Groengaswet verplicht gasleveranciers tot groener aanbod: ´PRO ligt dwars´

Energieleveranciers moeten straks een toenemend deel groen gas leveren, maar of de Tweede Kamer daarvoor het groene licht geeft, is nog niet zeker. Het wetsvoorstel dat die bijmengverplichting regelt, ligt komende dinsdag ter stemming voor. PRO steunt de wet nu niet, uit zorg over de rol van mestvergisting en de intensieve veehouderij. De bedoeling is dat de wet op 1 januari ingaat.

Wat de bijmengverplichting inhoudt

De Wet bijmengverplichting groen gas verplicht energieleveranciers om vanaf 2027 een groeiend aandeel gas uit hernieuwbare bronnen te leveren aan hun afnemers. Daarmee wil het kabinet de uitstoot van broeikasgassen verminderen en de afhankelijkheid van geïmporteerd aardgas terugdringen. Ook moet de productie van groen gas in Nederland en elders in Europa worden gestimuleerd.

De verplichting geldt voor leveranciers die gas leveren aan gebruikers in de sectoren van het emissiehandelssysteem ETS 2. Dat gaat om kleine aansluitingen, om grote aansluitingen die niet onder ETS1 vallen en om CNG-vulstations.

Groeipad tot 2031

De verplichting groeit in stappen. Volgens de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) gaat het in 2027 om een CO₂-ketenemissiereductie van 0,63 megaton. In 2031 is dat 2,85 megaton. Dat komt overeen met ongeveer 0,16 miljard kubieke meter groen gas in 2027 en 0,84 miljard kubieke meter in 2031.

Nederland produceert nu ongeveer 300 miljoen kubieke meter groen gas per jaar. Met de verplichting moet het verbruik oplopen tot ongeveer 840 miljoen kubieke meter per jaar vanaf 2031. De exacte jaarlijkse verplichting wordt later vastgelegd in een besluit van het ministerie.

Zo werken groengaseenheden

Leveranciers tonen hun bijdrage aan met groengaseenheden (GGE’s). Eén GGE staat voor een kilogram CO₂-ketenemissiereductie, gemeten over de hele keten van productie tot gebruik. De totale verplichting wordt verdeeld op basis van het marktaandeel van een leverancier in de gaslevering aan de ETS 2-sectoren.

Wie groen gas wil inboeken, heeft een Garantie van Oorsprong en een duurzaamheidsbewijs nodig. De NEa is voorzien als uitvoerder en toezichthouder en beheert het register. Gas waarvoor exploitatiesubsidie is ontvangen, zoals de SDE++, is uitgesloten. GGE’s zijn verhandelbaar tussen leveranciers.

Buy-out en spaarlimiet

Leveranciers kunnen een deel van hun verplichting afkopen via een ontheffing. Die bedraagt in 2027 €450 per duizend kilogram CO₂-reductie. Het ministerie wil dat bedrag jaarlijks met 2 procent laten stijgen. Na de jaarlijkse afschrijving mag een leverancier maximaal 10 procent van de eigen verplichting sparen. Het resterende overschot vervalt en vooruit lenen is niet mogelijk. De NEa benadrukt dat deze regels gebaseerd zijn op het voorstel en nog kunnen wijzigen zolang de wet niet is aangenomen.

Een lang wetgevingstraject

Het voorstel heeft een lange weg afgelegd. Na een internetconsultatie in de zomer van 2023 ging een eerdere versie op 24 mei 2024 naar de Raad van State. Die versie beperkte de verplichting tot groen gas uit Nederlandse installaties dat in het Nederlandse gasnet is ingevoed. De Europese Commissie had daar bezwaar tegen, omdat het het vrije verkeer van goederen zou schenden.

Op 4 juli 2025 informeerde de minister de Tweede Kamer over de aanpassingen. De ministerraad stemde op 14 november 2025 in met het aangepaste voorstel. Op 19 november 2025 werd de eerdere versie ingetrokken en de nieuwe ter advisering voorgelegd. De Raad van State adviseerde op 19 maart 2026. Op 21 mei 2026 kwam het voorstel bij de Tweede Kamer. Ook groen gas dat buiten Nederland is geproduceerd en ingevoed, mag nu meetellen.

Bezwaar van PRO over de veehouderij

PRO-Kamerlid Sjoukje van Oosterhout zei afgelopen dinsdag dat haar partij de wet niet steunt “zoals het er nu uitziet”. Zij vreest dat de wet een financiële prikkel creëert om de intensieve veehouderij in stand te houden. Een deel van het groene gas ontstaat namelijk door het vergisten van mest.

Minister: nog volop in gesprek

Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei (D66) zei na de ministerraad “alle vertrouwen in” een brede Kamermeerderheid te hebben. Tegelijk is ze naar eigen zeggen “nog volop in gesprek” met de Kamer om de steun rond te krijgen. “Het was fijn geweest als we over alles in één keer hadden kunnen stemmen”, zei ze.

Van Veldhoven reageerde kortaf op vragen, omdat ze denkt dat praten met journalisten het proces niet ten goede komt. De bedoeling blijft dat de wet op 1 januari ingaat. Volgens de minister kan dat ook als de wet komende dinsdag wordt aangenomen.

Wat er dinsdag op het spel staat

De Tweede Kamer stemt komende dinsdag over de wet. Aanname moet het startsein geven voor een verplichting die in 2027 begint en tot 2031 oploopt. Of PRO de bezwaren over mestvergisting en veehouderij in de tussentijd weggenomen ziet, is nog niet bekend.