Het kabinet wil het heffingsvrije bedrag in box 3 verlagen van 1.800 naar 1.000 euro per persoon. Daardoor zouden volgens de plannen ongeveer 850.000 mensen belasting gaan betalen die daar eerder buiten schot bleven. Minister Eelco Heinen van Financiën (VVD) ziet dat het draagvlak ontbreekt en wil met de Tweede Kamer praten over een andere grens. Voor veel kleine spaarders staat daarmee veel op het spel.

Van heffingsvrij vermogen naar heffingsvrij rendement
In het nieuwe stelsel wordt belasting geheven op werkelijk rendement. Het huidige heffingsvrije vermogen maakt daarin plaats voor een heffingsvrij rendement: een bedrag aan rente of ander rendement waarover geen belasting hoeft te worden betaald. In het oorspronkelijke wetsvoorstel lag die vrijstelling op 1.800 euro per persoon. Het kabinet wil dat bedrag verlagen naar 1.000 euro.
Die verlaging dient om de aanpassing van de vermogensbelasting te betalen. Het kabinet wil de ondergrens in 2027 verlagen, waardoor meer mensen belasting gaan betalen over hun spaargeld of beleggingen. Juist die stap zorgt ervoor dat meer kleine spaarders in box 3 terechtkomen.
Aanpassingen al sinds maart aangekondigd
Het plan om belasting te heffen op daadwerkelijk behaald rendement, inclusief papieren winsten op bijvoorbeeld aandelen, werd door de Tweede Kamer uiteindelijk aangenomen. Daarna moest de Eerste Kamer nog beginnen aan de inhoudelijke behandeling van het wetsvoorstel. Prinsjesdag viel in 2026 op dinsdag 15 september.

Heinen kondigde kort na de beëdiging van het nieuwe kabinet al aan dat hij wil sleutelen aan het nieuwe box 3-stelsel. De Tweede Kamer had daar net onder hoge tijdsdruk en met tegenzin mee ingestemd. In maart zei de minister dat hij op Prinsjesdag in september uitsluitsel wilde geven over mogelijke aanpassingen. Dan moest ook duidelijk worden hoe de gevolgen voor de schatkist worden gedekt.
Heinen voerde destijds aan dat de steun voor het stelsel in de Eerste Kamer onzeker was geworden en dat hij ‘financiële onrust’ zag ontstaan. Van acute onrust op de financiële markten was geen sprake. Wel werd er op sociale media veel over gesproken, waarbij ook desinformatie rondging. Het plan om ook papieren winsten te belasten stuit bovendien op weerstand bij beleggers. Zij willen onder meer meer ruimte om verliezen te verrekenen. Het nieuwe stelsel moet in 2028 ingaan.
Wat het betekent voor de kleine spaarder
Voor de kleine spaarder is het verschil concreet. Wie nu onder de grens van 1.800 euro blijft, valt straks mogelijk al boven de vrijstelling van 1.000 euro. Het gaat om ongeveer 850.000 mensen die volgens de plannen belasting moeten gaan betalen over spaargeld of beleggingen. Daarom dringt de discussie nu door tot de vraag wie de rekening van de hervorming betaalt.
De dekking van het kabinet staat ter discussie
Naast het lagere heffingsvrije bedrag wil het kabinet tijdelijk het tarief in box 2 verlagen. Mensen met een eigen bv worden daardoor gestimuleerd om eerder dividend uit te keren. Op de korte termijn zorgt dat volgens econoom Jacobs voor extra belastinginkomsten, maar later juist voor minder opbrengsten.

Jacobs is er scherp over: ‘Je gaat een belastingverlaging presenteren als dekking voor een gat elders in de begroting. Dat kan niet waar zijn, het is een vorm van boekhoudkundige zwendel.’ Hij vindt ook dat de VVD koste wat het kost een vermogenswinstbelasting voor box 3 wil. Volgens hem is het onverstandig om daarvoor met rekeningen en belastingmaatregelen te schuiven.
Een gat van 6 miljard in de begroting
De discussie komt boven op andere financiële problemen binnen de coalitie. Eerder geplande bezuinigingen op de WW en arbeidsongeschiktheid zijn geschrapt. Daardoor is een structureel gat van 6 miljard euro ontstaan. Jacobs noemt de begroting daarom ‘volledig aan het ontsporen’.
Volgens hem kan onderwijs voor maximaal 1,2 miljard euro worden geraakt als hervormingen van de arbeidsongeschiktheid onvoldoende opleveren. Minister Letschert van Onderwijs heeft aangegeven dat die bezuiniging er niet komt. Jacobs concludeert dat er geen eenheid van kabinetsbeleid is. ‘Ik vind het niet om aan te zien, het is totaal chaotisch’, zegt hij.

Weinig draagvlak voor de verlaging
Veel oppositiepartijen waren niet blij met de verlaging van de ondergrens. Ook de coalitiepartijen VVD en CDA reageerden ontevreden. Het kabinet is een minderheidscoalitie en moet daarom luisteren naar kritiek uit de Kamer. Duidelijk werd dat de SGP, de ChristenUnie en Pro de plannen niet zouden steunen.
Heinen zegt zich niet te herkennen in het beeld dat hij coalitiegenoten en zijn eigen ambtenaren zou hebben verrast door zijn voornemen om aanpassingen meteen wereldkundig te maken. Hij zag naar eigen zeggen ‘financiële onrust’ ontstaan en meende daarom snel te moeten ingrijpen.
Zonder die steun heeft het kabinet weinig ruimte om de verlaging ongewijzigd door te voeren. Heinen erkent dat het draagvlak ontbreekt en stelt daarom een gesprek met de Kamer voor.

Overleg over een andere grens
Heinen wil met de Tweede Kamer overleggen over een andere ondergrens. Hij waarschuwt dat daar ‘wel veel rekenwerk aan te pas’ komt. Een hogere grens kost de schatkist immers geld dat elders moet worden gevonden. Tot dat overleg is afgerond, staat niet vast hoeveel kleine spaarders straks belasting moeten gaan betalen.
Bronnen en credits
Bronnen: BNR, Trouw.nl, accountant.nl, nextens.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.










