De scheiding van Jan Smit en Liza Plat beheerst al dagen de showbizzwereld, maar inmiddels draait de discussie niet alleen meer om het echtpaar zelf. Bij Shownieuws barstte zaterdag een opvallend debat los over waar de grenzen liggen van roddeljournalistiek — en of een bekende Nederlander überhaupt verplicht is om openheid van zaken te geven over zijn privéleven. Presentatrice Dyantha Brooks trok daarbij een duidelijke grens, tot ongenoegen van haar tafelgenoten.
Smit reageert in eigen radioprogramma
Jan Smit verbrak zijn stilzwijgen over de scheiding in zijn eigen radioprogramma op Sterren NL. Daar sprak hij over hoe lastig en verdrietig hij de situatie ervaart, zonder verder in te gaan op achterliggende details of oorzaken. Die keuze viel niet bij iedereen goed. BN’er-kenner Bart Ettekoven was kritisch: “Dit is wel een makkelijke manier van het even oplossen.” Zijn bezwaar was duidelijk: Smit koos voor een platform waar hij zichzelf volledig in de hand heeft, waar geen kritische vragen worden gesteld en waar hij zijn eigen verhaal kan vertellen zonder tegendruk. “Hij zit bij Jan Paparazzi, hij is te gast bij zijn eigen radioprogramma en daar worden geen vragen gesteld in de trant van: ‘Klopt het dat je een ander hebt?’” aldus Ettekoven. “Dat is het gerucht dat nog steeds gaat.” Het is daarbij nadrukkelijk belangrijk te vermelden: dit betreft een onbevestigd gerucht, geen vastgesteld feit.
Dyantha Brooks trekt de rem
Presentatrice Dyantha Brooks zorgde bij Shownieuws voor een opvallend moment door haar eigen collega’s tot de orde te roepen. Waar de rest van de tafel aanstuurde op meer openheid en harder vragen stellen, koos zij voor een andere koers. “Maar waarom zouden wij er ooit achter moeten komen wat er daadwerkelijk gebeurd is?” stelde ze. Volgens Brooks heeft Jan Smit geen enkele verplichting richting het publiek om elk detail van zijn privéleven te delen. Ze beriep zich daarbij op persoonlijke overwegingen: “Ik ben met trots presentatrice van Shownieuws, maar ik ben ook gewoon vrouw en moeder van twee kinderen en ik heb heel vaak bij verschillende nieuwsdingen schaamte en ook empathie, dat je denkt: waar gaan die mensen al doorheen.” Haar conclusie was helder: “Ik heb een moreel kompas.”
Tafelgenoten pikken het niet
De reacties op het standpunt van Dyantha Brooks lieten niet lang op zich wachten. Bart Ettekoven was ronduit verbaasd dat zijn collega zich zo opstelde: “Dan had hij gewoon lekker bij de visboer in Volendam moeten gaan werken!” Hij benadrukte dat bekendheid onlosmakelijk verbonden is met publieke interesse in het privéleven: “Als je bij een visboer werkt, dan moet je even onder de douche na je werk, want dat hoort erbij, en als je bekend bent, dan hoort het erbij dat als je in een scheiding ligt, dat mensen daar vragen over hebben.” Collega Ronald Molendijk sloot zich daarbij aan met de bondige opmerking: “Die pleister moet er een keer af.” Ook acteur en zanger Vincent Visser, als semi-BN’er zelf enigszins bekend met de aandacht die bekendheid met zich meebrengt, vond dat Smit op zijn minst enige duidelijkheid zou moeten geven. “Misschien niet alles in detail, maar ik vind wel dat het een soort van verplichting is,” aldus Visser.
Financiële speculaties domineren roddelmedia
Parallel aan het debat over journalistieke grenzen woedt in roddelkringen een andere discussie: die over de financiële afwikkeling van de scheiding tussen Jan Smit en Liza Plat. Roddeljournalist Rob Vuurens van BekendeBuren nuanceerde de verhalen die de ronde doen op juicekanalen. Volgens hem zou de manager van Smit eerder hebben laten weten dat het stel op huwelijkse voorwaarden is getrouwd — iets wat echter niet onafhankelijk is bevestigd. “Daarmee wordt het meteen ingewikkelder, want het is niet zo dat de ander dan automatisch nergens recht op heeft,” stelde Vuurens. Hij wees erop dat bij huwelijkse voorwaarden nauwkeurige administratie cruciaal is: als niet goed is vastgelegd wat van wie is, kunnen bepaalde bezittingen alsnog in de gemeenschap vallen.
Villa van vijf miljoen: wie krijgt wat?
Een van de meest besproken onderdelen van de mogelijke boedelscheiding is de gezinsvilla van het stel in Volendam. Die woning zou een waarde van circa vijf miljoen euro vertegenwoordigen, al is dit getal niet officieel bevestigd. Vuurens benadrukte dat de vraag of Liza Plat aanspraak kan maken op dat huis volledig afhankelijk is van hoe zorgvuldig de huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld en uitgevoerd. “Als dat niet goed buiten die voorwaarden is gehouden, dan kan zo’n huis ineens wel gewoon gedeeld moeten worden en dan praten we over miljoenen voor Liza Plat.” Tegelijkertijd circuleren berichten op juicekanalen dat Liza slechts driehonderdduizend euro en haar auto zou meekrijgen. Vuurens tempert die verwachtingen nadrukkelijk: “Dat zijn allemaal dingen die pas echt vaststaan als het convenant er ligt, zwart-op-wit.” Er zijn dus tegenstrijdige berichten over de exacte financiële afspraken, en geen van de genoemde bedragen is officieel bevestigd.
Bestaansrecht van roddeljournalistiek ter discussie
Het debat bij Shownieuws raakt aan een fundamentelere vraag die al jaren speelt in de entertainmentmedia: wat is het bestaansrecht van showbizzjournalistiek als die zelf de grenzen bewaakt van wat er gezegd mag worden? Bart Ettekoven stelde zijn collega Dyantha Brooks dan ook openlijk ter verantwoording: “Je bent een presentatrice van Shownieuws en je doet er verbaasd over dat wij dit willen weten en dat wij hier vragen over willen stellen?” Het antwoord van Brooks illustreerde het spanningsveld: “Ik vind dat dat ook niet per se Shownieuws is, dat is brengen: ‘Hé, Jan gaat scheiden’, maar om nou te wroeten of zij een slechte moeder is of dat hij met een andere vrouw het bed deelt, nee.” Daarmee trok ze zelf een onderscheid tussen het melden van feiten en het graven naar onbevestigde details — een grens die in de praktijk van showbizzprogramma’s zelden helder is.
Jan Smit blijft vaag, media blijven speculeren
Vooralsnog heeft Jan Smit zich beperkt tot zijn korte, emotionele reactie in zijn eigen radioprogramma, waarin hij de scheiding omschreef als lastig en verdrietig. Concrete informatie over de oorzaken, de financiële afwikkeling of zijn persoonlijke situatie heeft hij niet gedeeld. Dat gebrek aan openheid voedt de speculaties in de media, die — ondanks het ‘morele kompas’ van Dyantha Brooks — gewoon doorgaan met het bediscussiëren van zijn privéleven. De juridische en financiële uitkomst van de scheiding hangt af van factoren die op dit moment voor buitenstaanders onbekend zijn: de precieze inhoud van de huwelijkse voorwaarden, de administratie van de bezittingen en de uiteindelijke vastlegging in een scheidingsconvenant. Zolang dat convenant er niet ligt, blijven alle berichten over bedragen en eigendomsverhoudingen wat ze nu zijn: speculatie.
Wat het debat bij Shownieuws in elk geval helder maakte, is dat zelfs binnen het genre van de roddeljournalistiek de meningen uiteenlopen over hoe ver men mag — of moet — gaan. De scheiding van Jan Smit en Liza Plat is daarmee tegelijkertijd een persoonlijk drama én een spiegel die de entertainmentmedia aan zichzelf voorhouden.
Bronnen en credits
Bronnen: Mediacourant, Story.nl
