Fietsenwerkplaats en schoolbezoek op programma van koning in azc Leersum: ‘Rondleiding over het terrein’

Koning Willem-Alexander bezoekt op dinsdag 27 oktober het asielzoekerscentrum in Leersum. De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) maakte dat donderdag 1 oktober bekend. Het programma beperkt zich niet tot een rondgang over het terrein: de koning bezoekt ook een fietsenwerkplaats en een basisschool en spreekt met mensen uit de omgeving van het azc. Op de locatie worden volgens de RVD momenteel meer dan vijfhonderd mensen opgevangen.

Rondleiding over het terrein

Het bezoek begint met een rondleiding over het terrein van het azc. Tijdens die rondgang gaat de koning in gesprek met bewoners en medewerkers van de opvanglocatie. Het azc geldt als een van de oudste opvanglocaties van Nederland, wat het bezoek een bijzondere context geeft: de locatie heeft de afgelopen decennia veel veranderingen in de asielopvang meegemaakt.

Wie de koning precies ontmoet, maakt de RVD niet bekend. Wel staat vast dat zowel de mensen die er wonen als de mensen die er werken aan bod komen. Zo krijgt de koning een beeld van de opvang vanuit twee perspectieven.

Gedoneerde fietsen in de werkplaats

Een vast onderdeel van het programma is de fietsenwerkplaats van het azc. Daar worden gedoneerde fietsen opgeknapt en vervolgens verkocht. De werkplaats is een van de plekken waar de dagelijkse praktijk op het terrein zichtbaar wordt: mensen komen er praktisch aan de slag en de fietsen krijgen een tweede leven.

Dat de koning juist deze werkplaats bezoekt, past bij de opzet van het bezoek, waarin gewone, alledaagse activiteiten op het terrein centraal staan naast de gesprekken zelf.

Gesprek met kinderen op school

Verder gaat Willem-Alexander langs bij de basisschool voor een gesprek met kinderen die in het azc wonen. Voor de kinderen is dat een van de weinige momenten waarop zij als bewoner van een opvanglocatie het staatshoofd persoonlijk ontmoeten. De RVD heeft niet aangekondigd waarover het gesprek zal gaan.

Vrijwilligers, buurtbewoners en politici

Daarnaast spreekt de koning met vrijwilligers, buurtbewoners en lokale politici. Het gesprek gaat over de manier waarop zij zich inzetten en hoe zij draagvlak creëren binnen de gemeente. Daarmee richt het bezoek zich nadrukkelijk ook op de omgeving van het azc: op de mensen die de opvang in de praktijk mogelijk maken en op de lokale bestuurders die er verantwoordelijkheid voor dragen.

Al 35 jaar opvang in De Hoogstraat

Leersum, in de gemeente Utrechtse Heuvelrug, vangt al lang asielzoekers op. Volgens RTV Utrecht, dat daarover in juli 2025 berichtte, gebeurt dat al 35 jaar. Het azc is gevestigd in het voormalige revalidatiecentrum De Hoogstraat, een paar kilometer buiten de dorpskern van Leersum.

In 2025 was er plek voor 525 vluchtelingen. Er woonden toen vooral veel gezinnen, maar ook jonge mannen die alleen waren gereisd. De bewoners kwamen uit veertien landen, vooral uit Arabisch sprekende landen zoals Syrië, Irak en Iran. Hoe de samenstelling nu is, blijkt niet uit de aankondiging van de RVD.

Vrijwilligers en activiteiten op het terrein

Uit hetzelfde bericht van 2025 blijkt hoe sterk de opvang op vrijwilligers leunt. Jef Helmers, destijds al ongeveer tien jaar vrijwilliger bij het azc, sprak van ongeveer honderd vrijwilligers die meehelpen bij onder meer sportevenementen, Koningsdag en de zorg. “Er wonen hier meer dan vijfhonderd mensen, dat is een enorm reservoir aan vrijwilligers”, zei hij.

Volgens Helmers is het aanbod aan activiteiten mede de reden dat het goed gaat. Er worden filmavonden, sport en spel en leesclubs georganiseerd. “Als je mensen een zinvolle dagbesteding geeft dan haalt dat een hoop agressie en frustratie weg”, aldus Helmers. Hij zette met andere vrijwilligers ook voor elke kamer een potje zonnebloemen neer, met een kaartje waarop stond dat de bewoners welkom zijn.

Burgemeester over draagvlak

Burgemeester Frits Naafs onthulde in 2025, op Wereldvluchtelingendag, een groot welkomstbord bij het azc, met het woord ‘welkom’ in twaalf talen. “Wij kunnen laten zien dat het wél kan”, zei hij toen. Naafs noemde de inwoners ruimhartig en barmhartig en zei dat het in hun dna zit.

Volgens de burgemeester was er niet altijd alleen steun. Tegen het jongeren-azc in Overberg was volgens hem best wat weerstand, maar toen die locatie na twee jaar verdween, vond iedereen dat weer vreselijk. Ook was er enkele jaren eerder overlast van bewoners op een buslijn. Om draagvlak te behouden is transparantie volgens Naafs belangrijk: “Wees dan eerlijk, en los het probleem op.”

Eerdere bezoeken aan asielopvang

Het is niet de eerste keer dat de koning een locatie voor asielopvang bezoekt. In augustus 2022 sprak hij in Ter Apel met asielzoekers, medewerkers en hulpverleners. Eerder was hij er ook voor een werkbezoek met staatssecretaris Klaas Dijkhoff, dat onderdeel was van een reeks werkbezoeken met staatssecretarissen. Die bezoeken hadden een eigen aanleiding en staan los van het aangekondigde bezoek aan Leersum.

Voor het bezoek aan Leersum is dinsdag 27 oktober vastgesteld. De RVD heeft de onderdelen van het programma bekendgemaakt, maar niet gemeld hoe lang het bezoek duurt.