Premier Rob Jetten heeft maandag in de Tweede Kamer gereageerd op de scherpe kritiek die zijn uitspraak over het ‘op de bek slaan’ van bepaalde organisaties had opgeroepen. De D66-leider benadrukte dat hij niemand wilde oproepen tot geweld en dat zijn woordkeuze een vergissing was. Zijn reactie volgde een dag nadat politieke tegenstanders, onder wie PVV-leider Geert Wilders en Mona Keijzer, fel hadden uitgehaald naar de uitspraak.

Jetten deed de omstreden uitspraak zondag tijdens het D66-congres, toen hij sprak over de acceptatie van de lhbti-gemeenschap. Hij wees op een toename van aanvallen op mensen uit die gemeenschap, op vrouwen en op minderheden van geloof. Volgens de premier komt dat ‘niet zomaar uit de lucht vallen’. Hij stelde dat hier ‘goed georganiseerde en goed gefinancierde organisaties’ achter zitten, die volgens hem eerst een kleine groep proberen te raken en vervolgens steeds grotere groepen, om zo meer geld te verdienen. Daarop volgde zijn strijdbare uitspraak: „We gaan die lui niet laten winnen, we gaan ze vól op hun bek slaan.”
Excuses in de Tweede Kamer
Een dag later, op vragen van Kamerleden, gaf Jetten toe dat zijn woordkeuze ongelukkig was. „Ik had wat netter taalgebruik moeten gebruiken”, zei de premier. Hij benadrukte dat hij de uitspraak niet letterlijk bedoelde. „Ik bedoelde het niet letterlijk, ik ben echt gepassioneerd over gelijke rechten, dat heb ik geprobeerd over te brengen. Dus zo’n slip of the tongue zal ik de volgende keer proberen te vermijden”, aldus Jetten. Hij noemde zijn uitspraak een ‘spontane reactie’ op een ‘spontane vraag’ tijdens het congres, en zei dat het absoluut geen oproep tot geweld was.
Wilders trekt vergelijking met allochtonen
De uitspraak van Jetten kwam met name uit de rechtse hoek op felle kritiek te staan. PVV-leider Geert Wilders reageerde op X met een vergelijking. Hij schreef: „Dus als ik zou zeggen dat we die allochtonen, die voor de helft verantwoordelijk zijn voor alle seksuele misdaden in Nederland en die onze vrouwen en dochters aanranden en verkrachten, ‘vol op hun bek gaan slaan’ dan mag dat van het OM? Of mag alleen Jetten van D66 dat?” Ook BBB-politica Mona Keijzer liet weten ‘sprakeloos’ te zijn van de uitspraak van de premier.

Ook WNL-presentator Mats Akkerman reageerde kritisch en noemde de woordkeuze ‘niet handig’. Hij zei te denken dat de uitspraak ‘even uit z’n tenen kwam of hem even ontviel’, maar benadrukte dat een premier dit soort uitspraken niet moet doen. Marianne van den Anker van Leefbaar Rotterdam vond dat de interviewster tijdens het congres had moeten ingrijpen en trok een vergelijking met de uitspraak ‘minder, minder, minder’ van Wilders.
Kamervragen van Forum voor Democratie
FvD-Kamerlid Gideon van Meijeren stelde naar aanleiding van de uitspraak Kamervragen. Daarmee kreeg de kwestie ook een formeel politiek vervolg binnen het parlement. De ophef bleef niet beperkt tot politici: ook in talkshows werd de uitspraak besproken en moest D66-Kamerlid Jan Paternotte zijn partijleider verdedigen nadat presentator Jeroen Pauw de woorden van Jetten had bestempeld als mogelijk ‘aanzetten tot geweld’.
Vergelijking met eerdere premier
Het congres waarop Jetten zijn uitspraak deed, was een jubileumcongres van D66. Ook op televisie kreeg de kwestie een vervolg: presentator Jeroen Pauw stelde tijdens zijn programma dat ‘vol op zijn bek staan’ zou kunnen gelden als aanzetten tot geweld, waarna Kamerlid Paternotte de woorden van zijn partijleider moest verdedigen.

De ophef over de woordkeuze van een premier is niet nieuw. Oud-premier Mark Rutte zei jaren geleden dat hij mensen die geweld gebruiken tegen hulpverleners ‘het liefste in elkaar wil slaan’. Rutte voegde daar destijds wel meteen aan toe dat dat ‘natuurlijk niet kan’. Die directe nuance ontbrak bij Jetten op het moment van zijn uitspraak op het congres.
Verdeelde reacties op de uitspraak
Niet iedereen veroordeelde de woorden van Jetten. In een opiniestuk werd de uitspraak juist verdedigd als een terechte reactie op toenemende agressie tegen minderheden. Daarin werd betoogd dat een premier soms harde taal moet gebruiken tegen groepen die zich tegen andere mensen keren vanwege wie ze zijn, niet vanwege wat ze denken. Deze opvatting staat tegenover de kritiek van politieke tegenstanders, die vonden dat de uitspraak niet paste bij het ambt van premier.
Discussie over toon van het ambt
De reacties op de uitspraak van Jetten laten een duidelijke scheidslijn zien tussen wie de woordkeuze zag als een begrijpelijke uiting van betrokkenheid bij lhbti-rechten, en wie het zag als ongepast voor een premier. Jetten zelf koos er in de Tweede Kamer voor om de discussie te sluiten met een toegeving over zijn taalgebruik, zonder afstand te nemen van de inhoudelijke boodschap over de aanpak van organisaties die volgens hem aanvallen op minderheden aanwakkeren.

Kwestie voorlopig afgerond in de Kamer
Met zijn verklaring in de Tweede Kamer probeerde Jetten een einde te maken aan de ophef die zijn uitspraak op het D66-congres had veroorzaakt. Hij erkende de gevoeligheid van zijn woordkeuze, maar hield vast aan zijn boodschap over de bescherming van de lhbti-gemeenschap en andere groepen tegen georganiseerde agressie. Daarmee blijft de kern van zijn zondagse uitspraak overeind, terwijl de vorm ervan door hemzelf als fout wordt erkend.
Bronnen en credits
Bronnen: AD, RTL Nieuws, bnnvara.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.
Foto: Portret van Rob Jetten — Martijn Beekman (bron), CC BY 4.0
Foto: Politicus Mona Keijzer kijkt lachend in de camera — Femke Teussink, Provincie Overijssel (bron), CC BY 2.0










