wes Streeting liet van zich horen en noemde de aanval “ziekmakend”. Lokaal bestuurder Dean Cohen omschreef het incident als “bijzonder angstaanjagend” en waarschuwde dat het “schokgolven door onze gemeenschap zal sturen in een tijd waarin er al verhoogde zorgen zijn over antisemitisme in het Verenigd Koninkrijk”.

Opperrabbijn Ephraim Mirvis van het Gemenebest veroordeelde de aanval eveneens in niet mis te verstane bewoordingen. Volgens hem was de aanslag niet alleen gericht op de joodse gemeenschap, “maar ook op de waarden die we delen als samenleving”. De brede politieke en maatschappelijke veroordeling onderstreept hoe ernstig het incident wordt opgevat in het Verenigd Koninkrijk.

Onderdeel van een zorgwekkende Europese trend

Mark Gardner, voorzitter van de Community Security Trust — een liefdadigheidsinstelling die Britse overheden en joodse instellingen adviseert over veiligheidsrisico’s — trok op sociale media een veelzeggende parallel. Volgens Gardner is er een “duidelijke parallel te trekken met de recente anti-joodse aanvallen in Luik, Rotterdam en Amsterdam”. Die opmerking raakt aan een bredere, zorgwekkende trend die zich de afgelopen weken lijkt te ontvouwen in West-Europa.

Begin maart werd in Amsterdam een aanslag gepleegd op de joodse school Cheider in Buitenveldert, waarbij explosieven werden gebruikt. Dat was al de negende aanslag op een joodse instelling in westerse landen binnen twee weken tijd. Ook in Rotterdam was een synagoge doelwit van een aanslag, en in het Belgische Luik werd een poging tot brandstichting bij een joodse instelling verijdeld. Eerdere aanslagen werden opgeëist door een islamistische groepering. De Londense brandstichting past daarmee in een verontrustend patroon, al loopt het onderzoek naar de exacte motieven en mogelijke betrokkenen nog volop.

Impact op de gemeenschap en verdere stappen

Binnen de joodse gemeenschap in Londen heerst grote onrust na de aanslag. De organisaties Hatzola en Shomrim benadrukken dat het vertrouwen in de veiligheid van de eigen wijk ernstig is geschaad. Tegelijkertijd roepen zij de gemeenschap op kalm te blijven en het politieonderzoek zijn beloop te laten. De Metropolitan Police heeft beloofd de extra aanwezigheid in Golders Green te handhaven zolang de situatie dat vereist, en vraagt getuigen die mogelijk relevante informatie hebben zich te melden.

Vooralsnog zijn er geen arrestaties verricht en is de identiteit van de drie verdachten onbekend. Het onderzoek richt zich onder meer op de analyse van camerabeelden uit de directe omgeving van de Highfield Road. De komende dagen zullen cruciaal zijn voor het onderzoek: of de politie de verdachten weet te traceren, zal mede bepalen hoe snel er duidelijkheid komt over de precieze achtergrond van deze aanslag op een van de meest kwetsbare hulpdiensten van de Londense joodse gemeenschap.