De acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse jongeren is de afgelopen jaren sterk gedaald. Dat blijkt uit het nieuwe HBSC-onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Naar aanleiding van de berichtgeving over dit onderzoek is een discussie ontstaan over welke oorzaken van die daling wel en niet worden belicht, waaronder de rol van migratieachtergrond.
Het HBSC-onderzoek meet al jaren de gezondheid en opvattingen van scholieren in Nederland. Volgens NieuwRechts.nl, dat zich baseert op cijfers uit het onderzoek, had in 2021 nog 78,1 procent van de meisjes in het voortgezet onderwijs een positieve houding tegenover homoseksualiteit. In 2025 was dat gedaald naar 51,3 procent. Bij jongens zakte het aandeel volgens dezelfde bron van 40,3 naar 22,3 procent. Ook het aantal scholieren dat denkt dat homoseksuele leerlingen op school eerlijk voor hun geaardheid kunnen uitkomen, zou fors zijn gedaald.

Wat toont het onderzoek over migratieachtergrond
Een terugkerend punt in de discussie is het verschil tussen jongeren met en zonder migratieachtergrond. Uit het onderzoek blijkt dat jongeren met een migratieachtergrond gemiddeld minder positief tegenover homoseksualiteit staan dan jongeren zonder migratieachtergrond. Dat verschil komt ook naar voren in oudere edities van het HBSC-onderzoek en in een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2022, waarin werd geconcludeerd dat Nederlanders met een Somalische, Marokkaanse of Turkse achtergrond gemiddeld relatief negatief over homoseksualiteit denken. Het SCP wees daarbij onder meer op religie als samenhangende factor, maar zag ook dat de houding binnen migrantengroepen in eerdere jaren juist positiever was geworden.
Daling doet zich voor in alle groepen
Belangrijk in de discussie is dat de recente daling zich niet beperkt tot één bevolkingsgroep. Hoofdonderzoeker Gonneke Stevens zei daarover tegen RTL Nieuws: “We zien die in alle groepen. Met en zonder migratieachtergrond, in alle onderwijsniveaus en in gezinnen met een lage en hoge welvaart.” Daarmee wijst zij erop dat de terugval breder is dan alleen te herleiden tot migratieachtergrond. Ook Nieuws van de Dag meldt dat het onderzoek migratie niet ondersteunt als verklaring voor de daling, ook al staan jongeren met een migratieachtergrond gemiddeld minder positief tegenover homoseksualiteit.
Welke andere verklaringen worden genoemd
Naast migratieachtergrond worden in de berichtgeving diverse andere mogelijke factoren genoemd. Volgens NieuwRechts.nl wijst Stevens onder meer op discussies over seksuele diversiteit en de ophef rond de lessenreeks Lentekriebels. Ook zouden influencers als Andrew Tate en de zogenoemde manosphere als mogelijke invloed worden genoemd. De onderzoekers benadrukken daarbij nadrukkelijk dat meer onderzoek nodig is voordat dergelijke maatschappelijke ontwikkelingen als oorzaak van de daling kunnen worden aangewezen.

Opiniemakers wijzen op religieus-conservatieve invloed
In een televisieprogramma van Nieuws van de Dag stelde opiniemaker Wierd Duk dat de komst van mensen uit religieus-conservatieve culturen een belangrijke rol speelt bij de dalende acceptatie. Aan tafel werd daarnaast gewezen op mogelijke groepsdruk op scholen, een bredere conservatieve tegenbeweging en verzet tegen nadrukkelijk lhbti-beleid als mogelijke verklaringen. Het gaat hierbij om standpunten van deelnemers aan het programma, niet om conclusies uit het onderzoek zelf.
Uiteenlopende reacties in straatinterviews
Verslaggever Pim Markering hield voor hetzelfde programma straatinterviews, waarin voorbijgangers uiteenlopende verklaringen noemden. Polarisatie, sociale media, haantjesgedrag en culturele veranderingen kwamen daarbij ter sprake. Een religieuze jongere zei in een van de interviews dat homoseksuele stellen zich beter niet op straat kunnen vertonen en noemde het begrijpelijk dat zij met haat worden geconfronteerd. Aan tafel werd geschokt gereageerd op die uitspraak. Volgens Bram Moszkowicz laat het fragment zien dat opvattingen die vroeger als onaanvaardbaar golden, tegenwoordig steeds openlijker worden uitgesproken.
Kritiek op berichtgeving over migratieachtergrond
NieuwRechts.nl stelt dat het verschil naar migratieachtergrond ontbreekt in de berichtgeving van de NOS over het onderzoek, terwijl dat verschil wel in het HBSC-rapport staat. Daarbij merkt de site zelf ook op dat het onderzoek geen bewijs biedt dat migrantenjongeren de oorzaak zijn van de landelijke terugval tussen 2021 en 2025. Er bestaan dus tegenstrijdige berichten over de vraag welke rol migratieachtergrond precies speelt in de discussie: sommige bronnen benadrukken het verschil tussen groepen, terwijl onderzoekers zelf wijzen op een bredere, groepsoverstijgende trend.
Wat de cijfers uit eerdere jaren laten zien
Het verschil naar migratieachtergrond is niet nieuw. In het HBSC-onderzoek uit 2017 werden jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond apart bekeken. Toen had 61 procent van de middelbare scholieren zonder migratieachtergrond een positieve houding tegenover homoseksualiteit, tegenover 40,2 procent van de scholieren met een niet-westerse migratieachtergrond. Ook dachten zij destijds minder vaak dat homoseksuele leerlingen op school open konden zijn over hun geaardheid: 42,9 tegenover 56,4 procent. Dat plaatst de recente daling in een langere geschiedenis van verschillen tussen groepen, die los staat van de vraag naar de oorzaak van de plotselinge terugval sinds 2021.
De discussie over de oorzaken van de dalende homoacceptatie onder jongeren is daarmee nog niet afgerond. Onderzoekers benadrukken dat verder onderzoek nodig is om vast te stellen welke factoren precies bijdragen aan de landelijke trend, terwijl media en opiniemakers uiteenlopende verklaringen naar voren brengen.
Bronnen en credits
Bronnen: NieuwRechts.nl, Nieuws van de Dag
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.
Foto: Glazen dak in een oud schoolgebouw — Ellywa (bron), CC BY-SA 4.0











