Koning Willem-Alexander bezoekt oudste liberaal-Joodse gemeente in Den Haag: ‘Synagoge uit 1726 herbergt progressief Jodendom’

Koning Willem-Alexander heeft dinsdag 29 september 2026 een werkbezoek gebracht aan de Liberaal Joodse Gemeente Beth Jehoeda in Den Haag. Het bezoek vond plaats in de synagoge aan de Prinsessegracht, een gebouw uit 1726 dat oorspronkelijk werd gebouwd voor Portugese Joden die zich in de stad hadden gevestigd. De koning sprak onder meer met drie generaties rabbijnen over de ontwikkeling van de gemeente en over het progressieve Jodendom.

Gesprek met drie generaties rabbijnen

Het bezoek begon met een gesprek met rabbijnen van drie generaties. Zij spraken met de koning over de ontwikkeling van de gemeente en over de geschiedenis en tradities van het progressieve Jodendom. Willem-Alexander vroeg hen onder meer hoe zij hun rol in 2026 zien en waar zij als rabbijnen voor willen staan.

Rabbijn Marianne van Praag vertelde dat zij Joods leven passend bij de 21e eeuw toegankelijk wil maken. Ze wil Joden bovendien trots en zelfvertrouwen meegeven over hun identiteit. “Joods zijn is niet alleen synagoge”, zei ze. Volgens haar reikt de Joodse identiteit dus verder dan het gebedshuis.

De jonge rabbijn Asjer Waterman noemde het een “bijzondere tijd om rabbijn te worden”. Ook rabbijn Awraham Soetendorp nam deel aan het gesprek. Hij is sinds 1968 verbonden aan de gemeente, want in dat jaar werd hij geïnstalleerd als de eerste rabbijn van de Haagse liberaal-Joodse gemeente. De koning begroette hem bij aankomst zichtbaar hartelijk met de woorden “Fantastisch u weer te zien” en gaf hem een klopje op de schouder.

Kinderen verwelkomen de koning

Bij aankomst werd de koning verwelkomd door een groep kinderen van de gemeente. Zij zongen een Hebreeuws lied voor hem. Daarna vertelden ze dat ze iedere week naar de synagoge komen en soms ook op feestdagen.

De koning stelde de kinderen enkele vragen. Hij wilde weten waar ze naar school gaan en of ze daar weleens discussies voeren over hun Joodse achtergrond. “Soms”, antwoordden de kinderen. Zo kreeg de koning een beeld van hoe de jongste leden van de gemeente hun Joodse identiteit in het dagelijks leven ervaren.

Rondleiding en gesprekken met leden

Na het gesprek met de rabbijnen kreeg Willem-Alexander een rondleiding door de synagoge. Vervolgens sprak hij met verschillende groepen uit de gemeente. Jongere leden vertelden over het perspectief van hun generatie op Joodse identiteit en Joods leven, binnen en buiten de gemeente. Ook sprak de koning met oudere gemeenteleden en met Joodse expats.

Die gesprekken gingen over de Joodse identiteit en over de betekenis van de gemeente voor haar leden. Het internationale karakter van de gemeenschap kwam daarbij aan bod, evenals de rol van de gemeente als plek voor ontmoeting en verbondenheid. Ook zorgen over antisemitisme en over de veiligheid van Joden in Nederland kwamen ter sprake.

Een gebouw met een bewogen geschiedenis

De synagoge aan de Prinsessegracht dateert uit 1726 en was oorspronkelijk de ontmoetingsplaats van Portugese Joden die zich in Den Haag hadden gevestigd. Het gebouw is daarmee bijna driehonderd jaar oud. Na de Tweede Wereldoorlog stond het geruime tijd leeg.

Pas in 1976 kreeg het gebouw een nieuwe bestemming. Na een grondige renovatie werd de synagoge in aanwezigheid van koningin Juliana opnieuw ingewijd voor gebruik door Beth Jehoeda. Sindsdien is het de vaste plek van de gemeente. De koning kreeg tijdens zijn bezoek een rondleiding door dit gebouw.

De oudste liberaal-Joodse gemeente van Nederland

De Liberaal Joodse Gemeente Den Haag werd in 1930 opgericht. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst is het de oudste liberaal-Joodse gemeente van Nederland. De gemeente telt ongeveer driehonderd huishoudens die samen een actieve en veelzijdige Joodse gemeenschap vormen.

Die gemeenschap heeft een zeer gevarieerde samenstelling. Er zijn leden met Haagse wortels, maar ook leden die voor werk of studie naar de stad kwamen. Door de grote aanwezigheid van expats in de Hofstad liggen de wortels van veel leden bovendien in het buitenland. Juist die mix maakte de gesprekken met jongeren, ouderen en expats tijdens het bezoek zo divers.

Werkbezoek met ruimte voor gesprek

Het Koninklijk Huis had het werkbezoek een week eerder aangekondigd. Daarin stond dat de koning met het bestuur en met leden zou spreken over wat er speelt binnen de gemeente. Ook de betekenis die de gemeente heeft voor haar leden en voor de samenleving stond op het programma.

Uit het verloop van de dag blijkt dat het vooral om luisteren ging. Van kinderen die elke week naar de synagoge komen tot rabbijnen die nadenken over hun rol in 2026: de koning stelde overal vragen. Zo kreeg hij een breed beeld van een gemeente die haar wortels heeft in 1930 en haar onderkomen in een gebouw uit 1726, en die haar plek zoekt in het Joodse leven van nu.